Đây là kết quả đáng ghi nhận mà các tỉnh Cụm Tây Bắc đạt được từ đầu năm đến nay. Để hoàn thành mục tiêu nhiệm vụ đề ra về phát triển HTX bền vững, các địa phương cần nêu bật những khó khăn, hạn chế, đồng thời kiến nghị các giải pháp phù hợp để Chính phủ, các bộ, ngành và Liên minh HTX Việt Nam tìm hướng tháo gỡ. Đây là ý kiến của Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Nguyễn Văn Thịnh tại Hội nghị Giao ban năm 2019 các tỉnh Tây Bắc lần thứ 8, diễn ra ngày 15/11, tại tỉnh Sơn La.

Chuyển biến tích cực

Theo đánh giá, Liên minh HTX Cụm thi đua các tỉnh Tây Bắc luôn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các HTX đăng ký hoạt động theo Luật HTX 2012; tư vấn, hỗ trợ thành lập mới HTX. Đồng thời, phối hợp với các sở, ban, ngành tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành và thực hiện hiệu quả nhiều chủ trương, chính sách phát triển HTX tại địa phương; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, hỗ trợ các mô hình HTX sản xuất, kinh doanh gắn với chuỗi giá trị; bám sát cơ sở, kịp thời kiến nghị với cấp ủy Đảng, chính quyền, các ngành chức năng xử lý, giải quyết tốt những kiến nghị, vướng mắc trong hoạt động của HTX thành viên, góp phần đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp cho thành viên.

Số lượng HTX, Liên hiệp HTX và Tổ hợp tác (THT) tiếp tục tăng, số lượng HTX giải thể giảm dần đã cho thấy kinh tế hợp tác (KTHT), HTX trở thành loại hình phổ biến, phù hợp với điều kiện và nhu cầu thực tế tổ chức sản xuất, kinh doanh của hộ gia đình, cá nhân, nhất là lĩnh vực nông nghiệp.

Về quy mô, năng lực quản trị kinh doanh, vốn, doanh thu, lợi nhuận của các HTX được cải thiện rõ rệt. Mô hình KTHT, HTX gắn với chuỗi giá trị, tích cực tham gia chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) trở thành phương thức tổ chức sản xuất phổ biến để tăng trưởng quy mô, hiệu quả, phát triển bền vững, nhất là trong nông nghiệp, nông thôn.

Có được kết quả này, là nhờ sự vào cuộc chỉ đạo đồng bộ, tích cực của Liên minh HTX Việt Nam, Liên minh HTX các tỉnh và sự vào cuộc tích cực của chính quyền các cấp. Liên minh HTX Việt Nam đã triển khai đồng bộ và hiệu quả các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, cơ chế, chính sách phát triển KTHT, HTX của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, đồng thời tham mưu, đề xuất Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương và cấp ủy, chính quyền địa phương.

Thời gian tới, Liên minh HTX các tỉnh đặt mục tiêu tập trung triển khai tốt và có hiệu quả các hoạt động tư vấn, hỗ trợ các HTX, Liên hiệp HTX; xây dựng các mô hình HTX sản xuất kinh doanh gắn với chuỗi giá trị; tư vấn, giúp đỡ các HTX xây dựng dự án vay vốn, triển khai thẩm định và cho các HTX vay từ nguồn vốn của Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX theo quy định… Phấn đấu năm 2020, mỗi tỉnh thành lập mới 25 HTX; thu nhập, lợi nhuận, doanh thu tăng 10% trở lên.

Khắc phục hạn chế

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Nguyễn Văn Thịnh đề nghị Liên minh HTX Cụm thi đua các tỉnh Tây Bắc tiếp tục đề xuất các cơ chế, chính sách, giải pháp phát triển KTHT, HTX; triển khai hiệu quả đề án hỗ trợ, xây dựng mô hình HTX sản xuất, kinh doanh gắn với chuỗi giá trị; nâng cao chất lượng cung ứng các dịch vụ hỗ trợ, đổi mới công tác tư vấn, hỗ trợ giúp HTX, Liên hiệp HTX tại các địa phương phát triển ổn định.

“Chúng ta cần nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, trong nước, những mô hình thành công để phát huy tối đa sức mạnh của HTX kiểu mới và các mô hình KTHT. Các giá trị trung tâm cần phải có là “tầm nhìn dài hạn, lợi ích chia sẻ bền vững giữa thành viên HTX - người lao động - khách hàng - người tiêu dùng - đối tác và đổi mới sáng tạo” trên nền tảng tổ chức quản trị hiện đại theo cơ chế thị trường”, Phó chủ tịch Nguyễn Văn Thịnh nhấn mạnh.

Mặc dù đạt được nhiều kết quả quan trọng, song việc phát triển HTX ở Cụm Tây Bắc vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế, như: Công tác phát triển thành viên còn hạn chế; không có Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX thành lập mới; một số Liên minh HTX tỉnh, thành phố chưa chấp hành nghiêm chế độ thông tin báo cáo; hoạt động tuyên truyền chưa sâu, rộng, cung ứng dịch vụ chưa đáp ứng nhu cầu của HTX.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Lê Hồng Minh kiến nghị: Bộ Tài chính nghiên cứu, ban hành các cơ chế, chính sách về miễn thuế thu nhập cho HTX nếu lợi nhuận đem tái đầu tư hoặc miễn thuế thu nhập cho phần lãi cổ phần chia cho các xã viên nếu số tiền lãi này dùng cho việc tái đầu tư; giảm thuế thu nhập doanh nghiệp cho HTX hoặc các mô hình KTHT.

Bộ Tài chính, NHNN Việt Nam rà soát, điều chỉnh, bổ sung các cơ chế, chính sách về tín dụng theo hướng thông thoáng để các HTX có thể tiếp cận được với các nguồn vốn tín dụng ưu đãi nhằm giải quyết khó khăn về nguồn vốn đầu tư.

Liên minh HTX Việt Nam đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ HTX ứng dụng KH-KT, công nghệ mới trong sản xuất kinh doanh, dịch vụ để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh…

Phạm Duy