Với những khoản tiền gửi từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng, mức lãi suất thực tế mà người dân nhận về đã chính thức chạm mốc 9% và thậm chí cao hơn tại nhiều đơn vị, báo hiệu một cuộc đua huy động vốn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Ghi nhận thực tế trong những ngày đầu tháng 7 cho thấy, thị trường tiền gửi đang chứng kiến sự phân hóa rõ rệt giữa con số công khai và mức chi trả thực tế. Tại các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ, cuộc đua lãi suất thỏa thuận trở nên nóng bỏng hơn bao giờ hết thông qua các chương trình ưu đãi cộng thêm hoặc mã giới thiệu từ nhân viên.

Điển hình như Ngân hàng số Cake by VPBank hiện đang chi trả mức lãi suất lên tới 8,9%/năm sau khi đã cộng thêm 1,5 điểm phần trăm ưu đãi dành cho khách hàng mới hoặc các khoản gửi từ 200 triệu đồng. Còn VPBank áp dụng mức 8,6% cho một số khoản tiền gửi vài trăm triệu đồng.

Tại các nhà băng tư nhân khác như TPBank hay Vikki Bank cùng HDBank và MBV cũng phổ biến mức lãi suất 8,5% khi khách hàng áp dụng các mã ưu đãi đặc biệt. Thậm chí vào những ngày cuối tháng 6, Sacombank từng đưa ra mức lãi suất 8,8% mà không kèm theo yêu cầu về số tiền gửi tối thiểu.

Đối với những khách hàng có tiềm lực tài chính lớn từ 1 tỷ đồng trở lên, mức lãi suất thỏa thuận còn có thể đẩy lên tới 9%/năm thông qua việc sử dụng mã giới thiệu của nhân viên tại các chi nhánh ngân hàng nhóm dưới.

Bước sang tuần đầu của tháng 7, làn sóng này tiếp tục dâng cao khi nhiều chương trình trực tuyến niêm yết mức 8,8% đến 9,3%/năm cho các kỳ hạn từ 6 đến 12 tháng. GPBank sẵn sàng trả 8,8% cho khoản gửi dưới 1 tỷ đồng và nâng lên mức 9% đến 9,1% nếu khách hàng gửi từ 5 đến 10 tỷ đồng. HDBank cũng triển khai chương trình riêng với lãi suất 9,05% cho kỳ hạn 6 tháng trong khi nhóm TPBank và Vikki Bank dao động từ 8,8% đến 9,2%/năm kèm theo các điều kiện về hệ sinh thái sản phẩm.

Trong khi thị trường thỏa thuận đang sôi động thì biểu lãi suất niêm yết chính thức lại cho thấy sự bình lặng hơn. Đối với các khoản tiền gửi thông thường không đi kèm điều kiện đặc biệt, Saigonbank hiện dẫn đầu thị trường với mức 7,9% cho kỳ hạn 13 tháng. Ở kỳ hạn 12 tháng gửi trực tuyến, SHB giữ vị thế cao nhất với 7,8%/năm.

Nhóm ngân hàng duy trì lãi suất quanh ngưỡng 7% bao gồm các tên tuổi như VIB và Sacombank cùng OCB hay PGBank và CBBank. Trong khi đó, các "ông lớn" quốc doanh như VietinBank và BIDV cùng Agribank đang niêm yết quanh mức 6,5%. Mức này cũng được áp dụng tại nhiều ngân hàng tư nhân như LPBank hay MSB và Techcombank cùng BV Bank hoặc BaoViet Bank.

Lãi suất đã chạm đỉnh nhưng "cơn khát" vốn vẫn âm ỉ

Lãi suất khó giảm sâu khi thanh khoản hệ thống tiếp tục chịu áp lực

Nhóm có mức lãi suất thấp nhất thị trường hiện nay là Standard Chartered và HSBC cùng SCB với biên độ chỉ từ 3,25% đến 4,5%. Tuy nhiên, ngay cả nhóm quốc doanh như BIDV cũng đã bắt đầu tăng sức cạnh tranh bằng các chương trình cụ thể với lãi suất lên tới khoảng 8% cho kỳ hạn 6 tháng.

Nguyên nhân cốt lõi khiến các ngân hàng phải đẩy mạnh lãi suất thỏa thuận xuất phát từ sự lệch pha giữa tốc độ tăng trưởng cho vay và huy động vốn. Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước tính đến ngày 15/6 chỉ ra rằng tăng trưởng tín dụng đạt 6,38% nhưng huy động vốn chỉ tăng 4,3%. Khoảng cách này buộc các nhà băng phải tăng giá vốn để đảm bảo thanh khoản và đáp ứng nhu cầu giải ngân cho nền kinh tế.

Hãng xếp hạng tín nhiệm VIS Rating nhận định lãi suất huy động khó có thể hạ nhiệt do lộ trình siết chặt tiêu chuẩn thanh khoản theo Basel III. Việc nâng trần sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn (SMLR) từ 30% lên 40% tuy tạo dư địa cho vay bất động sản nhưng lại làm gia tăng rủi ro tái cấp vốn. Những ngân hàng đang tiệm cận ngưỡng này như MB và OCB cùng VPBank hay BVBank và VIB sẽ chịu áp lực huy động rất lớn nếu tiếp tục mở rộng dư nợ dài hạn.

Bên cạnh đó, dự thảo thay thế tỷ lệ LDR bằng tỷ lệ CDR và áp dụng các chỉ tiêu thanh khoản mới sẽ buộc các ngân hàng phải giảm phụ thuộc vào vốn thị trường, thay vào đó là tăng tỷ trọng tiền gửi ổn định từ khách hàng. Với việc phần lớn ngân hàng chưa đáp ứng được ngưỡng CDR tối đa 85% trong giai đoạn chuyển tiếp, cuộc cạnh tranh thu hút tiền gửi dự báo sẽ còn khốc liệt.

Theo ông Cao Việt Hùng, Giám đốc phân tích ngành tài chính ngân hàng của Công ty Chứng khoán ACB, lãi suất huy động sẽ duy trì ở mức cao trong nửa cuối năm. Lãi suất chỉ có thể giảm nhẹ từ 0,2% đến 0,5% nếu các dòng vốn ngoại FDI và FII diễn biến tích cực, đồng thời phụ thuộc chặt chẽ vào tình hình địa chính trị tại Trung Đông cũng như biến động của giá dầu thế giới.

Huyền Anh