HTX Thủy Đông, xã Cam Thủy, huyện Cam Lộ là đơn vị trực tiếp tham gia thực hiện thí điểm mô hình trồng dứa Queen trên địa bàn thôn Thiện Chánh với diện tích hơn 10ha, có ba nhóm hộ gồm 31 thành viên tham gia. Trước đây, vùng đất này được thành viên HTX thuê để trồng rừng keo với chu kỳ khoảng 6 – 7 năm mới thu hoạch.

“HTX đi tiên phong”

Chị Nguyễn Thị Mai, người từng sở hữu hơn 4ha rừng, chia sẻ: bình quân mỗi héc ta rừng trồng bán được khoảng 80 triệu đồng, trừ chi phí thuê đất của HTX là 10 triệu đồng, còn lại chia bình quân mỗi năm được khoảng 10 triệu đồng.

Khi nghe về chủ trương trồng dứa nguyên liệu của tỉnh, bước đầu người dân cũng rất băn khoăn bởi tuy dứa là loại cây quen thuộc nhưng lâu nay, người dân chỉ trồng xen canh với các loại cây khác và cũng không ứng dụng khoa học kỹ thuật nên năng suất mang lại thấp.

Tuy vậy, để người dân đồng tình tham gia thực hiện mô hình, chính quyền địa phương cùng với HTX tích cực tổ chức họp dân, tuyên truyền vận động người dân khai thác 20ha đất trồng cây lâm nghiệp để chuyển đổi sang trồng dứa nguyên liệu.

Cây dứa có qui trình sinh trưởng và phát triển kéo dài từ 18 đến 24 tháng thì cho quả thu hoạch. Theo tính toán, mỗi ha dứa, chi phí đầu tư cho giống, phân bón, công làm đất khoảng 100 triệu đồng. Dự kiến năng suất từ 40- 50 tấn/ha, mỗi kg dứa khoảng 4 ngàn đồng, ước tính mỗi năm, 1ha dứa, người dân thu thấp nhất 160 triệu đồng, trừ chi phí còn lãi 60 triệu đồng, cao hơn nhiều so với trồng rừng và các loại cây hoa màu khác trên cùng diện tích. Ông Phước cho biết sau xã Cam Thủy, huyện Cam Lộ sẽ tiếp tục triển khai trồng dứa tại xã Cam Chính, Cam Nghĩa, Cam Tuyền với tổng diện tích khoảng 100ha.

Cùng với huyện Cam Lộ, huyện Vĩnh Linh cũng tổ chức trồng dứa đợt 1 ở hai xã vùng cát là Vĩnh Tú và Vĩnh Thái với diện tích 8ha. Ngoài ra còn trồng ở các xã vùng gò đồi Vĩnh Thủy, Vĩnh Long, Vĩnh Sơn 18ha. Huyện Gio Linh trồng ở xã Trung Giang 10ha. 

Mô hình trồng dứa Queen đang mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp Quảng Trị với điểm tựa từ HTX.
 

Giải bài toán đầu ra

Mới đây, công ty CP Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao đã ký biên bản ghi nhớ về hợp tác liên kết triển khai trồng và mua bán sản phẩm dứa Queen với UBND tỉnh Quảng Trị cũng như đại diện của HTX Thủy Đông đăng ký trồng và mua bán dứa.

Theo đó, tỉnh Quảng Trị sẽ liên kết với công ty Đồng Giao triển khai trồng, chăm sóc, thu hoạch và bán sản phẩm dứa Queen đúng quy trình kỹ thuật và yêu cầu của công ty. 

Theo kế hoạch trong giai đoạn từ năm 2017- 2019, nông dân Quảng Trị sẽ trồng gần 2.000ha dứa, riêng năm 2017 trồng 200- 500ha dứa. Công ty Đồng Giao cam kết mua 100% khối lượng sản phẩm quả dứa Queen đảm bảo chất lượng do tỉnh Quảng Trị trồng và chăm sóc trên diện tích hai bên đã thống nhất. 

Giá sản phẩm được điều chỉnh phù hợp với thị trường, đảm bảo lợi ích hai bên. Giá thu mua hiện tại dứa loại 1 là 4 ngàn đồng, dứa loại 2 là 2,8 ngàn đồng/kg. Để trồng dứa kịp thời, công ty Đồng Giao ứng trước cho nông dân Quảng Trị 100% chồi giống, đảm bảo chất lượng, số lượng theo quy trình kỹ thuật và không tính lãi. 

Về lâu dài, khi vùng nguyên liệu ổn định khoảng 1.000ha, công ty sẽ xây dựng nhà máy chế biến quả dứa tại Quảng Trị nhằm giảm chi phí vận chuyển, gia tăng thu mua sản phẩm cho nông dân.

Bà Nguyễn Hồng Phương, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt – BVTV Quảng Trị, cho biết thuận lợi lớn nhất là công ty Đồng Giao cam kết hỗ trợ cho các thành viên của HTX Thủy Đông vay vốn bằng hình thức cung ứng phân bón, giống và được trả sau khi thu sản phẩm, đồng thời cam kết thu mua toàn bộ sản phẩm.

Ngoài ra, trong quá trình triển khai trồng, công ty cử cán bộ kỹ thuật về tổ chức các lợp tập huấn và hướng dẫn tận tình cho các thành viên của HTX Thủy Đông. Giống dứa Queen trồng thâm canh trên các chân đất, bình quân cho năng suất ít nhất 35 tấn/ha, riêng trồng trên đất ruộng thâm canh đạt trên 50 tấn/ha.

Hàng ngày, Chi cục Trồng trọt & BVTV Quảng Trị phối hợp với công ty Đồng Giao cử cán bộ kỹ thuật bám sát hướng dẫn bà con cách trồng và chăm sóc cây dứa. Sắp tới, Chi cục sẽ tiến hành tổ chức hội nghị đầu bờ, hướng dẫn các thành viên HTX Thủy Đông cách xử lý các đối tượng sâu bệnh nếu có trong quá trình cây dứa sinh trưởng và phát triển để hạn chế thấp nhất ảnh hưởng đến năng suất chất lượng cây trồng. 

Ông Hà Sỹ Đồng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, cho biết: Để thực hiện kế hoạch tái cơ cấu ngành nông nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2017 – 2020, tỉnh đã xây dựng mô hình trồng dứa Queen ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật gắn với liên kết “4 nhà” trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm cho người nông dân. Trong đó, các HTX ở từng địa phương sẽ đóng vai trò hạt nhân. 

Với tiềm năng về thổ nhưỡng, khí hậu khá thuận lợi, mô hình trồng dứa Queen nguyên liệu hứa hẹn sẽ mở ra hướng đi mới cho ngành nông nghiệp cũng như người dân Quảng Trị trong thời gian tới.

Nguyễn Hiếu