Thời gian qua, tuy NHNN đã tích cực cắt giảm, bãi bỏ nhiều thủ tục hành chính rườm rà, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp (DN) tiếp cận vốn vay song tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) vẫn chiếm khoảng 22% tổng dư nợ của nền kinh tế.

Đọng vốn lớn ở nợ xấu

Tại Hội nghị Thủ tướng với Doanh nghiệp 2017, hầu hết DN đều kêu khó tiếp cận vốn và đề xuất NHNN làm thế nào để tạo điều kiện cho DN tiếp cận vốn. Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng cho biết, NHNN tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về tiền tệ, ngân hàng, tạo thuận lợi cho DN tiếp cận vốn vay.

Cụ thể, Thông tư số 39/2016/TT-NHNN đã đơn giản hóa một số hồ sơ, thủ tục cho vay; bổ sung nhiều quy định để đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động cho vay, bảo vệ quyền lợi của người vay; nâng cao tính tự chủ trong hoạt động cho vay của TCTD, đồng thời nâng cao yêu cầu minh bạch hóa, bảo đảm an toàn cho hoạt động cho vay của TCTD.

Tuy nhiên, Thống đốc Lê Minh Hưng cũng nhìn nhận, nhu cầu vốn của DN rất lớn, ngành ngân hàng đã tích cực huy động vốn hết sức để đảm bảo đáp ứng cho nền kinh tế, song một phần lớn nguồn lực vẫn chưa được khơi thông, đang nằm ở các khoản nợ xấu và những tài sản đảm bảo chưa được xử lý.

Vì vậy, vừa qua, NHNN đã trình Chính phủ và báo cáo Bộ Chính trị Đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2016 – 2020; trong đó, một trong những giải pháp là trình Quốc hội thông qua Nghị quyết về xử lý nợ xấu và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các TCTD.

“Nếu được thông qua sớm, Nghị quyết của Quốc hội sẽ tạo điều kiện xử lý triệt để các vướng mắc khó khăn về cơ sở pháp lý hiện hành liên quan đến xử lý nợ xấu và tài sản bảo đảm, những khoản nợ của các TCTD, tạo cơ chế xử lý đồng bộ, thống nhất, hiệu quả, khả thi các khoản nợ xấu”, Thống đốc Lê Minh Hưng nhận định.

Nhu cầu vốn của DN rất lớn, ngành ngân hàng đã tích cực huy động vốn hết sức để đảm bảo đáp ứng cho nền kinh tế, song một phần lớn nguồn lực vẫn chưa được khơi thông, đang nằm ở các khoản nợ xấu và những tài sản đảm bảo chưa được xử lý.

Giảm thủ tục cho vay

Thống đốc Lê Minh Hưng cũng bày tỏ hy vọng “sẽ giải phóng khối lượng vốn lớn đang đọng lại trong các khoản nợ xấu cũng như giải phóng khối tài sản thế chấp hiện nay chưa xử lý được, gây lãng phí nguồn lực xã hội, giúp các TCTD mở rộng tín dụng cho nền kinh tế, đồng thời giảm được chi phí hoạt động để có điều kiện tiếp tục giảm lãi suất cho vay”.

Trước kiến nghị về thủ tục vay vốn vẫn còn rườm rà, người đứng đầu NHNN cho biết, thời gian qua, ngành ngân hàng cũng đã rà soát, cắt giảm, bãi bỏ nhiều thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân trong giao dịch hành chính với NHNN, TCTD.

Cụ thể, thời gian, số lần giao dịch, giấy tờ cần cung cấp của khách hàng đã giảm 20 – 40%; một số quy trình và sản phẩm dịch vụ đã giảm 42% số lượng bản gốc mẫu biểu, giảm 45% lượng chữ ký khách hàng và 48% lượng chữ ký cán bộ ngân hàng trên hồ sơ; giảm 70 – 75% thời gian đăng ký do khách hàng thực hiện trực tuyến…

Đồng thời, quy trình sản phẩm dịch vụ cho khách hàng được cải tiến thuận tiện, nhanh gọn hơn thông qua việc ứng dụng công nghệ như Internet Banking, Mobile Banking…

Bên cạnh đó, ngành ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh triển khai có hiệu quả các chương trình kết nối ngân hàng – DN trên cả nước với nhiều giải pháp hỗ trợ trực tiếp như: tăng cường cho vay mới, cơ cấu lại nợ vay, giảm lãi suất cho vay, đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng, xây dựng các chương trình tín dụng cụ thể hỗ trợ DN với lãi suất hợp lý, quy trình, thủ tục thuận tiện, minh bạch.

Chia sẻ với cộng đồng DN, Thống đốc Lê Minh Hưng cho biết, ngành ngân hàng luôn đặt lợi ích của DN trong mối quan hệ với lợi ích của ngân hàng, vì DN phát triển, ngân hàng mới phát triển.

Tại Hội nghị kết nối ngân hàng – DN đối với 13 tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long ngày 13/5/2017 vừa qua, nhiều DN đã có ý kiến rất khách quan, công tâm, chia sẻ khó khăn với ngành ngân hàng; đồng thời cũng đã nhìn nhận một trong những yếu tố khiến DN, nhất là DNNVV, khó tiếp cận vốn là do năng lực tài chính, năng lực quản trị điều hành của DN vẫn còn yếu kém.

Bên cạnh đó, những khó khăn, vướng mắc trong xử lý tài sản bảo đảm thu hồi nợ, vấn đề hình sự hóa quan hệ kinh tế của một số trường hợp cũng khiến các ngân hàng thương mại thận trọng hơn trong cho vay.

Thống đốc NHNN khẳng định, thời gian tới, NHNN sẽ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương xử lý triệt để những vướng mắc trong việc xử lý tài sản bảo đảm, nâng cao hiệu quả hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV.

Cùng với đó, chỉ đạo các TCTD tập trung triển khai có hiệu quả những giải pháp tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho DN, nhất là DNNVV, trong việc tiếp cận vốn ngân hàng. Đặc biệt là cải tiến quy trình, thủ tục vay vốn; tăng cường cho vay tín chấp.

Huyền Anh