Bất ngờ với sự sụt giảm của 'chốt phòng thủ cuối cùng'
Vốn tự có được xem là “chốt phòng thủ cuối cùng” trong chức năng bảo vệ của mỗi ngân hàng, đóng vai trò rất quan trọng đảm bảo mức độ an toàn, khả năng chịu đựng rủi ro trong hoạt động của các nhà băng.
Theo thống kê mới nhất của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), đến cuối tháng 5/2018, vốn tự có của khối ngân hàng thương mại (NHTM) nhà nước là 252.472 tỷ đồng, giảm 0,86% so với cuối năm 2017. Ngược lại, khối NHTM cổ phần có tổng vốn tự có 315.340 tỷ đồng, tăng 8,50%.
Vốn tự có khối NHTM nhà nước giảm mạnh
Số liệu của NHNN cho thấy, tính đến 31/12/2017, vốn tự có toàn hệ thống đã tăng 11,64% lên trên 714.000 tỷ đồng, trong đó NHTM nhà nước là 254.655 tỷ đồng, tăng 10,96% so với năm 2016; NHTM cổ phần đạt 290.626 tỷ đồng, tăng 14,35%.
Tuy nhiên, chỉ sau 5 tháng, vốn tự có của các NHTM nhà nước đã sụt giảm mạnh.
Cụ thể, dựa vào báo cáo cân đối tài khoản kế toán, báo cáo thống kê tháng 5/2018, tính đến ngày 31/5/2018, vốn tự có của khối NHTM nhà nước có số tuyệt đối là 252.472 tỷ đồng, giảm 0,86% so với cuối năm 2017.
Theo các chuyên gia, vốn tự có của các NHTM bao gồm vốn điều lệ, lợi nhuận giữ lại chưa chia, các quỹ… Đây được xem là “chốt phòng thủ cuối cùng” của mỗi nhà băng trước các rủi ro.
Trong xu hướng hội nhập, vốn tự có giống như “thước đo sức khỏe” của mỗi nhà băng để trả lời cho câu hỏi: có đủ năng lực để vươn ra thị trường quốc tế, có đủ năng lực để bảo vệ khách hàng trước rủi ro, có duy trì khả năng thanh toán trong trường hợp ngân hàng gặp thua lỗ hay không?
Chưa kể, NHNN sẽ nhìn vào vốn tự có của mỗi ngân hàng để tham chiếu, đánh giá, điều chỉnh trạng thái kinh doanh của ngân hàng đó. Thông thường, vốn tự có luôn nằm trong xu hướng tăng, do các ngân hàng liên tục tích lũy suốt quá trình hoạt động.
Thực tế, câu chuyện sụt giảm vốn tự có ở các ngân hàng không phải chưa từng xảy ra. Tuy nhiên, tại thời điểm này, lộ trình bắt buộc áp dụng tiêu chuẩn quốc tế Basel II đang đến gần, trong đó yêu cầu các ngân hàng phải tăng vốn để cải thiện hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR), rõ ràng sự sụt giảm vốn tự có ở các NHTM nhà nước khiến nhiều người bất ngờ.
Nguyên nhân do đâu?
Theo các chuyên gia, vốn tự có giảm có thể đến từ một số nguyên nhân như lợi nhuận giảm, kinh doanh thua lỗ, chi trả cổ tức hoặc vốn cấp 2 giảm (một số khoản giấy tờ có giá dài hạn đến kỳ đáo hạn)…
Tuy nhiên, nhìn vào kết quả kinh doanh quý II của khối NHTM nhà nước có thể thấy, ngoại trừ 3 ngân hàng được NHNN mua lại 0 đồng là Oceanbank, GPBank, CBBank chưa công bố các chỉ số tài chính (song lãnh đạo 3 nhà băng này cũng tiết lộ kết quả kinh doanh đang dần cải thiện, 3 ngân hàng này đã bắt đầu có lãi), 4 ngân hàng còn lại là BIDV, VietinBank, Vietcombank, Agribank có lợi nhuận lên đến hàng nghìn tỷ. Vì thế nguyên nhân từ kinh doanh thua lỗ, lợi nhuận giảm sút đã được loại trừ.
