Hội nghị “Phản biện xã hội đối với Dự thảo Quyết định của UBND thành phố về chính sách ưu đãi tiền thuê đất trong các lĩnh vực giáo dục, y tế…” vừa diễn ra cho thấy những vấn đề nóng cần điều chỉnh để các chính sách “ngấm” vào thực tế và cho hiệu quả tốt hơn.

Tăng hiệu quả chính sách hỗ trợ

Theo Sở Tài chính TP.Hà Nội, quy định chính sách ưu đãi tiền thuê đất trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, dạy nghề, văn hóa, thể dục thể thao, môi trường và giám định tư pháp áp dụng cho các đối tượng quy định tại Nghị định số 69/2008/NĐ-CP ngày 20/5/2008 và Nghị định số 59/2014/NĐ-CP ngày 16/6/2014.

Dự thảo Quyết định quy định nhóm 1 gồm khu vực các huyện và thị xã Sơn Tây được miễn 100% tiền thuê đất cho cả thời gian thực hiện dự án các lĩnh vực nêu trên trong thời hạn được thuê đất.

Nhóm 2 là khu vực các quận (không bao gồm 4 quận: Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm) được giảm 60% tiền thuê đất cho toàn bộ thời gian thực hiện dự án trong thời hạn được thuê đất cho các lĩnh vực xã hội hóa theo quy định (trừ các dự án xã hội hóa đầu tư xây dựng bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp).

Nhóm 3 là khu vực 4 quận: Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, được giảm 30% tiền thuê đất cho toàn bộ thời gian thực hiện dự án trong thời hạn được thuê đất trong các lĩnh vực xã hội hóa theo quy định (trừ các dự án xã hội hóa đầu tư xây dựng bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp).

Trường hợp dự án xã hội hóa thuộc lĩnh vực ưu đãi đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư thì áp dụng tỷ lệ % đơn giá thuê đất theo Quyết định số 12/2021/QĐ-UBND ngày 25/8/2021 của UBND Thành phố và các văn bản sửa đổi, bổ sung (nếu có). Trường hợp dự án xã hội hóa không thuộc lĩnh vực ưu đãi đầu tư theo quy định nhưng thuộc đối tượng, phạm vi quy định và đáp ứng điều kiện quy định được áp dụng tỷ lệ % đơn giá thuê đất là 1%.

Ông Phạm Ngọc Thảo, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Dân chủ-Pháp luật, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội cho rằng, việc ban hành Nghị quyết về chính sách ưu đãi tiền thuê đất trong các lĩnh vực giáo dục-đào tạo, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể dục thể thao, môi trường, giám định tư pháp trên địa bàn TP Hà Nội là rất cần thiết.

Đây là cơ sở để các chính sách hỗ trợ đi vào thực tiễn, bảo đảm đúng quy định của pháp luật, đúng thời điểm và phát huy hiệu quả cao nhất. Tuy nhiên, cần bổ sung làm rõ hơn cơ sở thực tiễn làm căn cứ xây dựng và ban hành Quyết định này để có tính thuyết phục hơn.

“Trước hết, cần làm rõ việc đánh giá kết quả thực hiện chính sách này ở Hà Nội từ khi có hiệu lực đến nay và tỷ lệ, diện tích đất dành cho các lĩnh vực đã đạt yêu cầu chưa”, ông Phạm Ngọc Thảo nêu quan điểm.

Thay đổi để đáp ứng tình hình mới

Trong khi đó, theo TS. Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, việc phân khu vực hưởng ưu đãi theo địa danh quận (gồm 3 nhóm như đã nêu ở trên) đã bộc lộ tồn tại. Do đó, để kế thừa quá trình phát triển và gắn với định hướng phát triển giai đoạn tới, thành phố cần cân nhắc xem xét lại việc phân theo địa danh quận, đề nghị gồm 3 nhóm. Cụ thể, nhóm 1 gồm các huyện, thị xã Sơn Tây; nhóm 2 gồm quận ngoài khu nội đô lịch sử; nhóm 3 gồm các khu vực nội đô lịch sử.

Đối với tỷ lệ miễn giảm tiền thuê đất, ông Đào Ngọc Nghiêm đề nghị nếu chỉ áp dụng đến tháng 12/2025 thì phải xác định rõ thời gian áp dụng và đánh giá tác động của quy định giảm 30%, 60%, 100% và cần có sự tương thích với Luật Đất đai mới dự kiến áp dụng từ tháng 7/2024.

Bên cạnh đó, để phát huy hiệu quả các chính sách hỗ trợ, các chuyên gia cho rằng, cần nhanh chóng làm rõ về số lượng đơn vị được thụ hưởng, tổng số kinh phí thành phố đã miễn trừ thuế, số diện tích đất các đơn vị đã thụ hưởng, chủ động tháo gỡ những khó khăn còn tồn tại.

Ngoài ra, Dự thảo cần nêu rõ việc ưu tiên cho dự án phục vụ dân sinh trong các khu công nghiệp, các phường tăng dân cư đột biến hay tập trung đông người dân lao động nghèo ở các vùng ven sông Hồng, thuộc các quận: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng cũng được hưởng miễn tiền thuê đất 100%.

Cùng với đó, cần bổ sung cơ chế quản lý điều hành kiểm tra, kiểm soát, giám sát trong quá trình thực hiện để kịp thời xử lý vi phạm cả về phía người quản lý và thụ hưởng trong triển khai thực hiện...

Mỹ Chí