Mới đây, Hiệp hội Xuất khẩu  trứng và gia cầm Mỹ  đã  lên tiếng phản đối nghi vấn của các hiệp hội chăn nuôi địa phương của Việt Nam và khẳng định gà Mỹ không bán phá giá trên đất Việt. Phía cơ quan chức năng của Việt Nam cũng cho rằng chưa có đầy đủ cơ sở kết luận  đùi gà Mỹ bán phá giá ở Việt Nam, cần tìm hiểu kỹ thông tin nếu muốn khởi kiện.

Hàng quá "date" hay gian lận thương mại

Theo ông Nguyễn Văn Trọng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT), sáu tháng đầu năm 2015, lượng gà Mỹ nhập về Việt Nam khoảng 66.000 tấn, trong đó  thịt đùi gà chiếm 56% chủ yếu nhập về Hải Phòng, Tp. Hồ Chí Minh. Vấn đề đùi gà Mỹ giá rẻ nảy sinh nhiều nghi vấn  về chất lượng. Quan điểm Cục chăn nuôi về vấn đề chống bán phá giá cần điều tra kỹ.  Cục đề nghị các cơ quan  chức năng  cần vào cuộc xác định sản phẩm gà giá rẻ đó có phải là hàng cận date không, vì nếu đó là hàng cận date mà đưa về Việt Nam mà bán như sản phẩm thông thường là vấn đề cần xem xét. Bên cạnh đó, cần kiểm tra chất lượng vì một số chất có thể mất đi, giảm dần đi theo thời gian bảo quản . 

Ông Phùng Hữu Hào, Phó Cục trưởng Cục Quảng lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản  đề cập, thời gian qua nhiều người nghi ngờ không biết sản phẩm  gia cầm này có từ những vùng bị dịch ở Mỹ  và sau đó họ xử lý rồi xuất sang Việt Nam hay  không?  Hoặc e ngại  có phải những sản phẩm  gần hết hạn sử dụng hay không. Vấn đề dịch  bệnh  thuộc trách nhiệm của   cơ quan thú y.  Vấn đề sản phẩm gần hết hạn doanh nghiệp vẫn mua để được giá rẻ thay đổi nhãn mác sử dụng  cũng không loại trừ. Có khả năng doanh nghiệp xuất khẩu hay nhập khẩu đều có thể gian lận.

Đùi gà Mỹ giá rẻ gặp nhiều nghi vấn về chất lượng

Khi những băn khoăn của người tiêu dùng về nguồn gốc, đường đi, chất lượng  của đùi gà Mỹ vẫn chưa có câu trả lời chính thức khiến nhiều ý kiến hoài nghi về công tác quản lý chất lượng thực phẩm nhập khẩu của Bộ NN&PTNT.

Ông Hào cho biết,  vấn đề kiểm soát chất lượng sản phẩm nhập khẩu luôn được Bộ NN&PTNT rất quan.  Thông tư 25 do  Bộ NN&PTNT ban hành quy định kiểm tra ATTP đối với sản phẩm động vật có nguồn gốc nhập khẩu. Hàng năm, Bộ NN&PTNT vẫn  tổ chức các đoàn sang thanh tra làm việc với cơ quan thẩm quyền về ATTP của  các nước xuất khẩu và kiểm tra tại chỗ một số doanh nghiệp về điều kiện đảm bảo vệ sinh ATTP. Kiểm tra toàn bộ cả kho hàng, nhãn mác sản phẩm, việc  sử dụng phụ gia hóa chất tại các cơ sở. Chẳng hạn, với Mỹ, cuối năm 2014, Bộ NN&PTNT cũng đã thành lập một đoàn công tác sang làm việc với cơ quan thẩm quyền của Bộ Nông nghiệp  Mỹ về VSATTP. Quá trình  thanh tra đoàn một số cơ sở giết mổ lợn, giết mổ gia cầm tại Mỹ đã phát hiện  phát hiện ra một loạt sai phạm, một loạt những điểm  chưa tuân thủ các quy định đảm bảo điều kiện VSATTP.  Trước những sai phạm đó  Cục  đã  báo cáo đến Bộ trưởng Bộ NN&PTNT đồng thời gửi gửi lại cho cơ quan thẩm quyền kiểm soát ATTP của Bộ Nông nghiệp Mỹ về kết quả thanh tra để ghi nhận và có  ý kiến.  Sau đó Việt Nam đã tạm dừng cho phép Mỹ  tiếp tục đăng ký xuất khẩu nội tạng trắng vào Việt Nam vì những sai phạm chưa được khắc phục này.

