Dương Liễu không chỉ nổi tiếng về làng nghề chế biến nông sản lớn nhất miền Bắc, tại đây đã phát triển tới 24 nghề khác nhau, như gia công bánh kẹo, sản xuất mạch nha, sản xuất miến dong, bún… Với hình thức sản xuất nhỏ lẻ là chủ yếu, các hộ sản xuất kinh doanh tận dụng chính diện tích nhà ở để làm nhà xưởng.

Thờ ơ với những cảnh báo

Anh C.V.N (24 tuổi, quê ở Yên Bái) làm việc tại một xưởng kẹo ở đội 7B (xã Dương Liễu) đã 3 năm. Là người khỏe mạnh, nhanh nhẹn, anh được chủ cơ sở sản xuất giao phụ trách điều khiển xe nâng mỗi khi có xe tải tới “đón hàng”. Khi được hỏi, anh không hề biết xe nâng là thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về ATLĐ và bản thân anh phải được đào tạo, được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp chứng chỉ an toàn theo quy định.

Anh cũng hoàn toàn “ú ớ” khi được hỏi về những thao tác kỹ thuật an toàn đối với người vận hành xe nâng, mà chỉ nêu được những “quy trình” rất đơn giản do các công nhân tự truyền miệng cho nhau. Chiếc xe nâng mà anh điều khiển được mua cũ (đã qua sử dụng), khi bị hỏng hóc thì được sửa chữa, bảo dưỡng tại các cơ sở cơ khí nhỏ lẻ mà không được kiểm định an toàn theo quy định.

Không chỉ sản xuất kẹo, khoảng 5 năm trở lại đây, xe nâng hàng được các hộ sản xuất gạch men thải loại mua để phục vụ sản xuất. Những kệ gỗ không chắc chắn, thậm chí mục nát được chất hàng trăm viên gạch men xếp thành hàng dài nối tiếp nhau, sau đó được xe nâng vận chuyển rất dễ gây đổ xe nâng. Tuy nhiên, do chưa có ai bị TNLĐ liên quan đến thiết bị này, nên người ta vẫn rất thờ ơ và chủ quan với những mối nguy cơ đã được cảnh báo.

Điềm nhiên với những “quả bom”

Ngoài xe nâng, tại Dương Liễu hiện ngày càng nhiều cơ sở sản xuất kinh doanh mua sắm nồi hơi để hấp chín bánh phở, sấy khô miến dong, sấy tinh bột sắn… do các xưởng cơ khí tự gia công. Tuy nhiên, thiết bị này không được đăng ký và báo cáo kết quả kiểm định hằng năm với Phòng ATLĐ (Sở LĐ-TB&XH Tp.Hà Nội để quản lý). Công nhân vận hành chưa qua đào tạo và có lúc còn… ngủ quên trong khi vận hành.

Mặc dù nồi hơi được sử dụng ngày càng nhiều trong hoạt động sản xuất kinh doanh của các đơn vị, cơ sở sản xuất kinh doanh tại đây, nhưng đáng nói là hằng năm không có đoàn kiểm tra liên ngành nào ở địa phương kiểm tra công tác ATVSLĐ.

Do nhu cầu sản xuất kinh doanh, chắc chắn sẽ có những cơ sở sử dụng tới 2 nồi hơi, 2 xe nâng hàng trở lên. Tuy nhiên, do lực lượng cán bộ mỏng, đoàn kiểm tra liên ngành về công tác ATVSLĐ của huyện Hoài Đức chỉ có thể tiến hành kiểm tra các DN, còn tại các làng nghề thì hầu như bỏ ngỏ.

Một nguyên nhân nữa là do trình độ cán bộ chuyên trách về ATVSLĐ của Phòng LĐ-TB&XH huyện hạn chế. Ở cấp xã chỉ có 1 cán bộ kiêm nhiệm cả công tác bảo hiểm và lao động, không có hiểu biết chuyên sâu nên không nhận thức, đánh giá được những nguy cơ mất ATVSLĐ trong quá trình vận hành, sử dụng những thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về ATLĐ để cảnh báo cho NLĐ.

Theo các chuyên gia về ATVSLĐ, thiết bị áp lực như nồi hơi tương đương với một quả bom có sức công phá, phá hủy hoàn toàn mọi thứ trong vòng bán kính vài trăm mét, tính sát thương đối với người rất cao, mà NLĐ vận hành là người gánh chịu hậu quả đầu tiên khi sự cố xảy ra.

Ngân Thu