Những động thái rót vốn này diễn ra đúng thời điểm Việt Nam vừa vươn lên vị trí số một Đông Nam Á về độ phủ xe điện, với tỷ lệ thâm nhập đạt tới 40% – vượt qua cả các thị trường lớn như Mỹ hay Hàn Quốc. 

Tesla lập cứ điểm, các “cựu binh” nghìn tỷ bất ngờ hội ngộ

Thị trường xe điện Việt Nam vừa ghi nhận hai chuyển động mang tính bước ngoặt chỉ trong những ngày đầu tháng 9. Ngày 11/9, Tesla chính thức thành lập Công ty TNHH Tesla Motors Vietnam đặt trụ sở tại TPHCM với vốn điều lệ 77,7 tỷ đồng, tương đương khoảng 3 triệu USD. Trong số ba người đại diện theo pháp luật, ông Nguyễn Mạnh Hùng là người Việt Nam duy nhất, giữ chức Trợ lý Tổng giám đốc. Doanh nghiệp này đăng ký các ngành nghề liên quan đến xuất nhập khẩu, phân phối, bán buôn và bán lẻ ô tô, phụ tùng.

Dù hãng xe có giá trị vốn hóa hơn 1.400 tỷ USD do tỷ phú Elon Musk điều hành chưa công bố lộ trình chi tiết, việc hoàn tất pháp nhân là bước đi nền tảng mở đường cho việc nhập khẩu hoặc phân phối chính hãng tại Việt Nam.

Cùng thời điểm, phân khúc hai bánh cũng đón nhận một tân binh đáng chú ý. Ngày 9/9, Công ty cổ phần Công nghệ và Năng lượng xanh AVES được thành lập tại Hà Nội với vốn điều lệ 30 tỷ đồng. Doanh nghiệp gây chú ý khi quy tụ những nhân vật kỳ cựu trong ngành. Cựu Tổng giám đốc GSM Nguyễn Văn Thanh góp 25,5 tỷ đồng, nắm giữ 85% vốn sau ba tháng rời vị trí điều hành hãng taxi xanh.

Đồng hành cùng ông là cựu CEO Pega kiêm cựu Phó tổng giám đốc kinh doanh xe máy điện VinFast Lê Hoàng Long, hiện đảm nhiệm vị trí Giám đốc Khối Thương mại. Đặt trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Hưng Yên, AVES theo đuổi chiến lược phát triển xe điện thông minh, năng lượng tái tạo và thiết bị IoT, hướng đến mục tiêu đưa các mẫu xe máy điện và xe đạp điện thương mại ra thị trường vào mùa hè năm 2027.

Sự nhập cuộc dồn dập của những gương mặt mới phản ánh sức hấp dẫn vượt bậc của một thị trường đang phát triển nhanh hàng đầu khu vực. Báo cáo từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết tỷ lệ xe điện hóa trên tổng lượng xe bán ra tại Việt Nam trong năm 2025 lên tới 40%, vượt xa mức trung bình toàn cầu 25% và cao hơn hẳn các thị trường lớn như Australia, Hàn Quốc hay Mỹ. Điều này đã đưa Việt Nam trở thành thị trường ô tô điện lớn nhất Đông Nam Á và đứng trong top 10 toàn cầu về độ phủ xe điện hóa. 

Theo dự báo từ Mordor Intelligence, quy mô thị trường xe điện Việt Nam sẽ tăng từ 3,71 tỷ USD năm 2026 lên 8,84 tỷ USD vào năm 2031, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm đạt 18,95%.

"Miếng bánh" thị phần thuộc về ai?

Quy mô gần 9 tỷ USD mở ra dư địa lớn, nhưng việc giành giật thị phần tại Việt Nam không hề dễ dàng cho các tên tuổi mới nhập cuộc. Dù các hãng xe quốc tế liên tục gia tăng sự hiện diện, lợi thế cạnh tranh cốt lõi hiện vẫn nằm chắc trong tay doanh nghiệp nội địa nhờ việc đi trước một bước về hạ tầng trạm sạc và năng lực cung ứng.

