Kinh doanh thua lỗ nên 12 năm hoạt động ở Việt Nam Metro chưa từng nộp thuế TNDN

Theo ông Đâụ Anh Tuấn – Trưởng ban Pháp chế, Phòng Công nghiệp và Thương mại Việt Nam (VCCI), thời gian qua Việt Nam đón nhận nhiều nhà đầu tư nước ngoài (FDI) và hoạt động tích cực đạt hiệu quả cao, tạo công ăn việc làm, góp phần thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân trong nước.

Đối với nhiều nước tỷ trong trực thu thuế ở khối FDI rất lớn từ 70-80%, nhưng ở Việt Nam cơ cấu ngân sách khác, thuế trực thu trong tổng thu ngân sách khiêm tốn, chiếm 26%. Ngay cả doanh nghiệp tư nhân trong nước chỉ có 48% (tính đến 12/2015) có lãi để kê khai nộp thuế TNDN.

Ông Tuấn cho biết, có rất nhiều tập đoàn, công ty lớn báo lỗ liên tục, không nộp thuế nhưng vẫn mở rộng quy mô kinh doanh. Theo khảo sát của VCCI có đến 60% doanh nghiệp chuyển giá có lợi nhuận rất cao, 44% doanh nghiệp lợi nhuận cao, 9% doanh nghiệp là báo cáo ít.

Một số ngành có sự chuyển giá cao là những ngành tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu như may mặc, ô tô…và các ngành có tài sản vô hình như tài chính, ngân hàng…

Nhiều tập đoàn lớn báo lỗ liên tục, không nộp thuế, nhưng vẫn mở rộng quy mô kinh doanh. Bên cạnh lý do tối đa lợi nhuận của các doanh nghiệp, thì chính những lỗ hổng, bất cập trong quản lý thuế cũng khiến doanh nghiệp dễ lợi dụng trục lợi.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân dẫn đến tình trạng chuyển giá là do chính sách thuế không hợp lý và quản trị rủi ro cao. Liên hệ thực tế ở Việt Nam, ông Tuấn cho biết, đầu những năm 2000, Việt Nam có cuộc đua mạnh mẽ khi 36 tỉnh, thành có văn bản phá rào ưu đãi thuế, đất đai nhằm thu hút nhà đầu tư FDI. Nay về mặt pháp lý những văn bản đó không còn nữa nhưng vẫn duy trì những hình thức ưu đãi khác.

Ông Phan Lê Thành Long, Giám đốc Viện Kế toán Quản trị công chứng Úc cho biết, Việt Nam đã ban hành Thông tư 66/2010 TT-BTC có các quy định ngăn ngừa chống chuyển giá nhưng trong thực tế không có tác dụng.

Mới đây Chính phủ ban hành Nghị định 20/2017/NĐ-TTg quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, có hiệu lực thi hành từ 1/5.

Ông Long cho biết, quy định mới khá chặt chẽ so với thông lệ thế giới vì yêu cầu các công ty đa quốc gia phải cung cấp 3 loại báo cáo trong hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết, gồm: báo cáo quốc gia, báo cáo tập đoàn và báo cáo lợi nhuận liên kết quốc gia của công ty mẹ.

Riêng báo cáo thứ 3, yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp bản sao báo cáo lợi nhuận liên quốc gia của công ty mẹ. “Quy định này khiến các công ty FDI đầu tư vào Việt Nam “náo loạn” để tìm cách đáp ứng”, ông Long nhận xét.

Tuy nhiên, ông Long cho rằng, động lực của vấn đề chuyển giá liên quan đến kỹ thuận và ngành hàng hơn là yếu tố quốc gia. Vì vậy, quy định này có thể tạo ra một gánh nặng về tuân thủ.

Thanh Hoa