Chương trình dán nhãn năng lượng áp dụng chế độ bắt buộc, đối với 7 mặt hàng nhập khẩu được cấp chứng nhận và dán tem nhiều nhất là điều hòa không khí, tủ lạnh, tivi, máy giặt, quạt điện, nồi cơm điện và đèn chiếu sáng đã gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp, bởi hầu hết các hãng sản xuất thiết bị nổi tiếng trên toàn thế giới đang áp dụng tiêu chuẩn quốc tế về hiệu quả năng lượng. Vì thế, quy định buộc các sản phẩm này phải kiểm tra lại là không cần thiết.

Mất hàng tỷ đồng

Trong quá trình triển khai quy định này, DN than phiền mất thời gian vì hạ tầng thử nghiệm của Việt Nam còn hạn chế, thời gian kéo dài và tốn rất nhiều chi phí.

Cụ thể, Thông tư 07 quy định, DN được sử dụng phiếu thử nghiệm trong vòng 6 tháng cho hình thức chứng nhận nhãn dán theo lô hàng. Bởi vậy, DN nhập khẩu nhiều lô hàng sản phẩm giống nhau sau 6 tháng vẫn phải thử nghiệm lại để cấp giấy chứng nhận và dán nhãn.

Các mặt hàng nhập khẩu này chủ yếu từ các nước châu Âu với những thương hiệu nổi tiếng trên thế giới như: Apple, Dells, Canon, Sony, HP, Samsung... và đang áp dụng tiêu chuẩn quốc tế về hiệu quả năng lượng. Sản phẩm của các hãng trên đều đã được kiểm tra bởi các đơn vị được thế giới công nhận trước khi đưa ra thị trường.

Do vậy, qui định buộc các sản phẩm này phải kiểm tra lại là không cần thiết và không phù hợp, đặc biệt là trong điều kiện hạn chế về năng lực và nguồn lực của các tổ chức kiểm nghiệm tại Việt Nam.

Điều hoà là 1 trong 7 mặt hàng bắt buộc phải dán nhãn năng lượng

Theo phản ánh của Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham), để được dán nhãn năng lượng và chứng nhận tiêu thụ hiệu suất năng lượng tối thiểu, các nhà sản xuất hay các công ty nhập khẩu phải có mẫu hàng hóa được kiểm tra bởi đơn vị do Bộ Công Thương chỉ định. Việc kiểm tra có thể mất vài tuần, thậm chí vài tháng, phụ thuộc vào các sản phẩm và khối lượng công việc của những đơn vị kiểm tra.

Trên thực tế, hàng nghìn sản phẩm vẫn phải thường xuyên tồn kho hàng tháng vì đợi kết quả kiểm tra, gây tốn phí đáng kể cho các nhà sản xuất và nhập khẩu.

“Đây là yêu cầu vô lý, đang “biến” Việt Nam thành quốc gia đầu tiên và duy nhất trên thế giới yêu cầu kiểm tra đối với từng lô hàng”, đại diện AmCham khẳng định.

“Cần thiết thì bãi bỏ”

Tại buổi làm việc với Tổng Cục Năng lượng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh chỉ rõ rằng nếu không gỡ bỏ những thủ tục phiền hà, cải cách thể chế sẽ là cản trở sự phát triển của xã hội.

“Đã đến lúc chúng ta phải “cởi trói” cho doanh nghiệp. Nếu không gỡ bỏ những thủ tục phiền hà, cải cách thể chế thì chúng ta đang cản trở sự phát triển của xã hội. Nói cách khác, chúng ta đang “phản động” về mặt chính sách”, Bộ trưởng nói.

Trước mắt, Bộ trưởng giao cho Tổng cục Năng lượng cần sớm nghiên cứu, xây dựng văn bản hướng dẫn để thực hiện quy định. Ông cũng giao cho các đơn vị chức năng rà soát ngay các mặt hàng nằm trong diện điều chỉnh, thủ tục, quy định hay khâu triển khai nào còn bị phàn nàn nhiều, gây khó khăn tốn kém cho doanh nghiệp… phải đề xuất sửa ngay.

“Cần thiết thì bãi bỏ. Chính phủ kiến tạo rồi, những gì gọi là nhiêu khê, cản trở xã hội sẽ không có đất để sống”, người đứng đầu ngành Công Thương nói.

Trong lúc chờ sửa đổi thông tư, Bộ trưởng cũng đề nghị Tổng cục Năng lượng cần có cơ chế để doanh nghiệp được làm thủ tục khai báo thông tin online.

“Làm sao để doanh nghiệp chỉ phải mất một lần tới làm việc với cơ quan quản lý để nộp hồ sơ chứ không phải đi lại tới vài ba lần. Công nghệ hoàn toàn có thể giúp chúng ta làm việc này”, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nhấn mạnh.

Hướng xử lý được đưa ra là cho phép việc doanh nghiệp sử dụng kết quả thử nghiệm hiệu suất năng lượng tối thiểu cho các lô hàng nhập khẩu cùng số serial/model, cùng nhà sản xuất, cùng xuất xứ, tạo điều kiện cho quy trình thông quan được nhanh chóng.

Bên cạnh đó, xem xét để giảm bớt các thủ tục cho doanh nghiệp theo hướng cho phép sử dụng Phiếu kết quả kiểm nghiệm để thông quan, không sử dụng Giấy chứng nhận dán nhãn năng lượng để thông quan; rà soát, điều chỉnh lại các quy định để bảo đảm nguyên tắc tăng cường sự công nhận lẫn nhau giữa Việt Nam và các nước, tránh tình trạng kiểm tra nhiều lần đối với cùng một loại hàng hóa.

“Tinh thần là cần xem xét, sửa đổi theo hướng không yêu cầu doanh nghiệp cần phải có Giấy chứng nhận dán nhãn năng lượng mới được làm thủ tục thông quan, tránh gây ùn tắc, mất thời gian của doanh nghiệp trong khâu thông quan”, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh khẳng định.

Thanh Hoa