Trong khi hầu hết các dự án nhà ở đem thế chấp ngân hàng được công bố trên website của Sở Tài nguyên và Môi trường thì phần lớn các dự án Condotel đang thế chấp ngân hàng nhưng không được công khai. Sự mập mờ về thông tin, thiếu rõ ràng trên thị trường BĐS này đã khiến nhiều nhà đầu tư rơi vào tình trạng “tiến thoái lưỡng nan”.

Ngỡ ngàng căn hộ bị thế chấp

Một số khách hàng tại Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh đã đầu tư vào căn hộ Condotel cách đây gần 2 năm. Theo như những gì mà các khách hàng này chia sẻ, họ đã đóng gần 100% số tiền theo tiến độ dự án. Tuy nhiên, mới đây, họ bất ngờ được biết căn hộ Condotel của mình đang được thế chấp tại ngân hàng. 

Theo Luật Kinh doanh BĐS, việc các dự án thế chấp ngân hàng là được phép. Trên thực tế, nhiều dự án vẫn phải thế chấp ngân hàng hoặc được ngân hàng bảo lãnh. 

Theo ông Trần Đình Quý, Chủ tịch Hội môi giới BĐS Khánh Hoà, ngành nghề nào cũng cần nguồn vốn vay của ngân hàng, và BĐS là kênh rất cần nguồn vốn vay đó. 

Khi bán các sản phẩm Condotel các chủ đầu tư, các sàn môi giới nên công khai thông tin bản chất dự án của mình. Một mặt nhằm thông tin chi tiết về dự án, mặt khác, để khách hàng – chủ đầu tư – ngân hàng thoả thuận theo đúng quy định của pháp luật. 

“Các chủ đầu tư cần tạo dựng một sân chơi bình đẳng, công khai minh bạch thông tin cho khách hàng vì quyền lợi lâu dài của người mua nhà, uy tín của các chủ đầu tư và tương lai của một thị trường bất động sản bền vững.”, ông Quý nói.

Luật Kinh doanh BĐS cũng quy định rất rõ, đối với các dự án nhà ở, phải công khai việc thế chấp ngân hàng trên website của Sở Tài nguyên và Môi trường. Đồng thời, Sở Xây dựng chịu trách nhiệm kiểm tra và công bố dự án đó có đủ điều kiện đưa vào kinh doanh hay không.

Tuy nhiên, các căn hộ du lịch lại không thuộc đối tượng dự án nhà ở nên không cần công khai thế chấp cũng như không cần thông qua Sở Xây dựng khi thế chấp dự án.

Trên thực tế, trong giai đoạn vừa qua, chỉ những tập đoàn lớn mới minh bạch cho khách hàng về dự án Condotel, còn nhiều nhà đầu tư khác, vì thiếu kinh nghiệm, yếu kém về mặt quản trị, đã đưa thông tin về dự án không rõ ràng, không tạo được niềm tin cho khách hàng về thị trường.

Chính phủ nên sớm đưa loại hình BĐS nghỉ dưỡng vào luật, phải thể chế nó bằng luật, coi những căn hộ này như những dự án nhà ở khác chịu sự quản lý của pháp luật hiện hành.

Vướng pháp lý 

Theo một số chuyên gia BĐS, việc các dự án Condotel mặc dù đang thế chấp vay ngân hàng nhưng không được công bố thông tin rộng rãi có nguyên nhân chính là do sự chưa rõ ràng của luật pháp đối với loại hình căn hộ du lịch này.

Hơn nữa, vẫn chưa có những quy định cụ thể về việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu căn hộ Condotel cho người mua, dẫn đến tình trạng nhiều người mua căn hộ du lịch nhiều năm nay mà vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu. Chủ đầu tư không làm thủ tục cấp sổ đỏ cho khách hàng tại Sở Tài nguyên và Môi trường nên Sở cũng không nắm được thông tin thế chấp dự án.

Cũng xuất hiện có tình trạng chủ đầu tư tranh thủ thế chấp toàn bộ dự án để vay ngân hàng, trong khi đã bán hết căn hộ và thu hết tiền của người mua nhà.

Điều này tiềm ẩn rất nhiều rủi ro đối với người mua nhà và tương lai phát triển lâu dài của thị trường BĐS du lịch. Nếu chủ đầu tư gặp khó khăn về tài chính hoặc phá sản, không đủ khả năng giải chấp dự án tại ngân hàng, đến thời hạn, ngân hàng thu hồi dự án để gán nợ, người mua nhà sẽ mất tất cả.

Ông Trần Đình Quý cho rằng Chính phủ nên sớm đưa loại hình BĐS nghỉ dưỡng vào luật, phải thể chế nó bằng luật, coi những căn hộ này như những dự án nhà ở khác chịu sự quản lý của pháp luật hiện hành. Đặc biệt, cần nhanh chóng hướng dẫn cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu cho người mua căn hộ du lịch để tránh những tranh chấp phức tạp.

Đồng thời, phải coi thị trường BĐS du lịch nghỉ dưỡng Condotel như thị trường BĐS nhà ở và nên đưa vào công khai các dự án Condotel thế chấp. “Nên chăng thể chế hoá Condotel thành thị trường đất ở lâu dài và những dự án thế chấp, tín chấp phải công khai và đưa vào luật quy định bắt buộc dự án Condotel phải tuân thủ Luật Nhà ở”, ông Quý đề xuất. 

Có như vậy, theo ông Quý, mới có thể quản lý được phân khúc BĐS du lịch và minh bạch hoá thị trường, cũng như tạo được niềm tin đối với khách hàng, giúp các chủ đầu tư, sàn giao dịch dễ dàng hoạt động.

“Đối với khách hàng, trước khi quyết định ‘xuống tiền’ cho một sản phẩm BĐS cũng cần nắm rõ thông tin về dự án, tính pháp lý, chủ đầu tư… của dự án đó, tránh xảy những rủi ro không mong muốn sau này”, ông Quý khuyến nghị.

Hải Sơn