Vốn được mệnh danh là vùng đất “chiêm khê, mùa úng”, nên sản xuất nông nghiệp của huyện Phú Xuyên nhiều năm từng gặp không ít khó khăn.

Cùng với đó, mặc dù có thế mạnh về phát triển làng nghề truyền thống, nhưng quá trình tổ chức sản xuất đã phát sinh các vấn đề về xử lý rác thải, nước thải, ô nhiễm môi trường…

"Đầu kéo" từ HTX

Để giải quyết những khó khăn này, ngoài chú trọng đầu tư nguồn kinh phí thích hợp, huyện đẩy mạnh phát triển các mô hình HTX làm đầu kéo phát triển nông nghiệp cũng như các làng nghề.

Xã Phú Túc vốn có làng nghề guột tế (đan cỏ tế). Nhằm bảo tồn và phát triển nghề truyền thống, đồng thời nâng cao thu nhập cho người dân trong quá trình xây dựng nông thôn mới, xã đã quan tâm phát triển HTX guột mây tre lá Hồng Kỳ.

Ngay sau khi thành lập, HTX đẩy mạnh đổi mới mẫu mã sản phẩm bằng việc kết hợp cỏ và lục bình thành nguyên liệu chính sản xuất các mặt hàng thủ công mỹ nghệ.

Bên cạnh đó, HTX huy động vốn đầu tư máy móc, thiết bị kỹ thuật, mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng, từng bước cải thiện và nâng cao thu nhập cho người lao động.

Ngoài HTX guột mây tre lá Hồng Kỳ, xã Phú Túc còn có 10 tổ hợp tác (THT) mây tre giang đan, guột tế xuất khẩu. Các THT, HTX đã liên kết với các doanh nghiệp để bao tiêu đầu ra cho người dân.

Đến nay, Phú Túc có gần 4.000 lao động tham gia sản xuất các mặt hàng tiểu thủ công nghiệp. Tổng giá trị sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp ước đạt 260 tỷ đồng mỗi năm, từ đó nâng thu nhập bình quân đạt 64 triệu đồng/lao động/năm. Phát triển tiểu thủ công nghiệp cũng là một trong những điều kiện giúp xã Phú Túc trở thành điểm du lịch và nhanh chóng về đích nông thôn mới.

Hay tại xã Hồng Thái có diện tích đất bãi giáp sông Hồng giàu phù sa, thuận lợi cho việc phát triển các loại cây rau màu. Để đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp, thúc đẩy xây dựng nông thôn mới, HTX nông nghiệp Phú Thái đã đầu tư trồng măng tây tại xứ đồng Bập Râu của thôn Duyên Trang.

Ứng dụng công nghệ của Hà Lan và thực hiện theo quy trình VietGAP, mô hình sản xuất của HTX  Phú Thái cho thấy, trồng măng tây theo hướng công nghệ cao đã mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn các loại cây trồng truyền thống.

Theo Ban giám đốc HTX, mô hình trồng măng tây cho thu nhập 1,5 tỷ đồng/ha/năm. Ngoài ra, HTX còn tạo việc làm thường xuyên cho 15 lao động, với mức lương trung bình khoảng 4 triệu đồng/tháng.

Hiệu quả của HTX Phú Thái giúp người dân hiểu rằng điều tất yếu trong nông nghiệp là phải chuyển sang sản xuất hàng hóa, quy mô lớn. Đặc biệt, thông qua HTX, quá trình dồn đổi đất nông nghiệp, các bước họp dân, phương án được công khai, dân chủ đã tạo được sự đồng thuận trong sản xuất kinh doanh. Không những vậy, khi sản xuất hiệu quả, người dân sẵn sàng góp hàng tỷ đồng xã hội hóa xây dựng hạ tầng nông thôn, đưa xã hoàn thành 19/19 tiêu chí nông thôn mới.

Vững bước đi lên

Các mô hình HTX phát triển hiệu quả đã giúp huyện Phú Xuyên thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn, đưa nông nghiệp sản xuất theo hướng hàng hóa tập trung và giúp nâng cao đời sống nhân dân.

Đến nay, toàn huyện đã có 25/25 xã được công nhận xã nông thôn mới. Về xây dựng huyện nông thôn mới, Phú Xuyên đã đạt 9/9 tiêu chí.

Toàn huyện có 73 HTX đã chuyển đổi hoặc thành lập mới theo  Luật HTX năm 2012. Mô hình liên kết chuỗi trong phát triển sản phẩm nông nghiệp chủ lực tại các HTX được hình thành và phát huy hiệu quả, giúp các hộ gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm.

Tiêu biểu như mô hình liên kết của HTX Phú Thắng, HTX Phú Hưng đã liên kết với các HTX, doanh nghiệp trên địa bàn để phục vụ người dân sản xuất mạ khay, cấy máy. Ngoài ra, nhiều HTX trong huyện còn liên kết với doanh nghiệp để sản xuất, tiêu thụ rau an toàn, lúa chất lượng cao. Nhiều hộ chuyển đổi mạnh từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang chăn nuôi quy mô lớn.

Với nỗ lực và thành quả đạt được, mục tiêu của huyện Phú Xuyên thời gian tới là duy trì, nâng cao các tiêu chí xã đạt chuẩn nông thôn mới, huyện đạt chuẩn nông thôn mới, tiến tới xây dựng xã nông thôn mới nâng cao, xã nông thôn mới kiểu mẫu.

Để làm tốt nhiệm vụ này, huyện tiếp tục tuyên truyền, vận động cán bộ và  nhân dân chung sức, đồng lòng xây dựng các HTX phát triển theo chuỗi giá trị. Bên cạnh đó là huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho xây dựng nông thôn mới, trong đó ưu tiên nguồn lực cho phát triển sản xuất nông nghiệp, sản xuất làng nghề, nâng cao đời sống người dân.

Tùng Lâm