Theo ông Nguyễn Hạnh Phúc, trong quá trình xây dựng Luật phòng chống tác hại của rượu, bia, Quốc hội chọn vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau để tham khảo, xin ý kiến Quốc hội theo quy định. Việc xin ý kiến các đại biểu là để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện Dự thảo Luật chứ không phải biểu quyết thông qua Luật.

Cụ thể, Quốc hội lấy ý kiến đại biểu về 2 phương án: phương án 1 “Cấm điều khiển phương tiện giao thông mà trong máu hoặc khí thở có nồng độ cồn"; phương án 2 “Cấm điều khiển phương tiện giao thông mà trong máu hoặc khí thở có nồng độ cồn vượt mức quy định của pháp luật về an toàn giao thông”.

Kết quả lấy ý kiến đại biểu với cả 2 phương án đều không quá bán, nghĩa là cả hai phương án trên đều không được bổ sung vào dự thảo Luật phòng, chống tác hại của rượu, bia.

Theo Tổng thư ký Quốc hội, việc Quốc hội không đồng ý với đề xuất "Đã uống rượu bia thì không lái xe" không có nghĩa là pháp luật Việt Nam thiếu chế tài cho các hành vi uống rượu, bia tham gia giao thông, mà pháp luật hiện hành trong lĩnh vực giao thông đã có đầy đủ quy định cấm.

Trong Nghị định của Chính phủ hiện hành cũng đã quy định xử phạt người điều khiển ô tô, mô tô, xe máy theo hình thức phạt tiền và tước giấy phép lái xe nếu vượt quá nồng độ cồn cho phép.

Về hướng xử phạt, Tổng thư ký Quốc hội cho biết, tới đây trong Nghị quyết chung của Quốc hội tại kỳ họp này sẽ đưa vào nội dung giao Chính phủ tăng hình thức xử phạt tài xế uống rượu bia khi lái xe.

Hình thức xử phạt có thể nâng thời gian tước giấy phép lái xe, hoặc có thể là tước giấy phép lái xe vĩnh viễn với các trường hợp lái xe uống rượu bia gây tai nạn. “Giao Chính phủ nghiên cứu đề xuất làm sao cho phù hợp, có chế tài nặng hơn về mức xử phạt, đảm bảo tính răn đe”, ông Nguyễn Hạnh Phúc nói và cho biết, trong Bộ luật Hình sự cũng đã quy định, nếu uống rượu bia vi phạm làm chết người bị xử phạt rất nặng, bị xử tù giam.

Phóng viên đặt vấn đề: có thông tin cho rằng có đại biểu Quốc hội bị “tác động” bởi lợi ích nhóm khi xây dựng dự Luật Phòng chống tác hại của rượu, bia, thậm chí có đại biểu Quốc hội được doanh nghiệp sản xuất rượu bia mời đi nước ngoài tham quan và khi về nước có những phát biểu mang tính chất bảo vệ ngành sản xuất rượu bia. Vậy, hiện nay, chúng ta có quy định nào ngăn chặn vấn đề này không?

Có mặt tại buổi gặp gỡ báo chí, ông Bùi Sỹ Lợi - Phó Chủ nhiệm Uỷ ban về các vấn đề xã hội thẳng thắn nói: "Tôi cũng được đặt trong nhóm vận động cho lợi ích các doanh nghiệp nhưng rất tiếc là dự án Luật này giao cho một Phó Chủ nhiệm khác thực hiện chứ không phải tôi phụ trách.

"Tôi phải nói rất nhiều các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và các tổ chức nước ngoài mời tôi chủ trì hội thảo nhưng tôi chưa dự một cuộc nào. Tôi phải nói nghiêm túc là như vậy", ông Bùi Sỹ Lợi nói.

Theo đại biểu Bùi Sỹ Lợi, về mặt nguyên tắc, đại biểu Quốc hội không được các cơ quan, doanh nghiệp mời đi nước ngoài với tính chất nghiên cứu để sau đó thực hiện việc lobby. Còn như đi nghiên cứu thì Bộ Y tế mời một số đại biểu, Ủy ban có cử Ủy viên Thường trực đi nhưng đi với tư cách Bộ Y tế mời nghiên cứu chính sách, kinh nghiệm. Còn nếu đại biểu đi với tư cách doanh nghiệp, các tổ chức mời, không phải nghiên cứu chính sách mà mang tính chất lobby thì không đúng với tinh thần và Quốc hội không cho phép.

Theo ông Lợi: “Quyền của các cơ quan lobby là quyền của người ta. Nhưng không thể vì quyền đó mà chúng ta phải theo. Ở đây phải tính phương án cân bằng lợi ích giữa các bên. 13 cơ quan gửi văn bản đến và chúng tôi phải tổng hợp lại. Cho đến giờ phút này, cách tiếp thu giải trình của các bên là cơ bản thống nhất và theo đề nghị của Thủ tướng, sẽ có lộ trình tăng thuế tiêu thụ đặc biệt với sản phẩm rượu, bia".

Nhìn nhận vấn đề doanh nghiệp "vận động", Tổng thư ký Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc nói rằng, quy trình xây dựng văn bản pháp luật rất chặt chẽ, Quốc hội khi làm luật phải tính đến sự cân bằng lợi ích của 3 bên: Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. “Anh có thể lobby một vài người chứ làm sao mà lobby được 500 đại biểu. Nếu doanh nghiệp có mời thì chắc được một vài người khảo sát chứ không thể tất cả. Bên cạnh đó quy trình xây dựng văn bản pháp luật rất chặt chẽ nên có muốn lobby cũng không được", ông Phúc nói.

Hoàng Hà