Không còn là những dự án nhỏ lẻ, Việt Nam đang đón nhận làn sóng đầu tư "thế hệ mới" với các siêu dự án năng lượng, công nghệ cao lên tới hàng chục tỷ USD, mở ra kỷ nguyên tăng trưởng chất lượng và bền vững.

Báo cáo tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã đưa ra những con số "biết nói" minh chứng cho sức bật của nền kinh tế. Theo đó, thu ngân sách Nhà nước 2 tháng đầu năm ước đạt 601.300 tỷ đồng (bằng 23,8% dự toán), tăng 13,1% so với cùng kỳ. Song song đó, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 22,2%.

Điểm sáng rực rỡ nhất chính là dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Vốn đăng ký mới đạt 3,54 tỷ USD, tăng kỷ lục 61,5%; vốn thực hiện ước đạt 3,21 tỷ USD, tăng 8,8%.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhận định, để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026 - 2030, FDI là nguồn lực sống còn. Bộ đang hoàn thiện Đề án thu hút đầu tư "thế hệ mới" với thể chế vượt trội, sẵn sàng hạ tầng và nhân lực (mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư công nghệ cao) để đón các tập đoàn đa quốc gia.

Bản đồ thu hút FDI đầu năm 2026 chứng kiến sự bứt phá ngoạn mục của các thủ phủ công nghiệp phía Bắc. Điển hình là Thái Nguyên được xem là quán quân mới. Ngay đầu năm, tỉnh đã thu hút 3,27 tỷ USD (chiếm 18,9% cả nước). Đáng chú ý, chỉ riêng tại Hội nghị xúc tiến đầu tư, tỉnh đã trao quyết định và ký kết hợp tác lên tới 4,4 tỷ USD. Niềm tin của nhà đầu tư được củng cố với 234 dự án còn hiệu lực, tổng vốn hơn 11,4 tỷ USD.

Trong khi Bắc Ninh vẫn giữ vị thế  nhóm dẫn đầu về thu hút FDI, với tổng vốn đầu tư quy đổi đạt hơn 4,24 tỷ USD trong 2 tháng, Bắc Ninh tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu cả nước trong 2 tháng liên tiếp.

Đà Nẵng & Hà Nội cũng ghi nhận sự chuyển mình mạnh mẽ. Theo đó, Đà Nẵng tập trung vào công nghệ cao, trung tâm tài chính và thương mại tự do. Trong khi Hà Nội dù "khiêm tốn" hơn với 335,6 triệu USD trong 2 tháng đầu năm, nhưng đang đặt nền móng vững chắc với mục tiêu 3 tỷ USD cho cả năm 2026 thông qua chiến lược "bộ lọc" dự án khắt khe.

Không chỉ tăng về vốn, "chất" của dòng tiền đang thay đổi rõ rệt. Dòng vốn đang dịch chuyển mạnh sang năng lượng tái tạo, công nghệ cao và kinh tế số.

Minh chứng rõ nét là sự xuất hiện của các siêu dự án năng lượng như: Liên danh nhà đầu tư Mỹ - Hàn - Singapore đề xuất dự án Trung tâm điện LNG Cà Ná trị giá 10 tỷ USD; SK Group (Hàn Quốc) dự kiến rót 2 tỷ USD vào nhiệt điện LNG tại Nghệ An…

Ông Chaturon Thipphiansak, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH SCG Việt Nam nhận định, sự chuyển dịch sang kinh tế xanh và tiêu chuẩn ESG không chỉ là xu hướng mà là cơ hội để doanh nghiệp tiên phong, thích ứng với biến động toàn cầu.

Hà Nội đang tiên phong trong việc thay đổi tư duy từ "thu hút vốn" sang "kiến tạo hệ sinh thái". Thành phố áp dụng cơ chế "Luồng xanh" và số hóa 360 độ quy trình cấp phép, giúp nhà đầu tư khảo sát thực địa trực tuyến.

Tuy nhiên, Hà Nội cũng dựng lên "bộ lọc" kỹ càng đó là ưu tiên công nghệ lõi, cam kết chuyển giao công nghệ. Yêu cầu suất đầu tư cao (ví dụ: 385 tỷ đồng/ha tại khu công nghệ cao). Kiểm soát chặt M&A để bảo vệ an ninh kinh tế.

Tín hiệu tích cực đầu năm cho thấy gì về bức tranh thu hút FDI 2026?

Chuyên gia: FDI công nghệ cao vào Việt Nam đang chuyển từ tính cơ hội sang chiến lược dài hạn

Theo ông Văn Đức Phú, Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), mục tiêu cuối cùng không phải là số vốn đăng ký, mà là giá trị gia tăng và cơ hội cho doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

TS. Bùi Quý Thuấn, Phó giám đốc Công ty TNHH Tư vấn và Xúc tiến Đầu tư Thương mại Quốc tế cho rằng đây là thời điểm TP Hà Nội cần “xoay trục”: “FDI thế hệ mới phải dựa trên công nghệ lõi, đổi mới sáng tạo và cam kết liên kết với doanh nghiệp nội địa. Nếu không điều chỉnh cơ cấu, mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao năng suất sẽ khó đạt được”.

Theo ông Thuấn, Hòa Lạc có tiềm năng trở thành hệ sinh thái R&D tiêu chuẩn quốc tế nếu được bổ sung cơ chế tài chính linh hoạt, môi trường thử nghiệm công nghệ (sandbox) và chính sách nhân lực cạnh tranh. Quan trọng hơn, chiến lược mới đặt doanh nghiệp Việt vào trung tâm của quá trình lan tỏa giá trị.

“Hà Nội cần hỗ trợ SMEs đạt các chứng nhận quốc tế, nâng cao năng lực quản trị và chuyển đổi số để tham gia chuỗi cung ứng của tập đoàn đa quốc gia. Nếu không, doanh nhân Thủ đô có thể đứng ngoài cuộc trong làn sóng đầu tư bán dẫn và công nghệ số”, TS. Thuấn nhận định.

Năm 2026 mở màn với những tín hiệu không thể tích cực hơn. Với sự dịch chuyển từ ưu đãi đại trà sang thu hút có chọn lọc, Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành cứ điểm sản xuất công nghệ cao và trung tâm năng lượng xanh của khu vực. Câu hỏi "Ai hưởng lợi?" đã có lời giải: Đó chính là doanh nghiệp nội địa và nền kinh tế bền vững của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Thanh Hoa