Theo Cục Hàng không Việt Nam, trong tháng 5/2026, các hãng hàng không đã khai thác tổng cộng 20.280 chuyến bay. Mặc dù tỷ lệ đúng giờ (OTP) trung bình toàn ngành duy trì ở mức khá cao là 87,1% nhưng số liệu chi tiết cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các đơn vị.

Xét về chỉ số đúng giờ, Pacific Airlines dẫn đầu toàn thị trường với tỷ lệ 95,2%. Các vị trí tiếp theo thuộc về VASCO đạt 92,2% và Sun PhuQuoc Airways đạt 90,1%. Vietnam Airlines ghi nhận tỷ lệ đúng giờ ở mức 89,5%, cao hơn mức bình quân chung. Ở nhóm cuối bảng, Bamboo Airways đạt tỷ lệ 85% và VietJet Air đạt 83,4%. Đáng chú ý, Vietravel Airlines là đơn vị có tỷ lệ đúng giờ thấp nhất toàn ngành trong tháng 5 khi chỉ đạt 82,2%.

Về số lượng chuyến bay chậm, VietJet Air là hãng ghi nhận con số cao nhất thị trường với 284 chuyến, chiếm gần một nửa tổng số chuyến chậm của toàn ngành. Vietnam Airlines đứng thứ hai với 871 chuyến chậm. Đối với hoạt động hủy chuyến, toàn ngành ghi nhận 83 chuyến bị hủy, trong đó Vietnam Airlines chiếm số lượng lớn nhất với 56 chuyến, tiếp đến là VietJet Air với 20 chuyến và VASCO với 5 chuyến. Các hãng Pacific Airlines, Sun PhuQuoc Airways và Vietravel Airlines không phát sinh chuyến hủy trong kỳ báo cáo này.

Theo phân tích của cơ quan quản lý, nguyên nhân lớn nhất dẫn đến tình trạng trễ chuyến là do tàu bay về muộn. Lý do này chiếm đến 61,6% tổng số chuyến bị chậm trong tháng qua.

Tình trạng chậm và hủy chuyến vẫn diễn ra phổ biến khiến các quy định mới tại Nghị định 208 về vận tải hàng không trở thành tâm điểm của thị trường. Thay đổi quan trọng nhất là việc rút ngắn thời gian chờ đợi để được hoàn vé. Cụ thể, từ ngày 1/7, hành khách có quyền yêu cầu hãng hoàn toàn bộ tiền vé hoặc phần vé chưa sử dụng nếu chuyến bay bị chậm từ 4 giờ trở lên do lỗi của nhà vận chuyển. Quy định hiện hành đang áp dụng mốc thời gian này là 5 giờ.

Cần lưu ý không phải chuyến bay chậm đủ 4 giờ đều được hoàn vé và bồi thường. Quyền này chỉ áp dụng khi nguyên nhân thuộc trách nhiệm của hãng, chẳng hạn thiếu tổ bay hoặc trục trặc khai thác.

Nếu hành khách không đồng ý đổi giờ bay, chuyến bay hoặc hành trình, hãng phải hoàn toàn bộ tiền vé hoặc phần vé chưa sử dụng; đồng thời bồi thường ứng trước nếu khách đủ điều kiện.

Ngược lại, nếu chuyến bay chậm do giông bão, sân bay đóng cửa hoặc hạn chế vùng trời, cơ chế hoàn vé, bồi thường do lỗi hãng không tự động áp dụng.

Vấn đề vì thế không chỉ là chậm bao lâu, còn ở nguyên nhân thuộc trách nhiệm của ai. Trong khi đó, hành khách thường chỉ nhận các thông báo chung như "lý do khai thác" hay "tàu bay về muộn" nên khó xác định quyền lợi.

Nghị định yêu cầu hãng xin lỗi, nêu lý do và cập nhật giờ đi dự kiến ít nhất 30 phút/lần.

Tỷ lệ chậm chuyến của 3 "ông lớn" hàng không Việt đều tăng

Quy định mới về bồi thường cho hành khách khi hủy hoặc chậm chuyến bay 

Nghị định 208 cũng quy định chi tiết trách nhiệm của các hãng hàng không trong việc phục vụ hành khách theo từng mốc thời gian chậm trễ. Với các chuyến bay chậm từ 2 giờ, hãng phải cung cấp nước uống hoặc voucher tương đương. Chậm từ 3 giờ, hành khách phải được phục vụ đồ ăn và từ 6 giờ trở lên, hãng có trách nhiệm bố trí nơi nghỉ phù hợp cho khách.

Một điểm mới đáng lưu ý trong Nghị định là quy định bảo vệ quyền lợi hành khách ngay cả khi đã lên máy bay. Nếu cửa tàu bay đã đóng nhưng sau 30 phút vẫn chưa thể cất cánh, hãng hàng không có nghĩa vụ bảo đảm các điều kiện về thông gió, nhiệt độ, vệ sinh và cung cấp nước uống. Trong trường hợp máy bay chậm quá 3 giờ mà chưa xác định được giờ khởi hành, hãng phải cho hành khách xuống máy bay để chờ đợi, trừ các yêu cầu đặc biệt về an ninh và an toàn.

Các chuyên gia nhận định việc luật hóa chi tiết các mốc thời gian và hình thức hỗ trợ sẽ tạo ra áp lực lớn lên khâu vận hành của các hãng hàng không. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của quy định này vẫn phụ thuộc vào tính minh bạch trong việc công bố nguyên nhân chậm chuyến. 

Hiện nay, hành khách thường chỉ nhận được các thông báo chung chung nên khó xác định quyền lợi bồi thường của mình. Nghị định mới yêu cầu các hãng phải xin lỗi, nêu rõ lý do và cập nhật giờ khởi hành dự kiến ít nhất 30 phút một lần để đảm bảo quyền tiếp nhận thông tin của khách hàng.

Thanh Hoa