Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa công bố kết quả sơ bộ đợt rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá (CBPG) tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam trong giai đoạn từ 1/2/2023 đến 31/1/2024.

Theo đó, DOC xác định Công ty Thông Thuận (bao gồm cả Thông Thuận Cam Ranh) không bán phá giá, với biên độ phá giá là 0%. Trong khi đó, Công ty STAPIMEX bị áp mức thuế sơ bộ lên tới 35,29%. Mức thuế này cũng được áp cho 22 doanh nghiệp khác thuộc nhóm đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng biệt nhưng không bị kiểm tra bắt buộc, thay vì áp dụng mức thuế trung bình gia quyền từ hai bị đơn bắt buộc như thông lệ.

VASEP cho biết, Hiệp hội và các doanh nghiệp liên quan hết sức bất ngờ và quan ngại sâu sắc về mức thuế sơ bộ cao đột biến này. Trong suốt 19 năm Việt Nam tham gia các kỳ rà soát hành chính của vụ kiện CBPG tôm tại Hoa Kỳ, chưa từng có doanh nghiệp nào bị áp thuế sơ bộ ở mức hai con số.

Điều này gợi nhớ đến trường hợp từng xảy ra ở kỳ POR12, khi DOC áp mức thuế sơ bộ 25,76% cho Công ty FIMEX do lỗi tính toán và sau đó điều chỉnh còn 4,58% trong kết quả cuối cùng. Vì vậy, VASEP và các doanh nghiệp hoàn toàn có đủ cơ sở tin rằng đã có sự nhầm lẫn, sai sót trong kết quả lần này.

Theo Vasep, Công ty STAPIMEX đã chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng và tự tin với hệ thống sổ sách của mình để có mức thuế thấp nhất. Tuy nhiên, Vasep và các doanh nghiệp cho rằng đã có sai sót nào đó của cả hai phía dẫn đến số liệu bị sai lệch, khiến kết quả sơ bộ lần này cao bất ngờ. Công ty STAPIMEX sẽ nhanh chóng bổ sung các dữ liệu và tin tưởng rằng kết quả cuối cùng sẽ phản ánh đúng thực tế xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam là không bán phá giá vào thị trường Hoa Kỳ.

Mặc dù kết quả sơ bộ chưa có hiệu lực ngay và có thể được điều chỉnh trong kết quả cuối cùng (dự kiến công bố vào tháng 12/2025), nhưng thông tin này đã và đang tác động tiêu cực đến tâm lý nhà nhập khẩu Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến kế hoạch mua hàng, đơn hàng xuất khẩu và đáng lo ngại hơn là ảnh hưởng đến tâm lý và hoạt động của người nuôi tôm tại Việt Nam.

Năm 2025, trong bối cảnh Chính quyền Tổng thống Donald Trump khởi động chính sách áp thuế đối ứng cao đối với nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, mức thuế sơ bộ bất thường như hiện nay càng làm trầm trọng thêm thách thức mà ngành tôm Việt Nam đang đối mặt khi tiếp cận thị trường Hoa Kỳ.

Trong bối cảnh Chính quyền Donald Trump khởi động chính sách áp thuế đối ứng đối với nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, mức thuế sơ bộ bất thường như hiện nay càng làm trầm trọng thêm thách thức mà ngành tôm Việt Nam đang đối mặt khi tiếp cận thị trường Hoa Kỳ.

“Chúng tôi khẩn thiết đề nghị DOC xem xét lại các tính toán, đảm bảo khách quan, công bằng, và đúng với tiền lệ các kỳ rà soát trước để bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp Việt Nam”, VASEP nhấn mạnh.

Hồng Hương