Thị trường vừa trải qua những giờ phút khốc liệt nhất, thử thách giới hạn chịu đựng của mọi nhà đầu tư. VN-Index ghi nhận mức giảm mạnh nhất tính theo điểm số trong hơn 22 năm hình thành và phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, khi tình trạng bán tháo cổ phiếu trên diện rộng diễn ra, đặc biệt là rổ VN30.

Nguyên nhân trực tiếp kích hoạt làn sóng lo lắng này xuất phát từ những diễn biến cực đoan tại Trung Đông khi giá dầu thô thế giới đột ngột nhảy vọt lên trên 110 USD/thùng.

Sự bất ổn này đã kéo theo sắc đỏ bao trùm các thị trường chứng khoán lớn tại châu Á như Nhật Bản và Hàn Quốc, tạo ra hiệu ứng domino khiến nhà đầu tư trong nước đồng loạt bán cổ phiếu để bảo toàn vốn.

Đặc biệt, nhóm cổ phiếu ngân hàng, vốn là xương sống của thị trường đã trở thành tâm điểm của đợt sụt giảm này với hàng loạt mã trụ cột như VCB, BID, TCB, ACB, HDB... đều giảm hết biên độ.

Giải thích cho sự giảm mạnh của nhóm cổ phiếu này, giới chuyên môn cho rằng lạm phát toàn cầu đang có nguy cơ bùng phát trở lại do giá năng lượng phi mã sẽ buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt và lãi suất cao trong thời gian dài hơn dự kiến.

Điều này trực tiếp gây áp lực lên chi phí vốn và làm thu hẹp biên lợi nhuận (NIM) của các nhà băng trong nước, đồng thời làm dấy lên lo ngại về sự gia tăng nợ xấu khi khả năng trả nợ của các doanh nghiệp bị bào mòn bởi chi phí đầu vào tăng cao.

Đánh giá chung về diễn biến thị trường, ông Huỳnh Anh Tuấn, Tổng giám đốc Chứng khoán Vikkibanks cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam cũng như toàn cầu đang diễn biến khó lường do căng thẳng giữa Mỹ và Iran vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Theo ông Tuấn, biến động mạnh của giá xăng dầu đang tạo ra tác động tiêu cực đến nền kinh tế và thị trường tài chính. Nếu giá dầu tiếp tục tăng cao, tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và chi phí của nền kinh tế sẽ rất lớn.

Trong bối cảnh đó, "dữ liệu đầu vào" của thị trường còn quá nhiều biến số, khiến tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng, thậm chí hoang mang. Nhiều người lựa chọn bán ra để giảm rủi ro.

Chuyên gia Vikkibank cho biết áp lực bán còn đến từ nỗi lo bị call margin (lệnh gọi ký quỹ). Khi thị trường giảm sâu, nhà đầu tư có xu hướng bán những cổ phiếu còn thanh khoản để bổ sung tiền ký quỹ. Vì vậy, ngay cả những mã vẫn còn giao dịch được cũng bị bán mạnh khi nhiều cổ phiếu khác giảm sàn.

"Khi đó, dù cổ phiếu đã rẻ nhưng nhà đầu tư cũng không còn tiền để mua thêm", ông Tuấn phân tích, đồng thời cho rằng diễn biến của thị trường hiện phụ thuộc rất lớn vào thông tin liên quan đến căng thẳng tại Trung Đông và biến động của giá dầu. Nếu tình hình sớm ổn định, thị trường chứng khoán có thể cải thiện trở lại.

Giới chuyên môn khuyến nghị chiến lược phòng thủ cần được ưu tiên, trong đó nhà đầu tư nên giảm tỷ lệ sử dụng margin và giữ danh mục ở trạng thái cân bằng khoảng 50% tiền mặt và 50% cổ phiếu.

Nhà đầu tư cũng không cần bán tháo toàn bộ danh mục. Thay vào đó, nên ưu tiên cơ cấu lại các cổ phiếu đã tăng nóng hoặc không còn nhiều tiềm năng.

“Với P/E hiện dao động quanh 14 - 14,5 lần, định giá thị trường chưa thực sự rẻ. Tuy nhiên, nếu VN-Index điều chỉnh về vùng 1.600 - 1.650 điểm, P/E có thể giảm xuống khoảng 13,5 lần - mức hấp dẫn hơn đối với dòng vốn đầu tư”, ông Lương Duy Phước, Giám đốc phân tích tại Kafi nhận định.

Châu Anh