Với mức lãi suất được đẩy lên tới 9%/năm, cao gấp đôi so với trần lãi suất huy động dưới 6 tháng, sản phẩm này đang trở thành thỏi nam châm thu hút dòng tiền nhàn rỗi. Tuy nhiên, sự khác biệt về tính thanh khoản và cơ chế vận hành trên thị trường thứ cấp là những yếu tố mà người gửi tiền cần đặc biệt lưu tâm trước khi quyết định "chọn mặt gửi vàng".

Cuộc đua lãi suất 

Số liệu ghi nhận từ thị trường cho thấy mặt bằng lãi suất huy động tại các ngân hàng thương mại đã có dấu hiệu tăng trở lại từ giai đoạn cuối quý II. Trong khi các khoản tiền gửi tiết kiệm thông thường từ 1 tháng đến dưới 6 tháng chủ yếu vẫn duy trì dưới mức trần 4,75%/năm, các ngân hàng đã tìm “lối đi riêng” thông qua chứng chỉ tiền gửi để gia tăng sức cạnh tranh.

Tại VPBank, khách hàng sở hữu khoản đầu tư từ 100 triệu đồng trở lên có thể hưởng mức lãi suất từ 7,3 - 9%/năm cho các kỳ hạn ngắn từ 1- 6 tháng. Ngay cả với số vốn nhỏ hơn từ 10 triệu đồng, nhà băng này cũng áp dụng mức lãi suất rất hấp dẫn dao động từ 6,2 - 7,8%/năm. Tương tự, BVBank cũng gia nhập đường đua khi phát hành chứng chỉ tiền gửi trực tuyến với lãi suất tối đa lên tới 8,2%/năm cho các kỳ hạn từ 6 - 12 tháng, chương trình này dự kiến kéo dài đến hết năm hoặc đến khi đạt hạn mức phát hành 1.000 tỷ đồng.

Không đứng ngoài cuộc, ACB triển khai các kỳ hạn từ 1 - 5 tháng với mức lãi suất khoảng 6,5 - 7,2%/năm cho số tiền từ 10 triệu đồng. Đáng chú ý nhất là MB khi hạ mức sàn tham gia xuống chỉ còn 200.000 đồng, một con số cực thấp giúp mọi đối tượng khách hàng đều có thể tiếp cận. Lãi suất tại MB được thiết kế linh hoạt từ 1,8%/năm cho kỳ hạn 1 ngày và lên tới 7% cho kỳ hạn từ 3 - 6 tháng, thậm chí có những sản phẩm đặc thù lên tới 8,8%/năm cho khoản tiền lớn.

Kênh chứng chỉ tiền gửi được nhiều nhà băng đẩy mạnh trong bối cảnh cạnh tranh huy động vốn gay gắt. Nhiều nhân viên hướng khách hàng chuyển sang mua chứng chỉ tiền gửi thay vì gửi tiết kiệm kỳ hạn ngắn.

Về bản chất, chứng chỉ tiền gửi là loại giấy tờ có giá do ngân hàng phát hành nhằm xác nhận nghĩa vụ trả nợ đối với người mua. Mặc dù cả hai đều là hình thức gửi tiền nhàn rỗi để hưởng lãi, nhưng chứng chỉ tiền gửi thường mang lại lợi suất cao hơn hẳn so với tiết kiệm truyền thống ở cùng một mốc thời gian nắm giữ.

Điểm khác biệt quan trọng nhất nằm ở tính thanh khoản. Với sổ tiết kiệm, khách hàng có thể tất toán trước hạn bất cứ lúc nào nếu có nhu cầu vốn gấp, dù phần lãi nhận được sẽ bị chuyển về mức lãi suất không kỳ hạn. Ngược lại, chứng chỉ tiền gửi thường không cho phép rút trước hạn trực tiếp từ ngân hàng phát hành. Thay vào đó, người sở hữu phải thực hiện việc chuyển nhượng cho người khác, cho tặng, cầm cố hoặc bán lại trên thị trường thứ cấp.

