Theo phản ánh của một số đại lý bán lẻ xăng dầu, có một số thời điểm thiếu hụt nguồn cung, giá xăng dầu trên thị trường biến động khó lường, các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, thương nhân phân phối xăng dầu giao hàng cho các đại lý với mức thù lao chiết khấu không đủ trang trải các chi phí kinh doanh, thậm chí còn bị thua lỗ khi các chi phí này biến động tăng. Nhiều đại lý bán lẻ xăng dầu kiến nghị cần quy định rõ mức chiết khấu trong công thức giá xăng dầu cơ sở.

Tuy nhiên, về vấn đề này, Bộ Công Thương dẫn quy định tại Thông tư 104/2021/TT-BTC: "Chi phí kinh doanh xăng dầu định mức là khoản chi phí tổng hợp tối đa chỉ có giá trị để tính giá cơ sở xăng dầu theo quy định tại Điều 1 Nghị định số 95/2021/NĐ-CP. Khoản chi phí kinh doanh xăng dầu định mức là chi phí lưu thông xăng dầu trong nước (chi phí bán buôn, chi phí bán lẻ ở nhiệt độ thực tế) của các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu (đã bao gồm chi phí dành cho thương nhân phân phối, thương nhân nhượng quyền bán lẻ, tổng đại lý, đại lý xăng dầu)".

"Như vậy, mức chiết khấu cho đầy đủ các đối tượng có liên quan khi tham gia vào chuỗi cung ứng xăng dầu đã được tính trong chi phí kinh doanh xăng dầu định mức. Mức chiết khấu do các doanh nghiệp tự thỏa thuận. Chiết khấu cũng là yếu tố cạnh tranh quan trọng giữa các thương nhân để mở rộng thị phần của mình", Bộ Công Thương cho biết. 

Do đó, Bộ Công Thương nhấn mạnh, sẽ không cần phải quy định mức chiết khấu cụ thể tại công thức tính giá cơ sở xăng dầu. “Nếu Nghị định cho phép đại lý bán lẻ xăng dầu được mua nhiều nguồn; điều chỉnh thời gian rà soát, công bố các chi phí giảm từ 6 tháng xuống 3 tháng; rút ngắn thời gian điều hành giá xăng dầu từ 10 ngày xuống 7 ngày thì vấn đề chiết khấu cơ bản sẽ được giải quyết”, Bộ Công Thương cho biết.

Thực tế, Bộ Công Thương nêu quan điểm đồng tình với quy định cho phép đại lý bán lẻ xăng dầu được quyền mua xăng dầu từ nhiều nguồn (tối đa 3 nguồn) sẽ tạo ra cạnh tranh về chiết khấu trên thị trường xăng dầu.

Về công thức điều hành giá xăng dầu, Bộ Công Thương đề nghị chọn phương án giữ nguyên công thức giá cơ sở như quy định hiện hành. Tuy nhiên, cần rà soát một số chi phí thực tế phát sinh của doanh nghiệp nhưng chưa được tính tại công thức hiện hành về giá cơ sở (quy định premium trong nước, hao hụt, chi phí dự trữ lưu thông), đồng thời sửa đổi quy định về phương thức và tần suất xác định các chi phí để bảo đảm tính đủ, kịp thời các chi phí trong giá cơ sở do Nhà nước công bố.

Theo Bộ Công Thương, việc điều hành giá xăng dầu nhằm góp phần đảm bảo an ninh năng lượng và ổn định kinh tế vĩ mô là mục tiêu xuyên suốt trong hoạt động quản lý kinh doanh xăng dầu. Hiện nay, nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có cả những nước có nền kinh tế thị trường phát triển đã và đang áp dụng cơ chế quản lý xăng dầu, trong đó quy định mức giá trần như Hàn Quốc, Indonesia, Malaysia và Trung Quốc.

Lê Thúy