Theo khảo sát mới nhất từ Trung tâm Nghiên cứu và thẩm định bất động sản Thái Lan (AREA), hiện có 1,64 triệu căn nhà không có người sử dụng, các căn hộ trống tập trung chủ yếu tại Bangkok, với tổng giá trị ước tính 3.450 tỷ baht (khoảng 94,5 tỷ USD).

Cửa đóng then cài giữa phố nhộn nhịp

Tại Bangkok và các tỉnh lân cận, hàng triệu căn hộ và nhà ở đang trong tình trạng bỏ trống, gây ra lãng phí tài sản khổng lồ. Bangkok dẫn đầu với hơn 730.000 căn không có người sử dụng, trong khi các tỉnh khác chiếm khoảng 900.000 căn.

Tổng giá trị những căn nhà bị bỏ hoang gần tương đương ngân sách quốc gia một năm, khiến giới chuyên gia đặt câu hỏi về hiệu quả sử dụng nguồn lực của thị trường.

Nguyên nhân chính của tình trạng này là hiện tượng đầu cơ quá mức. Nhiều dự án bất động sản được xây dựng nhưng chưa có người mua, đặc biệt là các căn hộ giá rẻ và trung cấp. Điều này không chỉ làm chậm lưu thông vốn mà còn làm tăng nguy cơ mất giá tài sản theo thời gian.

AREA xác định căn nhà bị bỏ trống dựa trên mức tiêu thụ điện thấp, nghĩa là dù đã hoàn thiện nhưng không có người sinh sống. Đây là cách trực quan để đo lường thực trạng lãng phí bất động sản, đồng thời cảnh báo những hệ lụy lâu dài nếu vấn đề không được giải quyết kịp thời.

Phân khúc chịu ảnh hưởng nặng nhất là căn hộ chung cư. Tỷ lệ bỏ trống tại Bangkok đạt 24,8%, gần 1/4 số căn hộ không có người ở. Nhóm căn hộ giá rẻ dưới 500.000 baht (khoảng 15.500 USD) còn xuống cấp nhanh chóng vì phí bảo trì không được thu đầy đủ, tạo ra vòng luẩn quẩn giữa bỏ trống và giảm giá trị tài sản.

Trong khi đó, các loại hình nhà biệt lập và nhà phố ít chịu ảnh hưởng hơn, nhưng tổng thể thị trường vẫn đang dư thừa nhà ở. Điều này cảnh báo sự bất ổn ngày càng gia tăng trong lĩnh vực bất động sản, khi nguồn cung không tương xứng với nhu cầu thực.

Đầu cơ tràn lan còn tác động mạnh tới hệ thống tài chính. Các dự án mới khó bán, ngân hàng và tổ chức cho vay đối mặt với rủi ro nợ xấu gia tăng, đồng thời giá trị bất động sản bị kìm hãm, làm giảm hiệu quả kinh tế từ các khoản đầu tư trước đó.

Tổng giá trị số nhà bỏ trống được AREA ước tính lên tới 3.450 tỷ baht, tương đương ngân sách quốc gia trong một năm. Đây là minh chứng sống động cho sự lãng phí nguồn lực và tiềm năng kinh tế chưa được khai thác, đồng thời là lời cảnh báo cho các nhà hoạch định chính sách.

Bất động sản “kêu cứu”, chính sách lên tiếng

Pháp luật Thái Lan hiện chưa có quy định đủ mạnh để xử phạt hay đánh thuế những căn nhà hoàn thiện nhưng không sử dụng, khiến tình trạng nhà bỏ trống kéo dài. Việc thiếu chế tài đã tạo ra khoảng trống pháp lý, cho phép tình trạng đầu cơ và lãng phí tài sản tiếp diễn.

Để khắc phục, AREA đề xuất áp dụng Luật Thuế đất và công trình xây dựng đối với các căn hộ và nhà ở bị bỏ trống. Chính sách này nhằm thúc đẩy chủ sở hữu bán hoặc cho thuê tài sản, đồng thời đưa bất động sản trở lại lưu thông, giúp cân bằng cung - cầu trên thị trường.

Nếu được triển khai, biện pháp thuế có thể mang lại nhiều tác động tích cực: thúc đẩy giao dịch, giảm áp lực dư thừa nhà ở, đồng thời tăng khả năng tiếp cận nhà cho người có thu nhập trung bình. Những căn hộ giá rẻ và trung cấp được sử dụng hiệu quả sẽ giúp ổn định giá và giảm nguy cơ mất giá tài sản.

Việc đưa các căn nhà bỏ trống quay trở lại thị trường còn góp phần phát triển cộng đồng đô thị, tránh lãng phí cơ sở hạ tầng và tạo môi trường sống sôi động hơn. Sự luân chuyển tài sản này sẽ cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở cho các hộ gia đình, đồng thời thúc đẩy kinh tế địa phương.

Số liệu cho thấy căn nhà bỏ trống phân bố gần như đồng đều giữa Bangkok (730.000 căn) và các tỉnh khác (900.000 căn), phản ánh vấn đề không chỉ ở đô thị mà còn liên quan đến chiến lược phát triển dự án trên toàn quốc. Việc quản lý và khuyến khích lưu thông bất động sản cần được áp dụng đồng bộ để giải quyết tận gốc.

Nếu không có chính sách mạnh mẽ và quyết liệt, nguồn tài sản khổng lồ bị bỏ hoang này sẽ tiếp tục kìm hãm tiềm năng phát triển kinh tế của Thái Lan. Nguy cơ mất giá, nợ xấu và lãng phí vốn xã hội vẫn hiện hữu, ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế và đời sống người dân.

Tuy nhiên, việc áp dụng chính sách thuế hợp lý có thể biến thách thức này thành cơ hội. Không chỉ giúp thị trường hồi phục, mà còn nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở cho người dân, đồng thời tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Tiến Anh