Trong phiên chất vấn Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Lê Minh Hoan tại Thường vụ Quốc hội sáng 21/8, đại biểu Điểu Huỳnh Sang (đoàn Bình Phước) bày tỏ lo ngại về hiệu quả của việc phát triển và bảo vệ thương hiệu nông sản chủ lực của Việt Nam.

Đại biểu nêu rõ, hạt điều, với kim ngạch xuất khẩu đạt 3,6 tỷ USD vào năm 2023, và sầu riêng liên tục lập đỉnh về giá, với diện tích trồng tăng lên hơn 150.000 ha, đều là những sản phẩm có tiềm năng lớn. Tuy nhiên, việc phát triển và bảo vệ nhãn hiệu của các nông sản này vẫn chưa thực sự hiệu quả.

Bà dẫn chứng tình trạng không có sự khác biệt trong thu mua giữa sầu riêng có mã vùng trồng và sầu riêng không có mã, điều này gây ảnh hưởng tiêu cực đến quyền lợi của nông dân và sự phát triển bền vững của các vùng trồng.

Vì vậy, đại biểu đề nghị Bộ trưởng đưa ra các giải pháp nhằm bảo đảm giá trị thương hiệu cho hạt điều và sầu riêng, đồng thời bảo vệ quyền lợi và cải thiện đời sống của người dân.

Đại biểu Phạm Hùng Thắng (Phó đoàn Hà Nam) đề nghị Bộ trưởng làm rõ các giải pháp hỗ trợ sản xuất, tiêu thụ và mở rộng thị trường cho nông sản Việt Nam. Đồng thời, ông cũng yêu cầu Bộ trưởng đưa ra các biện pháp phát triển nhãn hiệu và thương hiệu độc quyền cho các nông sản chủ lực của đất nước.

Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Lê Minh Hoan cho biết, Bộ vừa ký Hiệp định thư thứ hai về sầu riêng chế biến, bao gồm cơm sầu riêng, hạt sầu riêng và sầu riêng đông lạnh. Đây là một bước tiến quan trọng để mở rộng thị trường sầu riêng của Việt Nam sang Trung Quốc.

Theo Bộ trưởng, việc xây dựng một thương hiệu mạnh cho nông sản Việt Nam có thể mang lại giá trị gia tăng rất lớn, nhưng nhiệm vụ này vẫn còn nhiều thách thức. Ông chỉ ra rằng, hiện tại vẫn còn sự nhầm lẫn giữa nhãn hiệu và thương hiệu. Trong khi nhãn hiệu được xây dựng và bảo hộ pháp lý, thương hiệu lại là niềm tin của người tiêu dùng về chất lượng và độ đồng đều của sản phẩm.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang hợp tác với Bộ Công Thương để xây dựng thương hiệu cho các nông sản chủ lực. "Để làm được điều này, chúng ta cần có các vùng nguyên liệu tập trung, quy chuẩn hóa sản phẩm và xây dựng cơ chế bảo vệ hình ảnh nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế," Bộ trưởng Hoan chia sẻ.

Để bảo vệ và phát triển nhãn hiệu và thương hiệu, Bộ trưởng nhấn mạnh sự cần thiết của việc thiết lập quy chuẩn, thành lập hiệp hội ngành hàng và tạo sự liên kết chặt chẽ giữa nông dân, hiệp hội và doanh nghiệp.

Nhiệm vụ trước mắt, theo Bộ trưởng Hoan, là đưa sầu riêng trở thành sản phẩm quốc gia, xây dựng chính sách toàn diện cho sản phẩm này từ nông dân, doanh nghiệp đến khoa học công nghệ và cơ sở hạ tầng. Ông thừa nhận rằng, Việt Nam hiện đang đi sau Thái Lan và Malaysia trong việc xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc.

Tuy nhiên, việc chuẩn hóa hàng hóa nông sản đối mặt với nhiều khó khăn, đặc biệt trong bối cảnh nền nông nghiệp Việt Nam còn manh mún, nhỏ lẻ và tự phát. Bộ trưởng cho rằng, nếu hàng hóa Việt Nam không đáp ứng được tiêu chuẩn của thị trường, sẽ rất khó để tiêu thụ. Giải pháp đề xuất là cấp mã số cho các vùng trồng và vùng nuôi.

Ngoài ra, để khắc phục tính manh mún của nền nông nghiệp, ông Hoan nhấn mạnh cần phải xây dựng các vùng nguyên liệu tập trung và liên kết thành các hợp tác xã đủ mạnh. Bộ sẽ đề xuất chính sách để liên kết các "mảnh ruộng nhỏ trở thành mảnh ruộng lớn, khu rừng nhỏ trở thành khu rừng lớn", nhưng điều này đòi hỏi sự quan tâm và hỗ trợ lớn hơn từ các địa phương.

Hồng Hương