Bộ Y tế đang xây dựng một Nghị định về tiêm vaccine liệu có xoá được tình trạng "xếp hàng xuyên đêm" chờ tiêm vaccine ?

Ngày 28/12 tại Hội nghị trực tuyến của Chính phủ với các địa phương, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã yêu cầu Bộ Y tế báo cáo về tình trạng khan hiếm vaccine dịch vụ ở Hà Nội. Thời gian gần đây, báo chí đã phản ánh tình trạng nhiều người dân đã phải xếp hàng thâu đêm trong mưa rét ở Hà Nội để chờ tiêm vaccine 5 trong 1 (pentaxim) cho trẻ em. Hiện, người dân đang hoang mang, lo sợ chất lượng vaccine, nhất là liên tiếp xảy ra các vụ trẻ em tử vong sau khi tiêm vaccin quinvaxem, khiến nhu cầu tiêm vaccine dịch vụ tăng cao.

Các chuyên gia của Bộ Y tế cho biết vaccine quinvaxem có tác dụng phòng bệnh có phần tốt hơn vaccine pentaxim vì sử dụng công nghệ nguyên bào.Vaxin quinvaxem có tỷ lệ gây phản ứng cao hơn nhưng không đồng nghĩa với tỷ lệ tử vong cao hơn.

Các trường hợp tử vong do tiêm vaccine Quinvaxem thường xảy ra ở vùng núi, vùng sâu vùng xa, còn ở Hà Nội, TPHCM không có tử vong. Lý do dẫn đến tử vong không phải do vaccine, mặc dù phản ứng của Quinvaxem nhiều hơn. Tử vong chủ yếu do liên quan đến quá trình vận chuyển vaccine, do sàng lọc trước khi tiêm và xử lý cấp cứu sau khi tiêm nếu có sự cố.

Vaccine Pentaxim tiêm nhiều thì cũng sẽ có phản ứng, có tử vong nếu các vấn đề nói trên không được cải thiện.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu Bộ Y tế cần nói rõ, nói đúng sự thật về những vấn đề này để nhân dân hiểu đúng.

Một vấn đề nữa là ở các nước khi đã xác định số lượng bệnh cần được tiêm vaccine cho toàn dân thì chỉ có một cơ chế là tiêm mở rộng (theo nghĩa người dân không phải trả tiền).

Tiêm chủng dịch vụ trên thế giới được hiểu là tiêm các loại vaccine phòng các bệnh không phổ biến (hiện có vaccine phòng gần 30 loại bệnh và các nước thường chọn tiêm vaccine phòng 10-20 loại bệnh trong tiêm chủng mở rộng, ở nước ta hiện nay là 12-PV).

Ông Đam thừa nhận thực tế, hiện chỉ có Việt Nam là nước duy nhất tồn tại 2 hệ thống tiêm chủng: tiêm chủng mở rộng và tiêm chủng dịch vụ với giá vaccine và công tiêm cũng cao hơn. Đây là hệ quả của cơ chế chuyển dịch từ bao cấp sang xã hội hóa từ nhiều năm, tới lúc cần phải thay đổi.

Do đó, Phó Thủ tướng đã chỉ đạo Bộ Y tế xây dựng lộ trình để tới năm 2020 chỉ còn một cơ chế tiêm mở rộng như các nước. Khi đó Nhà nước sẽ chọn 1 hoặc một số loại vaccine cho mỗi loại bệnh và người dân sẽ được tiêm miễn phí dù chọn loại vaccine nào. Cùng với đó, Bộ Y tế cần thúc đẩy chương trình đầu tư sản xuất vaccine để có thể chủ động hơn.

Hiện nay, Bộ Y tế cũng đang xây dựng một Nghị định về tiêm vaccine để giải quyết căn bản những vấn đề đặt ra liên quan tới tiêm chủng, trong đó có vấn đề tính đúng, tính đủ giá tiêm vaccine để khắc phục tình trạng cùng một cán bộ y tế, cùng một cơ sở y tế nếu tiêm vaccine mở rộng thì công tiêm được nhà nước, bảo hiểm trả thấp hơn tiêm dịch vụ dễ dẫn tới xu hướng tự nhiên là hướng người dân tiêm dịch vụ. 

Hải Hà