Vậy, nguyên nhân có thể đến từ việc một số ngân hàng phải chi trả cổ tức cho cổ đông bằng tiền mặt.
Tại Đại hội cổ đông tổ chức hồi tháng 4, Vietcombank đã trình cổ đông phương án phân phối lợi nhuận sau thuế năm 2017. Theo đó, với 8.849 tỷ đồng lãi sau thuế năm 2017, ngân hàng này dự kiến trích lập các quỹ, trả thù lao… tương ứng 2/3 lợi nhuận được phép phân phối. 2.878 tỷ đồng còn lại được chia cổ tức bằng tiền mặt (theo tỷ lệ 8%) cho cổ đông.
Còn lãnh đạo VietinBank cho biết, trong năm nay sẽ chi cổ tức bằng tiền với tỷ lệ 5%-7%, tương ứng số tiền 1.861 – 2.606 tỷ đồng. Trong khi BIDV cũng dự kiến chia cổ tức 7% bằng tiền mặt.
Trước đó, trong năm 2017, 3 ngân hàng này cũng phải chi trả cổ tức cho cổ đông với số tiền lên đến hàng nghìn tỷ đồng.
Đồng thời, một số ngân hàng trong các năm trước phát hành trái phiếu tăng vốn cấp 2 nên theo Thông tư 36 sửa đổi, mỗi năm trừ 20% phần trái phiếu dài hạn đã phát hành do tổ chức tín dụng khác nắm giữ.
Ngoài ra, cũng có ý kiến cho rằng dữ liệu vốn tự có của khối NHTM nhà nước là tính chung cho cả 7 ngân hàng, như vậy, 4 “ông lớn” phải gánh thêm 3 ngân hàng yếu kém. Đây chính là những nguyên nhân dẫn đến tăng trưởng vốn tự có giảm ở khối NHTM nhà nước.
Trong khi đó, để tăng vốn, các ngân hàng đang nỗ lực kêu gọi các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.
Tuy nhiên, theo chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu, khả năng góp vốn của các nhà đầu tư trong nước rất hạn chế. Nhà đầu tư nước ngoài sẵn sàng bỏ ra hàng trăm triệu USD cho một thương vụ là chuyện nhỏ, nhưng với các nhà đầu tư trong nước thì vài chục triệu USD là rất lớn.
“Việc gọi vốn ngoại cũng không hề dễ dàng do quy định cấp room cho nhà đầu tư ngoại chưa hấp dẫn. NHNN phải tăng lên 49% thì các ngân hàng mới kêu gọi được nhà đầu tư ngoại”, ông Hiếu nhận định.
Hoàng Hà
Lướt sóng chung cư rục rịch thoát hàng vì sợ 'bão lãi suất'?
Dự án Sunbay Park Hotel & Resort: Cấp sai 17 sổ đỏ, chưa nộp ngân sách hàng trăm tỷ
Chứng khoán 2026 đón cơ hội lớn
Thanh tra Chính phủ “tuýt còi” Panorama Nha Trang vì giao đất không đấu giá
In và Bao bì Goldsun huy động 800 tỷ đồng trái phiếu giữa áp lực đòn bẩy tài chính
Kỳ vọng VN-Index sớm quay lại mốc 1.800 điểm
Rục rịch rót tiền ‘đón sóng’ căn hộ ven vành đai
Cùng chuyên mục
Kênh đầu tư năm 2026: Thời kỳ “tiền đắt” và chiến lược phòng thủ lên ngôi
Bước sang năm 2026, bức tranh tài chính Việt Nam được dự báo sẽ có sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt. Khi kỷ nguyên “tiền rẻ” chính thức khép lại, các nhà đầu tư buộc phải thay đổi tư duy: từ trạng thái hưng phấn sang thận trọng, từ dàn trải sang chọn lọc, và đặc biệt là đề cao tính phòng thủ trong danh mục tài sản.
