Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) khẳng định tôn trọng quyết định của Anh, đồng thời nhấn mạnh Brexit không phải là dấu chấm hết đối với EU và “có cảm giác Brexit đang thúc đẩy sự đoàn kết và hội nhập hơn trong EU”.

Sớm nhất là thứ Ba

Tại hội nghị thượng đỉnh của 27 thành viên EU còn lại tại Brussels, hôm 10/3, lãnh đạo các nước đã tiên liệu London sẽ khởi động các cuộc đàm phán Brexit trong tuần này và dự kiến sẽ nhóm họp trở lại vào ngày 6/4, để phúc đáp thư thông báo chính thức từ phía Anh.

Một quan chức chính phủ Anh hy vọng Điều 50 có thể được kích hoạt ngay vào thứ Ba này, khi bà May có bài phát biểu tại Hạ viện; nếu chắc chắn hơn thì sẽ là thời điểm cuối tuần.

Ông Donald Tusk - người vừa được bầu lại vào vị trí Chủ tịch Hội đồng châu Âu thêm một nhiệm kỳ 30 tháng nữa, cho rằng các nước châu Âu khác nên chuẩn bị sẵn tài liệu hướng dẫn đàm phán trong vòng 48 giờ. Kết thúc một cuộc họp để bàn về cuộc sống tương lai không có nước Anh, ông Tusk khẳng định, EU đã “có sự chuẩn bị tốt cho cả quá trình”.

Nhận thức được rằng quá trình chờ đợi đằng đẵng sắp đi đến hồi kết, các nhà lãnh đạo EU cũng lưu ý một số vấn đề phức tạp mà EU có thể sẽ gặp phải trong các vòng đàm phán Brexit. Thủ tướng Bỉ - Charles Michel, dự báo hai bên sẽ không tránh khỏi giằng co về tất cả các lĩnh vực, nhất là khía cạnh tài chính.

Việc bà May quyết định sẽ báo cáo Quốc hội về tình hình họp thượng đỉnh Brussels vào thứ Ba, tức là muộn hơn 1 ngày với thường lệ, càng củng cố luồng thông tin, cho rằng bà sẽ tranh thủ luôn sự kiện này để kích hoạt đàm phán Brexit.

Trước đó, đại diện văn phòng Thủ tướng Anh từng nói rằng bà May dự định chờ đến cuối tháng mới kích hoạt. Nhưng xét theo thực tế hiện nay, nếu đã được Quốc hội trao quyền, bà khó có thể “om” lâu đến vậy.

Thủ tướng Đức Angela Merkel cho biết, nếu nước Anh kích hoạt luôn Brexit trong tuần này, thì lãnh đạo 27 nước EU còn lại có thể nhóm họp hôm 6/4, để thống nhất về phương án đàm phán. Trường hợp đến cuối tháng 3 mà Anh mới có thông báo chính thức, thì lịch họp của quan chức EU sẽ phải lùi về cuối tháng 4, hoặc đầu tháng 5.

EU có thể sẽ cho phép sự phát triển “đa tốc độ” trong khối

Vẫn mong một ngày nghĩ lại

Thủ tướng Đức cũng khẳng định các nhà lãnh đạo châu Âu sẽ nhất trí về một sự “thống nhất trong đa dạng” sau Brexit, tại Hội nghị thượng đỉnh đặc biệt tổ chức ở Rome (Italy), vào ngày 25/3 tới, nhằm đưa ra một kế hoạch cụ thể cho tương lai của EU hậu Brexit.

Kết thúc cuộc họp ngày 10/3, Chủ tịch EC Jean-Claude Juncker có phần bâng khuâng “Tôi không thích Brexit. Bởi vì tôi muốn đi trên cùng một con thuyền có cả nước Anh. Hy vọng một ngày nào đó, nước Anh sẽ quay trở lại”.

Tuy vậy, ông Juncker cũng khẳng định tôn trọng quyết định của Anh, đồng thời nhấn mạnh, Brexit không phải là dấu chấm hết đối với EU. Ông Juncker nhấn mạnh: “Tôi có cảm giác rằng Brexit đang thúc đẩy sự đoàn kết và hội nhập hơn trong EU”.

Ông Juncker cũng lưu ý rằng EU có thể sẽ cho phép sự phát triển “đa tốc độ” trong khối, nghĩa là sẽ có những nước dẫn đầu và một số nước khác sẽ theo sau.

Trong khi đó, Thủ tướng Ba Lan - bà Beata Szydlo, phản đối mạnh mẽ điều này trong một phát biểu ngày 10/3, tại một cuộc họp báo ở Brussels sau hội nghị thượng đỉnh EU, bà Szydlo nêu rõ: “Chúng tôi không đồng tình với bất kỳ ý kiến nào về một châu Âu đa tốc độ”.

Chính phủ Anh ngày 2/2 đã công bố “sách trắng” đề ra các kế hoạch cụ thể cho các cuộc đàm phán Brexit. Theo Reuters, tài liệu dài 77 trang nhắc lại 12 ưu tiên mà Thủ tướng Anh Theresa May, trong đó bao gồm việc nước Anh sẽ rút khỏi thị trường và hệ thống thuế quan EU, tìm kiếm một thỏa thuận thương mại tự do toàn diện với EU, nhưng không bao gồm quy chế chuyển tiếp vô thời hạn.

Hải Châu