Tuy nhiên, phía sau gam màu sáng ấy là hàng loạt áp lực hiện hữu. Giữ vững “sân nhà” vì thế không chỉ là cơ hội, mà còn là phép thử bản lĩnh của doanh nghiệp Việt trong năm mới.

Nhìn vào triển vọng của ngành vật liệu xây dựng hay dược phẩm trong năm 2026 sẽ thấy cơ hội tăng trưởng trên thị trường nội địa là nhiều nhưng áp lực, rủi ro cũng không kém. Trong đó, thách thức lớn đang nằm ở tính cạnh tranh khốc liệt, diễn biến giá bán và chi phí đầu vào, cung vượt cầu, đối mặt với sức ép lớn từ sự bất ổn trong chuỗi cung ứng.

“Sân nhà” thúc đẩy tiêu thụ nhưng rủi ro chực chờ

Trong báo cáo đánh giá mới nhất về ngành vật liệu xây dựng, Bộ phận phân tích thuộc Công ty chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho rằng nhu cầu trong nước là động lực chính thúc đẩy sản lượng tiêu thụ trong năm 2026. 

Như với mảng thép xây dựng. Theo KBSV, sản lượng tiêu thụ sẽ được thúc đẩy nhờ nhu cầu tiêu thụ trong nước tiếp tục cải thiện do nhu cầu gia tăng tại lĩnh vực đầu tư công và bất động sản dân dụng.

Cụ thể, sang năm 2026, kế hoạch đầu tư công ban đầu (chưa bao gồm nguồn vốn chuyển qua từ 2025 và các đợt điều chỉnh kế hoạch) đạt 1.120 nghìn tỷ đồng (tăng 36% so với cùng kỳ).

Đáng chú ý, hồi tháng 12/2025 vừa qua 125 dự án lớn trên cả nước đã đồng loạt khởi công với tổng vốn đầu tư 983 nghìn tỷ đồng (vốn nhà nước chiếm 49,5%). 

Bên cạnh đó, dự báo nguồn cung căn hộ tại Hà Nội và Tp.HCM tăng lần lượt 5% và 17% trong 2026. Bên cạnh đó, số lượng dự án dân dụng được cấp phép xây dựng mới hồi năm 2025 tăng 21% so với cùng kỳ, phản ánh khối lượng công việc cao trong thời gian tới.

Với kỳ vọng hoạt động xây dựng từ lĩnh vực dân dụng và đầu tư công sẽ tiếp tục cải thiện trong 2026, trực tiếp thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ thép trong nước, theo KBSV, ước tính sản lượng tiêu thụ toàn ngành thép tăng 10% so với cùng kỳ.

Tuy vậy, đứng ở góc độ của một doanh nghiệp (DN) nội trong mảng thép xây dựng, ông Lê Việt, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Thép Miền Nam - Vnsteel (SSCV), lưu ý thách thức lớn trên thị trường nội địa là sự cạnh tranh khốc liệt về giá và chiết khấu. Bởi lẽ, dù nhu cầu phục hồi, nhưng năng lực sản xuất trong nước vẫn dư thừa trên 35%. Ngoài ra, thách thức còn đến từ rủi ro tỷ giá, giá nguyên liệu quốc tế biến động. Tốc độ hồi phục bất động sản trong nước còn chậm.

Thị trường trong giai đoạn ‘nghe ngóng’, giá cà phê neo mức 97.800 đồng/kg

Trước thềm Đại hội XIV: Nền tảng để doanh nghiệp nhà nước dẫn dắt phát triển từ Nghị quyết 79

Đối với ngành thép, theo giới chuyên gia, một rủi ro cần đặc biệt theo dõi đối với tiêu thụ và giá bán thép là nguy cơ gia tăng cạnh tranh khi ngành thép khu vực vẫn đang chứng kiến tình trạng dư cung và thị trường tiêu thụ chính là thị trường nội địa mới chỉ có những dấu hiệu phục hồi nhẹ.

Trong bối cảnh này, nếu các nhà sản xuất thép trong khu vực xuất khẩu vào Việt Nam với giá bán cạnh tranh hơn, giá bán thép trong nước có thể chịu áp lực giảm. Đồng thời, khả năng phục hồi nhu cầu nội địa còn hạn chế, chủ yếu tập trung ở mảng bất động sản và đầu tư công, khiến sức hấp thụ của thị trường có thể sẽ là không đủ để cân bằng cung cầu.

Riêng với mảng ống nhựa xây dựng. Theo KBSV, nhu cầu tiêu thụ ống nhựa sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới nhờ hoạt động xây dựng dân dụng tiếp tục được cải thiện với nguồn cung bất động sản gia tăng. Dự phóng tổng sản lượng tiêu thụ ống nhựa toàn ngành tăng 9% trong năm 2026.

