Tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra chiều ngày 3/1, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết, hiện giá xăng điều chỉnh theo quy kỳ 10 ngày/1 lần. Theo ý kiến của người tiêu dùng, doanh nghiệp, chuyên gia và lãnh đạo, Bộ Công Thương đang sửa đổi Nghị định 83, Nghị định 95 để xây dựng phương án có thể điều hành giá xăng dầu dưới 10 ngày/lần.

Liên quan tới kiến nghị của EVN về cơ chế điều hành giá điện như xăng dầu, Thứ trưởng Công Thương cho hay, Quyết định 24 của Thủ tướng Chính phủ đã có quy định hàng quý EVN cập nhật chi phí phát điện quý trước, đồng thời dự báo các chi phí của các quý tiếp theo, nếu thông số đầu vào tăng từ 3% trở lên thì giá điện được điều chỉnh tăng, giảm thì được điều chỉnh giảm.

"Như vậy, quy trình hiện hành đã có cơ chế điều hành giá điện theo sát thông số đầu vào, đảm bảo giá bán lẻ điện bình quân sát với thị trường", ông Hải cho biết. 

Đồng thời, Thứ trưởng Bộ Công Thương cũng cho hay, chi phí vận hành điện khác xăng dầu. Chi phí sản xuất kinh doanh điện phụ thuộc các mùa trong năm, mùa mưa lượng nước về hồ nhiều, chi phí phát điện của các nhà máy thủy điện sẽ được huy động nhiều hơn nên chi phí sản xuất kinh doanh điện thấp hơn so với mùa khô. 

Liên quan tới đề xuất tăng giá điện, Thứ trưởng Hải cho hay Bộ Công Thương đã nhận được đề xuất tăng giá điện từ phía EVN. Tuy nhiên, giá điện tác động tới kinh tế vĩ mô nên việc điều chỉnh cần đánh giá cân nhắc kỹ sự tác động, báo cáo Thủ tướng xem xét phương án trước khi thực hiện.

Ông Hải cho biết thêm, theo báo cáo của EVN, giá than nhập khẩu 10 tháng năm 2022 đã tăng 150% so với cùng kỳ 2021, than trộn tăng so với đầu năm khoảng 50%, kéo theo chi phí sản xuất điện đã tăng cao. Đồng thời, gần 4 năm qua, giá điện chưa được điều chỉnh tăng. 

Vì vậy, Bộ Công Thương sẽ nghiên cứu phương án, xây dựng lộ trình tăng giá điện, trên cơ sở cân nhắc tới tác động của lạm phát, hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống của người dân. 

Tại một hội nghị mới đây, ông Trần Đình Nhân, Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), chia sẻ năm 2022, giá chi phí đầu vào cho sản xuất điện tăng rất cao. Điển hình, giá dầu tăng vài chục phần trăm, giá khí “ăn theo” giá dầu, còn giá than tăng 600% so với đầu năm 2021; trong khi đó, giá bán điện vẫn giữ bình ổn từ năm 2019 đến nay. Do nguyên nhân tổng hợp từ các yếu tố nêu trên, tình hình tài chính của EVN năm 2022 và thời gian tới có rất nhiều khó khăn.

Cũng theo lãnh đạo EVN, vấn đề mất cân đối tài chính dẫn đến nguy cơ EVN sẽ không có nguồn chi phí để hoạt động; có nguy cơ không có tiền trả cho các đơn vị bán điện cho EVN thời gian tới. Kéo theo đó, hệ số xếp hạng tín dụng của EVN sẽ bị đánh giá thấp; việc vay vốn ngân hàng cho các dự án đầu tư xây dựng điện cũng sẽ vô cùng khó khăn. Thực trạng này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến đảm bảo an ninh năng lượng cho đất nước.

Chính vì vậy, EVN kiến nghị Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại Doanh nghiệp cho phép áp dụng cơ chế thị trường cho giá điện, khi các yếu tố đầu vào tăng thì giá điện tăng và ngược lại một cách kịp thời theo một cơ chế tự động, tương tự như cơ chế điều chỉnh giá xăng dầu.

Thy Lê