Khi bắt tay vào xây dựng nông thôn mới, Cam Hiếu đặt ra mục tiêu về đích vào năm 2020. Tuy nhiên, đến cuối năm 2017 địa phương đã hoàn thành 19/19 tiêu chí và đến tháng 4/2018, xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới. Là địa phương đi đầu và có nhiều lợi thế nên Cam Hiếu đã trở thành một trong 8 xã trong toàn tỉnh thực hiện xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu giai đoạn 2018 - 2020.

Tập trung cải tạo vườn tạp

Từ đây, hàng loạt các chính sách được đặt ra, trong đó có Đề án cải tạo vườn tạp, nâng cao giá trị kinh tế vườn kết hợp với các giải pháp thúc đẩy hỗ trợ phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị, nhất là sản xuất nông nghiệp sạch, an toàn, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động và kinh tế nông thôn nhằm tăng thu nhập cho người dân một cách bền vững.

Đến nay, Cam Hiếu đã có 77 mô hình vườn trồng cây ăn quả và rau sạch, trong đó, tổ hợp tác (THT) trồng ổi xã Cam Hiếu là một ví dụ điển hình. Hiện, THT thu hút 11 hộ thành viên. Các gia đình sẽ giúp đỡ, hỗ trợ nhau trong quá trình trồng, chăm sóc, áp dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tìm kiếm thị trường, giới thiệu quảng bá sản phẩm…

Ông Trương Khắc Tuấn, thành viên THT, cho biết trước đây, các thành viên chủ yếu trồng cây lâm nghiệp và các loại cây trồng truyền thống như chuối, ổi, mít… trong vườn nhưng chủ yếu là trồng theo kiểu tận dụng, không có quy hoạch rõ ràng nên hiệu quả mang lại không cao. Từ khi vào THT, mọi người đã cải tạo vườn, chặt những cây không cho thu nhập cao để có diện tích cho cây ổi phát triển.

Các thành viên chuyển sang trồng giống ổi Đài Loan vì với quả to, ngọt và ăn giòn. Bình quân mỗi gốc đạt 20 - 30 kg, với kích cỡ trung bình từ 0,5 - 0,7 kg/quả, quả to đạt gần 1 kg/quả. Đặc biệt là giống ổi này có thân cành rất chắc, khỏe nên có khả năng chống chịu rất tốt với gió Tây Nam thổi mạnh vào mùa hè, ít bị gãy cành như giống ổi địa phương.

Mỗi năm, thành viên chỉ bón phân 1 lần vào đầu năm bằng phân ủ hoai và một ít phân NPK. Đặc biệt là trong quá trình trồng không có dịch bệnh gì nên hoàn toàn không phun bất cứ một loại thuốc bảo vệ thực vật nào. 

Hiện, đầu ra cho quả ổi tương đối thuận lợi vì đều có đối tác đặt mua. “Với diện tích còn khiêm tốn, chỉ 2ha nên nhiều lúc chúng tôi rơi vào tình trạng cung không đủ cầu”, ông Trương Khắc Tuấn cho biết.

Nhằm đưa sản xuất phát triển bền vững, ngoài mở rộng diện tích, THT đang cùng địa phương đưa sản phẩm ổi Cam Hiếu tham gia OCOP, góp phần giúp người dân tăng thu nhập và hoàn thành những tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.

Theo lãnh đạo UBND xã, Cam Hiếu sẽ tiếp tục quy hoạch, vận động nông dân ở các thôn nằm dọc theo Quốc lộ 9 cải tạo vườn tạp không có quy hoạch rõ ràng sang trồng giống ổi Thái Lan. Đồng thời phối hợp với các cơ quan chuyên môn như Phòng Nông nghiệp, Trạm Khuyến nông huyện du nhập các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao về trồng thử nghiệm. Phấn đấu đưa các thôn này trở thành vùng chuyên canh cây ăn quả nhằm nâng cao thu nhập cho nông dân.

Diện mạo mới

Ngoài mô hình trồng ổi, từ khi xây dựng nông thôn mới, xã còn quy hoạch được gần 10ha trồng cây dược liệu, 280ha cao su, 19ha trồng rừng gỗ lớn, xây dựng vùng chuyên canh trồng cỏ nuôi bò 7ha.

Cải tạo vườn tạp giúp người dân thay đổi nhận thức khi thấy rằng cùng trên một đơn vị diện tích, nhưng khi chuyển sang trồng dược liệu, trồng cây ăn quả theo hướng liên kết hàng hóa sẽ mang lại thu nhập cao hơn so với trồng khoai, sắn.

Tuy nhiên, để nâng cao giá trị kinh tế trên từng mảnh vườn, sau khi phát động xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu, từ cuối năm 2018, xã tranh thủ từ nhiều nguồn, hỗ trợ gần 20 hộ dân lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt, xây dựng vườn mẫu, áp dụng khoa học kỹ thuật. Nhờ đó, các vườn sau cải tạo đều mang lại hiệu quả cao. Bình quân 1 sào cây ăn quả mỗi năm cho thu nhập 8 - 10 triệu đồng, tương đương khoảng 180-200 triệu đồng/ha.

Đến nay, phong trào cải tạo vườn tạp được đông đảo người dân tham gia hưởng ứng. Đây chính là một trong những giải pháp quan trọng nhằm trực tiếp nâng cao chất lượng đời sống vật chất và giá trị hưởng thụ tinh thần của người dân nông thôn, khẳng định vai trò chủ thể của người dân trong xây dựng nông thôn mới.

Kinh tế phát triển không chỉ cải thiện rõ rệt đời sống vật chất, tinh thần của người dân mà việc đầu tư cho kết cấu hạ tầng để xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu cũng thuận lợi hơn rất nhiều. Xã đã xây dựng được 17 vườn kiểu mẫu, hạ tầng được đầu tư đồng bộ, an ninh trật tự và môi trường được đảm bảo, người dân sống có văn hóa, nghĩa tình, việc cưới, việc tang và lễ hội được tổ chức văn minh, tiết kiệm…

Đến tháng 6/2020, Cam Hiếu đã đạt 9/12 tiêu chí của xã nông thôn mới kiểu mẫu. Đây là kết quả rất đáng tự hào để địa phương nỗ lực đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các mục tiêu nông thôn mới kiểu mẫu vào cuối năm 2020.

Như Yến