Một số ngân hàng hiện nay đã linh hoạt hóa sản phẩm này bằng cách tích hợp giao dịch trên ứng dụng ngân hàng số. VPBank cho phép khách hàng mua bán chứng chỉ tiền gửi 24/7, ACB hỗ trợ rút trước hạn online trong giờ hành chính, còn MB vận hành một sàn giao dịch thứ cấp ngay trên ứng dụng của mình. Một số sản phẩm thậm chí cho phép người dùng hưởng lãi suất theo thời gian thực gửi khi chuyển nhượng, giúp tối ưu hóa lợi nhuận hơn nhiều so với việc mất trắng tiền lãi khi tất toán sổ tiết kiệm trước hạn.

Lời giải cho bài toán thanh khoản 

Theo đánh giá từ các chuyên gia tài chính, việc các ngân hàng hạ mệnh giá tối thiểu xuống mức rất thấp cho thấy sản phẩm này đang được đại chúng hóa. Tuy nhiên, khách hàng cần hiểu rõ rằng khả năng thu hồi vốn trước hạn không chỉ phụ thuộc vào ngân hàng mà còn phụ thuộc vào cơ chế chuyển nhượng và năng lực của các đơn vị trung gian.

Bà Đỗ Thu Hồng, Trưởng phòng Quản lý gia sản, Công ty tư vấn đầu tư và quản lý tài sản FIDT, cho biết trong một số mô hình, chứng chỉ tiền gửi sau khi phát hành có thể được một tổ chức trung gian sở hữu rồi phân phối lại cho cá nhân kèm theo cam kết hỗ trợ mua lại.

Cuộc đua huy động vốn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt

Ví dụ như tại VPBank, khách hàng có thể thực hiện giao dịch thông qua các đơn vị như Công ty Jupiter AMC hoặc Công ty bảo hiểm Opes. Điều này đồng nghĩa với việc nhà đầu tư cần đánh giá kỹ năng lực thực hiện cam kết của các đơn vị này bên cạnh uy tín của ngân hàng phát hành.

Theo các chuyên gia, sự trỗi dậy của chứng chỉ tiền gửi cũng phản ánh áp lực huy động vốn trung và dài hạn để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng tín dụng và tuân thủ các chuẩn mực quản trị rủi ro khắt khe như Basel III trong tương lai. Đối với hệ thống ngân hàng, đây là chiến lược đa dạng hóa nguồn vốn, giảm sự phụ thuộc vào thị trường liên ngân hàng vốn thường xuyên biến động.

Dự báo về xu hướng lãi suất trong thời gian tới, nhiều chuyên gia cho rằng đà tăng có thể sẽ sớm bão hòa và bắt đầu chu kỳ hạ nhiệt dần dần khi các chính sách hỗ trợ thanh khoản từ Ngân hàng Nhà nước thẩm thấu vào nền kinh tế. Dù vậy, chứng chỉ tiền gửi vẫn sẽ giữ vững vị thế là kênh đầu tư an toàn và hiệu quả, lấp đầy khoảng trống giữa tiết kiệm thông thường và các loại trái phiếu doanh nghiệp.

Chia sẻ với VnBusiness, chuyên gia tài chính – ngân hàng, TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng sản phẩm này đặc biệt phù hợp với những cá nhân có nguồn tài chính ổn định và không có nhu cầu sử dụng tiền mặt đột xuất trong ngắn hạn. Để tối ưu hóa dòng tiền, người gửi nên chia nhỏ khoản đầu tư vào các kỳ hạn khác nhau và ưu tiên các sản phẩm có cơ chế chuyển nhượng linh hoạt trên ứng dụng trực tuyến. Việc nắm rõ các điều khoản về phí chuyển nhượng, thuế thu nhập cá nhân từ đầu tư vốn và uy tín của đơn vị mua lại sẽ giúp người dân bảo toàn lợi nhuận cao nhất.

Thanh Hoa