Sau nhiều năm phát triển, năng lực của các HTX vận tải Tp.HCM được nâng cao, huy động vốn tăng, tài sản, phương tiện của xã viên đổi mới. HTX đã huy động tư nhân và hộ cá thể tham gia vận tải hàng hóa, hành khách. Tại Tp.HCM, các HTX GTVT đã cơ bản vượt qua khó khăn về tài chính, cơ sở vật chất. Một số HTX dịch vụ vận tải đã xây dựng phương án kinh doanh làm tăng hiệu quả hoạt động.

Cần tạo ra động lực đột phá để khai th ác hết tiềm năng, thế mạnh KTTT

Sức mạnh vận tải công cộng

Hiện nay, thành phố có hơn 200 HTX GTVT hoạt động theo mô hình dịch vụ. Các HTX này đã và đang có vai trò to lớn trong việc giải quyết giao thông công cộng, góp phần giảm thiểu ách tắc giao thông. Qua nhiều năm, mô hình này đang phát huy hiệu quả vì huy động được nhiều nguồn lực phát triển.

Một số HTX đã xây dựng được đội ngũ lãnh đạo có kiến thức quản trị hiện đại, nhân sự có chuyên môn cao như: HTX Dịch vụ Đông Nam, HTX Du lịch Số 2, HTX Vận tải hành khách - hàng hóa số 11 là những điển hình về thành công của mô hình KTTT. Mỗi HTX có quy mô từ 500 - 2.000 đầu xe, đảm nhiệm nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa trên toàn thành phố.

Ông Trần Trọng Thảo - chủ nhiệm HTX Dịch vụ Đông Nam, cho biết: “Chúng tôi liên tục tổ chức, sắp xếp lại các đơn vị cung ứng dịch vụ vận chuyển hành khách công cộng bằng xe buýt, để đáp ứng sự phát triển trong thời kỳ mới”.

HTX được thành lập từ sự tự nguyện hợp nhất hai HTX Bà Chiểu - Chợ Lớn và HTX Vận tải và Du lịch Phương Nam để cùng kinh doanh phát triển với quy mô rộng lớn về phương tiện, xã viên. HTX tổ chức quản lý và điều hành tạo đà phát triển về vận chuyển hành khách công cộng bằng xe buýt phía Đông Nam của thành phố.

Sau hơn 3 năm hoạt động, hiện tổng số lượng xã viên đạt 265 người. Tổng số tuyến buýt có trợ giá là 13 tuyến và 1 tuyến không trợ giá. Với tổng phương tiện 260 xe, doanh thu của HTX (trợ giá) năm 2014 đạt 7 tỷ, doanh thu trợ giá của Nhà nước bình quân là 68 tỷ đồng /năm.

Cùng tham gia kinh doanh, vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt và kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng, đại diện HTX số 11, ông Lê Văn Lộc, cho biết những hướng đi khác biệt: HTX số 11 đang đẩy mạnh chất lượng phục vụ với nhiều đột phá mới. HTX quyết tâm mở rộng hoạt động vận tải hành khách công cộng trên địa bàn thành phố và liên tuyến với tỉnh Đồng Nai, đã được Sở GTVT tỉnh Đồng Nai khen thưởng.

Thực tế, hệ thống HTX GTVT vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Hệ thống xe buýt Tp.HCM đã phát triển được hơn 10 năm, nhưng Nhà nước vẫn còn trợ giá. Số lượng hành khách vận chuyển tăng, phương tiện đầu tư theo hướng hiện đại, giảm thiểu ô nhiễm môi trường nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.

Tạo động lực phát huy thế mạnh

Tuy nhiên, cái khó của các HTX là thiếu cơ sở vật chất, như trụ sở làm việc, bến bãi đều phải đi thuê. Mọi hoạt động phục vụ kinh doanh vận tải đều là xã viên tự lo. HTX chỉ có nhiệm vụ hỗ trợ như xin giấy phép, xin cấp phù hiệu, sang tên. Vì vậy, để tạo điều kiện cho các HTX phát triển dịch vụ giao thông công cộng bằng xe buýt, cần có cơ chế đột phá để vận dụng vào KTTT.

Theo ông Trần Trọng Thảo, hiện nay mật độ phương tiện cá nhân tham gia giao thông ngày càng tăng cao, tiếp tục gây quá tải cho hệ thống giao thông đô thị, ảnh hưởng rất nhiều

đến thời gian đi lại của hành khách. Tình trạng lề đường, trạm dừng, nhà chờ xe buýt bị lấn chiếm khá phổ biến. Tình hình trật tự an toàn giao thông vẫn còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nhiều chuyến xe buýt chịu ảnh hưởng nặng nề khi thay đổi lộ trình do thi công đào đường, xây dựng cầu vượt, tình trạng triều cường dâng cao…

Muốn nâng cao chất lượng dịch vụ, theo ông Thảo, toàn bộ 100% xe buýt cần được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình nhằm nâng cao công tác quản lý trực tuyến internet như: giám sát vận tốc khi lưu thông, kiểm tra lái xe phóng nhanh, vượt ẩu… Đầu tư xe buýt sàn thấp, để tạo điều kiện cho người khuyết tật tiếp cận với phương tiện vận tải công cộng một cách dễ dàng.

Thành phố nên sớm thông qua đề án thay thế, phát triển 1.680 xe buýt giai đoạn 2014 - 2017, nhằm loại bỏ xe buýt hiện đang xuống cấp. Thành phố cần có chính sách hỗ trợ mặt bằng bến bãi cho các HTX vận tải xe buýt… để HTX mạnh dạn đầu tư chỗ lưu đậu và bảo dưỡng nâng cao chất lượng vận tải. Từ đó, tạo ra động lực đột phá nhằm khai thác hết tiềm năng, thế mạnh KTTT.

L.Thuận