Bà Dương Thị Thu Trang, Phó Tổng giám đốc Kinh doanh Ô tô VinFast toàn cầu cho biết: “Việt Nam đang là một trong những thị trường có tốc độ chuyển đổi sang xe điện nhanh nhất thế giới, với thị phần xe điện ngày càng tăng trong thời gian qua. Kết quả kinh doanh ấn tượng của VinFast với 20.161 xe bàn giao trong tháng 8 - giai đoạn thường được xem là thấp điểm của thị trường do trùng với tháng Ngâu - chính là minh chứng rõ nét nhất”.

Minh chứng rõ nhất là năm 2025, VinFast bàn giao 175.099 ô tô điện, tăng trưởng 101% so với năm trước và trở thành động lực lớn giúp toàn thị trường ô tô cán mốc kỷ lục hơn 604.000 xe. Đà thăng hoa tiếp tục kéo dài sang năm 2026 khi lũy kế 8 tháng đầu năm, VinFast đã giao 154.073 xe, đạt gần 88% kết quả cả năm trước. 

Vingroup lãi hơn 20 nghìn tỷ đồng chỉ sau 6 tháng, xe điện và bất động sản cùng tăng tốc

Cuộc đổ bộ của xe điện Trung Quốc làm lộ điểm nghẽn hạ tầng

Tiềm năng từ thị trường Việt Nam khiến các doanh nghiệp quốc tế liên tục gia tăng thị phần. Hãng xe điện BYD sau năm đầu hoạt động trọn vẹn đã bán được 3.718 xe trong năm 2025 và nhanh chóng vượt mốc 5.000 xe vào tháng 2/2026. Hyundai củng cố dấu ấn với mẫu Ioniq 5 lắp ráp trong nước, trong khi Omoda & Jaecoo đã bắt tay xây dựng nhà máy tại Hưng Yên. Nhà phân phối Tasco cũng ghi nhận doanh thu tăng 45% lên 22.310 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế tăng 172% lên hơn 310 tỷ đồng nhờ lực đẩy từ các dòng xe Geely và Lynk & Co.

Ở mảng phương tiện hai bánh, cuộc chuyển dịch diễn ra không kém phần sôi động. Số liệu từ Motorcycles Data cho thấy người tiêu dùng Việt Nam đã mua khoảng 513.742 xe máy điện trong 7 tháng đầu năm 2026, tăng 97,2% so với cùng kỳ năm trước. VinFast tiếp tục nắm giữ thị phần áp đảo khi chiếm khoảng 60% phân khúc xe máy điện và 24% toàn thị trường xe hai bánh trong nửa đầu năm.

Cùng lúc đó, startup Dat Bike liên tục mở rộng chu vi hoạt động. Sau khi nhận khoản đầu tư 4 triệu USD từ Chứng khoán Thiên Việt vào tháng 3, doanh nghiệp đã nâng năng lực sản xuất gấp 5 lần so với hai năm trước và hướng tới mục tiêu 100 cửa hàng trên toàn quốc, theo đuổi tham vọng chiếm lĩnh thị trường hơn 77 triệu xe máy lưu hành tại Việt Nam.

Giới chuyên gia nhận định, sức bật của phương tiện chạy điện tại Việt Nam được hội tụ bởi ba trụ cột cơ bản.

Trước hết là hành lang chính sách rõ ràng gắn với cam kết phát thải ròng bằng không vào năm 2050 và các chương trình hỗ trợ thuế phí. Kế đến là nguồn cung sản phẩm ngày một phong phú, giúp người tiêu dùng giải tỏa nỗi lo về chi phí ban đầu, tầm vận hành lẫn hạ tầng trạm sạc. Cuối cùng, sự biến động của giá xăng dầu cùng nhận thức xanh hóa lối sống đã biến phương tiện điện từ một lựa chọn mang tính thử nghiệm thành phương án di chuyển ưu tiên hàng ngày.

Sự hiện diện của Tesla cùng những dự án mới như AVES cho thấy thị trường xe điện Việt Nam đã chính thức vượt qua giai đoạn thăm dò để bước vào chu kỳ cạnh tranh toàn diện. Trong bối cảnh các nhà sản xuất không ngừng nâng cao chất lượng, công nghệ và dịch vụ để tranh giành thị phần, người tiêu dùng Việt Nam sẽ là bên hưởng lợi lớn nhất với những sản phẩm ngày càng tối ưu và dễ tiếp cận hơn.

Thanh Hoa