Ông Ông Hào khẳng định, để bảo vệ người tiêu dùng, nhà sản xuất tại Việt Nam, hàng rào kỹ thuật   về kiểm dịch động, thực vật, ATTP được dựng lên   phù hợp với quy chuẩn quốc tế  và đang tiếp tục  được hoàn thiện. Với sản phẩm động vật, công tác kiểm soát chất lượng ATTP, tại cửa khẩu sản phẩm được kiểm tra xem có vi sinh vật gây bệnh, vi sinh vật vượt ngưỡng cho phép hoặc tồn dư hóa chất kháng sinh trên sản phẩm  xem có vượt ngưỡng tối đa cho phép hay không. Tuy nhiên, đáng tiếc hiện nay, thông tin từ Cục Thú y dù lấy mẫu kiểm soát các lô hàng từ các nước kiểm tra chất lượng chi tiêu sản phẩm theo tần suất quy định nhưng tỷ lệ lô hàng phát hiện vi phạm còn rất thấp. Chỉ khi phát hiện vi phạm thì chúng ta mới có căn cứ áp dụng kiểm tra tăng cường biện pháp mạnh hơn, thậm chí tạm dừng nhập khẩu.

Người tiêu dùng tự bảo vệ?

Quay lại câu chuyện đùi gà, ở đây  chúng ta có thể kiểm soát chất lượng thông qua phân tích để tìm ra chỉ tiêu vi sinh vật vì  nếu bảo quản trong thời gian dài  trong điều kiện không phù hợp sẽ có khả năng  phát triển gia tăng vi sinh vật gây bệnh. Thực tế có thể diễn ra khả năng  nhà xuất khẩu dùng clorin- dùng trong sản xuất, chế biến thủy sản, động vật sát khuẩn ở nồng độ cho phép rồi nhúng  sản phẩm qua  trước  sau đó  đưa vào bảo quản. Nếu việc này diễn ra rất khó kiểm tra phát hiện chất sát khuẩn đó. chất xử lý  sát khuẩn đó mặc dù được phép sử dụng nhưng vượt ngưỡng quy định cho phép trong sản phẩm thì chúng ta cũng có lý do cảnh báo cho cơ quan thẩm quyền nước xuất khẩu rằng họ  vi phạm. Tuy nhiên, đến nay Cục Thú y có lấy mẫu tăng cường kiểm tra nhưng chưa phát hiện.  

Thời gian qua, nhiều loại thực phẩm được nhập vào Việt Nam, không đảm bảo chất lượng ATTP vẫn lọt khe, tuồn vào thị trường, và thường bị phát hiện khi  đã lưu thông trên thị trường. Điều này đặt ra băn khoăn về hệ thống trang thiết bị kiểm soát chất lượng, con người tại  các cửa khẩu.
Theo ông Hoàng Trung, Phó Cục trưởng Cục BVTV (Bộ NN&PTNT), công tác kiểm soát chất lượng ở các cửa khẩu được bố trí 62 trạm,  9 chi cục vùng có trang thiết bị cơ bản đáp ứng nhiệm vụ đượng giao. Tại các trạm cán bộ được bố trí trực chiến 24/24 giờ đặc biệt tại những nơi có lưu lượng hàng hóa lớn. Tuy nhiên khó khăn chính là thời gian qua nhiều đường mòn lối mở, cửa khẩu phụ liên tục được mở ra trong khi lực lượng cán bộ mỏng, thiếu.  

Trong khi chờ câu trả lời chính thức của lực lượng chức năng về chất lượng sản phẩm đùi gà Mỹ giá rẻ người tiêu dùng chỉ còn cách tự bảo vệ mình trước làn sóng thực phẩm nhập ngoại đang nhập về thị trường trong nước ngày một nhiều. Cách bảo vệ thông minh là tin dùng vào hàng trong nước, mua ở những cơ sở địa chỉ có uy tín, xem kỹ nhãn mác hàng hóa sản phẩm trước khi sử dụng.

Thu Hường