Theo các chuyên gia tại Hội thảo "Ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh trước làn sóng tiêu dùng xanh và chuyển đổi số" ngày 29/7, xây dựng "hồ sơ xanh" đang trở thành yêu cầu mới để doanh nghiệp giữ lợi thế cạnh tranh ở cả thị trường trong nước lẫn xuất khẩu.

Sự dịch chuyển này đã được lượng hóa qua các khảo sát quốc tế. Theo PwC, 47% người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn sản phẩm có khả năng tự phân hủy.

Khảo sát của Nielsen cho thấy con số còn lớn hơn: 80% người tiêu dùng sẵn sàng trả nhiều tiền hơn cho sản phẩm xanh, sạch hoặc sản xuất từ nguyên liệu thân thiện với môi trường.

Giá cả và thương hiệu không còn là yếu tố quyết định duy nhất, thay vào đó là nguồn gốc xuất xứ, mức độ an toàn và tác động môi trường của sản phẩm.

Theo bà Bùi Thị Hạnh Hiếu, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Phát triển hàng tiêu dùng Việt Nam kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Kinh doanh chế biến nông sản Bảo Minh, mỗi sản phẩm cần có một "hồ sơ xanh" là bộ thông tin chứng minh nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất và tiêu chuẩn môi trường, thay vì chỉ dừng ở khẩu hiệu tiếp thị.

Ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cũng nhấn mạnh sản phẩm xanh chỉ có thể chinh phục thị trường khi doanh nghiệp chứng minh được bằng các tiêu chuẩn kỹ thuật và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, thay vì chỉ sử dụng các khẩu hiệu tiếp thị.

Bộ hồ sơ này đồng thời là "tấm hộ chiếu" giúp hàng Việt Nam đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế, trong bối cảnh Việt Nam đã cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Tiêu dùng xanh: khẳng định hướng đi đúng của các doanh nghiệp nội thất gỗ có tầm nhìn

Bà Nguyễn Quỳnh Anh, Phó Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), cảnh báo tình trạng "tẩy xanh" đang bào mòn niềm tin của người tiêu dùng. Nhiều doanh nghiệp chi mạnh cho quảng bá, thuê người nổi tiếng truyền thông sản phẩm xanh, nhưng khi người tiêu dùng ngày càng có nhiều công cụ để kiểm chứng, chất lượng thực sự mới là yếu tố quyết định hành vi mua hàng. 

Theo bà, những sản phẩm "tẩy xanh", "giả xanh" sẽ bị chính người tiêu dùng loại bỏ bằng quyết định mua sắm của họ.

Theo Bộ Công Thương, doanh thu bán lẻ trực tuyến của Việt Nam năm 2025 đạt trên 31 tỷ USD, tăng khoảng 25-26% so với năm trước. 

Các nền tảng số và thương mại điện tử giúp doanh nghiệp minh bạch hóa thông tin sản phẩm, tăng cường truy xuất nguồn gốc và mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng, đúng những yếu tố mà xu hướng tiêu dùng xanh đòi hỏi. 

Đổi lại, doanh nghiệp phải đầu tư mạnh vào công nghệ, dữ liệu và quản trị chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp chậm thích ứng không chỉ mất lợi thế trong xu hướng tiêu dùng xanh mà còn có nguy cơ tụt lại trong quá trình chuyển đổi số.

Hồng Hương