Các ngân hàng đồng loạt kiến nghị giải pháp bứt phá cho năm 2026
VietinBank, BIDV và Agribank đã đồng loạt đề xuất các cơ chế đặc thù về tăng vốn điều lệ và trích lập dự phòng rủi ro công nghệ, chuẩn hóa chia sẻ dữ liệu liên thông giữa các bộ ngành nhằm giảm thiểu rủi ro nợ xấu và thúc đẩy dòng vốn chảy mạnh vào các dự án xanh, hạ tầng trọng điểm.
Giá vàng năm 2026 sẽ lập đỉnh mới sau năm 2025 tăng trưởng kỷ lục?
Sau một năm 2025 biến động dữ dội với mức tăng trưởng lên tới 70%, giá vàng thế giới đang đứng trước ngưỡng cửa năm 2026 với kỳ vọng tiếp tục xác lập những kỷ lục mới. Dù khó lặp lại mức tăng đột biến, giá kim loại quý này vẫn được dự báo có thể chạm mốc 5.000 - 5.400 USD/ounce nhờ lực cầu mạnh mẽ từ các định chế tài chính và bối cảnh địa chính trị phức tạp.
Chuyển biến tích cực từ gói tín dụng nhà ở xã hội 145.000 tỷ đồng
Với sự khơi thông từ chính sách, nguồn cung dự án dồi dào và quy trình vay vốn được đơn giản hóa, năm 2026 được dự báo sẽ là thời điểm then chốt để dòng vốn từ gói tín dụng 145.000 tỷ đồng thẩm thấu mạnh mẽ vào thị trường, mở ra cơ hội an cư lớn cho người thu nhập thấp.
Tín dụng 2025: Bất động sản và bán lẻ là "thỏi nam châm", hạ tầng bứt tốc nhận 500.000 tỷ đồng
Trong bối cảnh các kênh huy động vốn từ cổ phiếu và trái phiếu thu hẹp, gần 2,8 triệu tỷ đồng đã được hệ thống ngân hàng "bơm" mạnh vào nền kinh tế năm 2025. Trong đó, bán lẻ duy trì quy mô dư nợ lớn nhất, bất động sản đóng vai trò "đầu kéo" tăng trưởng tại các nhà băng lớn, trong khi các lĩnh vực ưu tiên và hạ tầng chiến lược đang trở thành đích đến mới của dòng vốn quy mô kỷ lục.
TPBank tăng trưởng phân khúc cao cấp nhờ chiến lược xây dựng trải nghiệm cá nhân hóa
Phân khúc khách hàng cao cấp của TPBank đã có một giai đoạn tăng trưởng bứt phá, với số lượng khách hàng tăng gấp 5 lần chỉ trong 5 năm. Đó là thành tựu nhờ chiến lược rõ nét: cá nhân hóa bằng các đặc quyền và trải nghiệm số chuyên biệt mượt mà.
Tin ảnh
Hà Nội: Làng quất Tứ Liên chạy nước rút vào vụ Tết
Những ngày này, làng quất Tứ Liên bước vào quãng thời gian bận rộn nhất trong năm. Trên khắp các khu vườn, người trồng quất tất bật uốn cành, chỉnh thế, giữ dáng cho từng cây, chạy đua với thời gian để kịp đưa ra thị trường vào dịp Tết.
Đừng bỏ lỡ
Ba ba gai Cát Thịnh “mỏ vàng” mới từ kinh tế ao nuôi
Dưới những ao nuôi được kè bờ chắc chắn ở thôn Văn Hưng, xã Cát Thịnh, tỉnh Lào Cai, những con ba ba gai thương phẩm đang được HTX Chăn nuôi ba ba gai Cát Thịnh chăm sóc cẩn trọng. Mỗi con có giá từ 3 đến 5 triệu đồng, chưa kể hàng vạn con giống...
