Tại buổi thảo luận tổ về tình hình kinh tế - xã hội, kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XIV, ngày 24/10, Đại biểu Quốc hội Trần Thị Quốc Khánh (Đoàn Hà Nội) đã nhấn mạnh điều này.

Theo Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh, việc sử dụng tài sản công hiện nay đang rất dàn trải, chưa có trọng tâm. Xử lý ô nhiễm môi trường là vấn đề cần phải giải quyết ngay, song các bộ, ngành địa phương lại dùng số kinh phí này cho công tác tuyên truyền là chủ yếu.

Chi dàn trải, thiếu trọng tâm

Hay những vướng mắc khó khăn ở Thủ Thiêm (Tp.HCM) chưa được giải quyết. Việc bồi thường, đền bù cho người dân làm chưa xong, Tp.HCM lại đề xuất xây dựng nhà hát. Phải nhắc lại trước đó, nhiều nhà hát được xây xong rồi bỏ trống.

Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh nhấn mạnh sử dụng nguồn lực công phải biết trân trọng, nâng niu từng đồng tiền thuế, công sức của người dân sao cho hiệu quả. Đừng tạo nên dư luận xấu và khiến người dân phải bức xúc. Chi tiêu phải đúng nơi, đúng chỗ và đúng thời điểm.

Đại biểu Nguyễn Văn Được (Đoàn Hà Nội) cũng bức xúc bày tỏ, thời gian qua nhiều vụ việc lớn được đưa ra xét xử; nhiều cán bộ dính líu tới tiêu cực nhưng ông cảm giác như vẫn chưa “sờ đúng gáy” những đối tượng tham nhũng tầm cỡ. Một số điểm yếu ở công tác quản lý nhà nước khiến các vấn đề nảy sinh ở nhiều lĩnh vực, như các công trình giao thông hư hỏng, y tế...

Dẫn chứng từ câu chuyện dự án cao tốc Đà Nẵng - Quãng Ngãi mới đưa vào khai thác đã hư hỏng, Đại biểu Nguyễn Quang Dũng (Đoàn Quảng Nam), yêu cầu với chất lượng như thế thì cần phải xác định rõ trách nhiệm và phải xử lý trách nhiệm, ai làm sai, quy trình sai như thế nào.

Đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (Đoàn Hà Nội) đặt câu hỏi: “Còn bao nhiêu công trình như cao tốc Đà Nẵng - Quãng Ngãi. Có ý kiến cho rằng chúng ta đem tiền đổ xuống sông, xuống bể. Tiền đi vay thì thế hệ sau phải trả nên phải sử dụng một cách hết sức thận trọng”.

Trước đó, ông Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, cũng cho rằng “căn bệnh nan y” của đầu tư công là phân tán, thua lỗ và những người quyết định đầu tư chưa có giải trình, báo cáo thuyết phục.

Rút mãi sợi dây kinh nghiệm

“Xây nhà hát 1.500 tỷ đồng, Tp.HCM cứ nói rằng đã có kế hoạch 20 năm - cách giải trình này chỉ làm bức xúc thêm. Trong khi đó, căn cứ quyết định phải là hiệu quả đầu tư - điều mà người dân đòi hỏi, cũng như trước khi quyết định đầu tư cần phải cân nhắc tới hiệu quả”, ông Cung nói.

Chi hàng chục ngàn tỷ đồng làm đường cao tốc nhưng khai thác một thời gian ngắn đã hỏng, có chỉ đạo rồi lại chỉ rút kinh nghiệm. “Cứ rút kinh nghiệm liên tục như vậy, căn bệnh của đầu tư công bao giờ mới chữa được”, ông Cung nhấn mạnh.

Báo cáo thẩm tra việc đánh giá giữa kỳ thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 - 2020, ông Nguyễn Đức Hải - Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, cũng chỉ ra việc xác định danh mục các dự án đầu tư công theo thứ tự ưu tiên trong kế hoạch đầu tư công trung hạn còn vướng mắc; còn tình trạng đầu tư dàn trải, dở dang; chưa thanh toán hết nợ đọng xây dựng cơ bản.

Nguyên nhân, theo Ủy ban Tài chính - Ngân sách là do nhận thức, tư duy, chất lượng của một bộ phận cán bộ còn chưa theo kịp quá trình đổi mới theo yêu cầu của Luật Đầu tư công và Nghị quyết 26 của Quốc hội, vẫn nặng tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào nguồn vốn ngân sách Trung ương.

Việc chấp hành các quy định của pháp luật về đầu tư công trong một số trường hợp chưa nghiêm; công tác theo dõi, đánh giá, kiểm tra, thanh tra, phát hiện và xử lý vi phạm chưa nghiêm, chưa kịp thời.

Trước nhiều hạn chế, yếu kém về đầu tư công, như tình trạng giao vốn chậm, vi phạm pháp luật, giao nhiều lần, Đại biểu Nguyễn Trường Giang (Đoàn Đăk Nông), đề nghị Quốc hội cần nêu trách nhiệm rõ ràng, vấn đề nào của bộ ngành và vấn đề nào thuộc trách nhiệm chính quyền địa phương.

Thy Lê