Đây là thông tin được nêu ra tại Báo cáo Kinh tế vĩ mô quý III/2018 của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) sáng 17/10.

Ông Nguyễn Anh Dương, Trưởng ban Chính sách kinh tế vĩ mô (CIEM), cho biết kim ngạch xuất khẩu (XK) hàng hóa ước đạt 65,3 tỷ USD trong quý III, tăng 15,1%. Tốc độ tăng kim ngạch XK quý III cao hơn so với quý II (10,4%), song thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm 2017 (22,5%).

Tính chung 9 tháng đầu năm, kim ngạch XK ước đạt 179,5 tỷ USD, tăng 15,8%. Nếu loại trừ yếu tố giá, tốc độ tăng XK đạt 14,6%. Trong đó, XK của khu vực FDI (kể cả dầu thô) đạt 126,6 tỷ USD, tăng 15,8%, đóng góp 11,1 điểm phần trăm vào tốc độ tăng trưởng XK chung (15,8%).

Theo đánh giá của ông Dương, trong giai đoạn 1995-2016, vốn đầu tư nước ngoài thực hiện tăng 1% giúp tăng XK của khu vực doanh nghiệp trong nước khoảng 0,15% trong ngắn hạn và 0,69% trong dài hạn. Dù vậy, dường như khu vực kinh tế trong nước chưa cải thiện tương xứng mức đóng góp vào tăng trưởng XK. Tỷ trọng của khu vực trong nước trong tổng XK giảm từ xấp xỉ 50% năm 2000 xuống còn 29,4% năm 2018.

Về nhập khẩu (NK), hàng hóa NK đạt 62,3 tỷ USD trong quý III và 173,1 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm, tương ứng tăng 16,1% và 11,6%. Trong 9 tháng đầu năm, khu vực kinh tế trong nước NK 69,3 tỷ USD, tăng 11,8%, đóng góp 4,7 điểm phần trăm vào tốc độ tăng NK (11,6%). Khu vực FDI NK 103,8 tỷ USD, tăng 11,5%, đóng góp 6,9 điểm phần trăm vào tốc độ tăng NK.

Đáng lưu ý, NK từ Mỹ tăng tới 36,9%. Riêng trong quý III, Việt Nam tăng NK gấp nhiều lần so với cùng kỳ nưm 2017 đối với một số mặt hàng của Mỹ, đặc biệt là sữa và sản phẩm sữa, đậu tương, thức ăn gia súc và nguyên liệu...

"Việt Nam chưa chuyển hướng rõ ràng sang NK công nghệ tiên tiến của Mỹ - dù điều này có ý nghĩa đối với phát triển năng lực sản xuất trong tương lai, đồng thời giúp tái cân bằng quan hệ thương mại với Mỹ", ông Dương cho biết.

Cùng với đó, Việt Nam đang phải chịu nhiều sức ép hơn do sự “đổ bộ” của hàng hóa Trung Quốc. Chẳng hạn, nhập khẩu máy ảnh, máy quay phim và linh kiện từ Trung Quốc vào Việt Nam hàng tháng từ tháng 5 - 9/2018 tăng từ 65-118% so với cùng kỳ năm 2017, trong đó có một số mã HS có thể nằm trong danh mục áp thuế nhập khẩu bổ sung đợt 1 của Mỹ đối với Trung Quốc.

Nhật Linh