Trình bày Tờ trình dự án Luật Cư trú (sửa đổi) tại phiên họp 44 Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, chiều 22/4, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết, một trong những chính sách lớn của dự án Luật là thay đổi phương thức quản lý cư trú (thường trú, tạm trú) từ quản lý bằng sử dụng sổ giấy sang phương thức quản lý hiện đại bằng số định danh cá nhân để truy cập, cập nhật, điều chỉnh trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu về cư trú. Theo đó, dự thảo Luật đã bỏ các quy định về Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú cấp cho hộ gia đình, cá nhân theo Luật Cư trú hiện hành.

Tuy nhiên, cơ quan này đề nghị làm rõ tính khả thi của việc cấp số định danh cá nhân cho khoảng 80 triệu công dân còn lại trong khoảng thời gian từ nay đến khi Luật Cư trú (sửa đổi) dự kiến có hiệu lực (năm 2021) để làm cơ sở cho việc quản lý công dân thông qua số định danh cá nhân. Các cơ sở dữ liệu phải được xây dựng xong đồng bộ, đưa vào vận hành và bảo đảm kết nối, cập nhật, chia sẻ, khai thác thông tin thông suốt. Bên cạnh đó là việc liên quan đến nhiều thủ tục hành chính và quan hệ dân sự khác mà các luật khác đang điều chỉnh. Thẩm tra dự án luật, Thường trực Ủy ban Pháp luật cũng cho rằng, sự thay đổi này sẽ giúp không chỉ đơn giản hóa thủ tục, giấy tờ, tạo thuận lợi và tiết kiệm chi phí hành chính cho công dân mà còn góp phần bảo đảm quản lý dân cư chặt chẽ, thực chất, hiệu quả hơn, khắc phục nhiều bất cập trong công tác quản lý dân cư ở nước ta hiện nay. Đây cũng là phương thức quản lý cư trú hiện đại dựa trên việc ứng dụng công nghệ thông tin, phù hợp với xu thế phát triển, được một số quốc gia trên thế giới áp dụng.

Báo cáo thêm về cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cấp số định danh, Bộ trưởng Tô Lâm cho biết vừa qua đã báo cáo Chính phủ, đủ điều kiện tháng 4/2021 đưa vào hoạt động và đến tháng 6/2021 hoạt động bình thường. Hiện, cơ sở dữ liệu cập nhật 80 triệu phiếu dân cư, 16 triệu số định danh cá nhân cơ bản đang được cập nhật vào hệ thống. Vấn đề này trước đây gặp khó khăn do thiếu ngân sách nhưng nay Chính phủ bảo đảm kinh phí và công việc đang được tiến hành.

Uỷ ban Thường vụ Quốc hội thống nhất dự án Luật Cư trú đủ điều kiện trình Quốc hội cho ký kiến tại kỳ họp thứ 9 và thông qua tại kỳ họp thứ 10 khi đủ điều kiện, đảm bảo chất lượng.

Vũ Trọng