Thiết lập mối quan hệ hợp tác với các doanh nghiệp, đối tác trong đào tạo, cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những nhiệm vụ chính của Trường Cao đẳng Công Thương Việt Nam (Hà Nội). Hiện tại, nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước như: Tập đoàn Samsung, Công ty Sao Thái Dương, Bệnh viện E… đã bắt tay với nhà trường, hỗ trợ nhà trường trong đào tạo và nhận sinh viên thực tập, làm việc sau khi tốt nghiệp. Chính vì vậy mà sau mỗi khóa đào tạo, 90% người học từ Trường Cao Đẳng Công Thương Việt Nam đều có ngay việc làm.

Nâng cao nguồn nhân lực có kỹ năng

Thực tế nhiều năm nay cho thấy, tình trạng sinh viên tốt nghiệp để rồi thất nghiệp vì thiếu kỹ năng, hoặc doanh nghiệp tuyển nhân sự phải bỏ thêm chi phí ra để đào tạo trước khi sử dụng là một sự lãng phí đối với các doanh nghiệp tuyển dụng lao động.

Chính vì vậy, trong những năm gần đây, không ít trường, cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã chú trọng đến việc liên kết với doanh nghiệp để đào tạo nghề. Và đây chính là hình thức “đào tạo nghề theo địa chỉ”.

Để đáp ứng được yêu cầu này, các trường, cơ sở giáo dục nghề nghiệp đều cần chú trọng việc “Học đi đôi với hành”, đào tạo kết hợp với lao động sản xuất. Hay nói đúng hơn là thực hiện phương châm: “Nhà trường đào tạo cái xã hội cần mà không phải đào tạo cái nhà trường có”.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp liên kết sẽ hướng dẫn việc, các kỹ năng cần thiết, đồng thời góp ý cho trường những nội dung cần phải bổ sung vào chương trình giáo dục, đào tạo nghề để đáp ứng yêu cầu công việc của họ. Ngoài việc góp ý chương trình đào tạo còn tham gia giảng dạy và chấm điểm sinh viên của trường. Hiện, các doanh nghiệp liên kết với Trường Cao đẳng Công thương Việt Nam có thể tham gia giảng dạy đến 40% khối lượng chương trình đào tạo.

Ông Lê Đại Hùng, Chủ tịch HĐQT Trường Cao đẳng Công thương Việt Nam, cho biết truyền thống giáo dục Việt Nam vẫn là học trước rồi làm sau, là thầy dạy trò nghe, học sách giáo khoa là chính, học lý thuyết nhiều thực hành ít, dẫn tới, sinh viên ra trường nhưng kỹ năng làm việc thực tế kém. Tuy nhiên, khi bắt tay với doanh nghiệp việc học lý thuyết với thực hành nghề tại trường diễn ra song song. Đặc biệt, các doanh nghiệp liên kết sẽ tạo thuận lợi cho người học thực hành nên kỹ năng, tay nghề được nâng cao.

“Nhà trường sẽ không phải đầu tư quá nhiều thiết bị cơ sở vật chất như nhà xưởng, phòng học, công nghệ vì có doanh nghiệp hỗ trợ và họ luôn luôn đổi mới công nghệ để phát triển. Do đó khi kết hợp với doanh nghiệp, hai bên sẽ cùng chia sẻ công nghệ cho nhau”, ông Hùng chia sẻ.

Không chỉ dừng lại ở đó, phía doanh nghiệp còn tiếp nhận những sinh viên đáp ứng được yêu cầu về mặt kỹ năng, kiến thức chuyên môn, cũng như ý thức tổ chức kỷ luật lao động... vào làm việc chính thức.

Chủ động nắm bắt nhu cầu

Có thể thấy, việc liên kết giữa nhà trường, cơ sở giáo dục nghề nghiệp với các doanh nghiệp mang lại hiệu quả cao trong công tác lao động việc làm. Đây là hướng đi phù hợp trong công tác đào tạo nguồn nhân lực, giải quyết việc làm cho lao động hiện nay. Đồng thời cũng là một tất yếu khách quan trong xu thế hội nhập khi giải quyết được tình trạng mất cân đối cơ cấu lao động cũng như thiếu hụt lực lượng lao động đã qua đào tạo nghề.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy, mối liên kết giữa nhà trường, cơ sở giáo dục nghề nghiệp với các doanh nghiệp dù đã được quan tâm nhưng vẫn ở mức độ khiêm tốn. Theo Cục Việc làm, hiện việc liên kết giữa các trường với doanh nghiệp trong đào tạo nghề và liên kết đầu ra chỉ chiếm khoảng 36,29%. Trong khi đó, sự hợp tác giữa các cơ sở giáo dục nghề nghiệp với các doanh nghiệp cũng chưa cao, chỉ chiếm 9,1%.

Nguyên nhân của tình trạng trên là do nhà trường, cơ sở giáo dục nghề nghiệp còn thiếu thông tin về cơ chế, chính sách, cơ chế lợi ích khi tham gia đào tạo nghề nghiệp.

Theo các chuyên gia, hiện nay, các trường, cơ sở giáo dục nghề nghiệp chỉ chú trọng hợp tác với doanh nghiệp theo hình thức tiếp nhận học viên đến thực tập cuối khóa. Điều này thực tế không mang lại nhiều hiệu quả, đồng thời chưa đáp ứng được khả năng, nhu cầu về lao động của các doanh nghiệp.

Để nâng cao hiệu quả đào tạo nghề theo địa chỉ, theo các chuyên gia, các trường, cơ sở giáo dục cần thường xuyên mời các chuyên gia từ doanh nghiệp đến trường chia sẻ nghề nghiệp; kết hợp giảng dạy chính khóa với các hoạt động ngoại khóa ở các doanh nghiệp liên kết. Đi liền với việc đặt hàng của các doanh nghiệp, thời gian tới, giáo dục nghề nghiệp cần đặt hàng đào tạo ra lực lượng trẻ, có kỹ năng để đáp ứng yêu cầu hợp tác của doanh nghiệp.

Để làm được điều này, các trường học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần nắm bắt được xu hướng dự báo về các ngành nghề “khát” nguồn nhân lực, nghề chất lượng tại các doanh nghiệp để có kế hoạch hợp tác hiệu quả. Theo dự báo, các ngành nghề thuộc các lĩnh vực: Công nghệ thông tin, cơ khí, cơ khí giao thông, điện tử, quản lý dự án, xây dựng công nghiệp, môi trường, nông nghiệp… vẫn đang rất cần nguồn lao động chất lượng cao.

Vĩnh Bảo