Nhu cầu tiêu thụ ống nhựa tiếp tục cải thiện trong giai đoạn 2026-2027 nhờ nguồn cung bất động gia tăng, đặc biệt tại thị trường miền Nam, được cho là sẽ giúp cho CTCP nhựa Bình Minh (BMP) hưởng lợi, nhưng điều quan trọng là cần đẩy mạnh các chương trình chiết khấu cho các đại lý phân phối trong trung hạn nhằm cải thiện thị phần.

Giới phân tích cũng chỉ rõ thách thức ở mảng này là giá PVC Resin (loại nhựa nhân tạo tổng hợp) đảo chiều sẽ là rủi ro chính với ngành ống nhựa trong trung hạn trên thị trường nội địa. Nhất là giá PVC Resin nếu như tăng trở lại có thể tác động tiêu cực lên biên lợi nhuận của các DN sản xuất ống nhựa.

Cạnh tranh gia tăng dù vẫn có lợi thế

Thực ra, sản lượng tiêu thụ của các DN sản xuất vật liệu xây dựng được hỗ trợ bởi nhu cầu hồi phục từ thị trường nội địa với hai động lực chính tới từ sự hồi phục của thị trường bất động sản và các dự án đầu tư công được đẩy mạnh giải ngân và triển khai. 

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh trong năm 2026 trên “sân nhà” sẽ có sự khác biệt giữa nhóm hưởng lợi và nhóm chịu thiệt từ các chính sách bảo hộ, chống bán phá giá, việc mở rộng công suất, gia tăng thị phần và diễn biến giá bán, chi phí đầu vào có thuận lợi hay không.

Còn với ngành dược phẩm. Xét về triển vọng năm 2026, Bộ phận phân tích thuộc Công ty chứng khoán ABS nhận định nhu cầu dược phẩm sẽ tiếp tục tăng trưởng tích cực nhờ vào xu hướng già hóa dân số, thu nhập bình quân tăng nhanh, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế ở mức cao và chi tiêu chăm sóc sức khỏe tăng.

Còn theo IQVIA, thị trường dược phẩm Việt Nam được dự báo sẽ đạt mức tăng trưởng kép hàng năm CAGR ở mức 10%-13% từ nay đến năm 2028.

Trong khi đó, theo BMI Fitch Solutions, chi tiêu cho chăm sóc sức khỏe của Việt Nam dự kiến tăng mạnh từ 24,7 tỷ USD năm 2024 lên 51,1 tỷ USD năm 2029, tương ứng tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm lên tới 18,3%, gần gấp đôi mức tăng trưởng giai đoạn 2019-2024. Và xu hướng sử dụng các dịch vụ tư nhân sẽ tăng mạnh hơn dịch vụ công.

Đáng chú ý trên thị trường dược phẩm nội địa năm 2026 là cạnh tranh sẽ gia tăng. Các DN sản xuất dược nội địa sẽ phải cạnh tranh thị phần với các hãng thuốc ngoại.

Hiện nay thuốc trong nước chiếm 70% số lượng sử dụng, nhưng chỉ đạt khoảng 45 - 50% về giá trị, như dữ liệu của Cục Quản lý dược (Bộ Y tế). Trong khi đó kim ngạch nhập khẩu dược phẩm từ Châu Âu hồi năm 2025 đã chiếm 55% tổng kim ngạch, kim ngạch nhập khẩu từ Mỹ chiếm 12,5% tổng kim ngạch.

Theo ABS, Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đã mang lại lợi thế lớn cho các công ty dược châu Âu, nhờ ưu đãi thuế quan và tiêu chuẩn chất lượng cao, giúp các doanh nghiệp EU mở rộng thị phần, tiếp cận sâu hơn vào hệ thống bệnh viện công – nguồn doanh thu chủ lực của ngành dược Việt Nam. Bên cạnh đó, tâm lý chuộng hàng ngoại của người tiêu dùng cũng tạo thêm lợi thế cạnh tranh cho các DN nước ngoài. Thực tế cho thấy xu hướng nhập khẩu thuốc cao cấp và chất lượng tại EU đang ngày càng gia tăng.

Không những thế, tỷ lệ nhập khẩu các yếu tố đầu vào vẫn còn cao khiến ngành dược phẩm nội địa phải đối mặt với áp lực lớn từ biến động tỷ giá và sự bất ổn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo thông tin từ Cục Quản lý dược, hiện 90% nguyên liệu cho sản xuất thuốc tân dược đều phải nhập khẩu. Trong đó, tỷ lệ nhập khẩu từ thị trường Trung Quốc hồi năm 2025 lên đến 75,5%, thị trường Ấn Độ chiếm 14,5%, thị trường EU chiếm 4,1%.

Mặc dù vậy, đối với những DN dược nội địa sở hữu các dây chuyền sản xuất đạt tiêu chuẩn cao sẽ vẫn có khả năng cạnh tranh và gia tăng thị phần. Điều này cũng nhờ tiếp tục được hỗ trợ bởi chính sách ưu tiên dược sản xuất trong nước theo quy định trong luật đấu thầu 2023 và giá nguyên vật liệu dự kiến ổn định.

Thế Vinh