Thực tế cho thấy, trong những năm qua, khi khoa học - kỹ thuật, máy móc hiện đại được ứng dụng phổ biến, yêu cầu về chất lượng lao động làm nghề may mặc ngày càng tăng. Theo đó, lợi thế công nhân giá rẻ giảm dần, các doanh nghiệp may mặc ưu tiên đội ngũ lao động có tay nghề cao, kỹ thuật tốt.

Lợi thế của lao động trường nghề

Theo thạc sĩ Thái Thủy Chung, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh - Truyền thông trường Trung cấp Nguyễn Tất Thành (TP.HCM), những đòi hỏi của doanh nghiệp trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã và đang mang đến những lợi thế không nhỏ của lao động đã được đào tạo qua trường nghề.

Bà Chung lý giải, trước đây, khi yêu cầu về kỹ thuật chưa quá cao, hầu hết các doanh nghiệp may mặc, thời trang đều tận dụng nguồn nhân công giá rẻ, đôn những công nhân lâu năm theo kiểu “trăm hay không bằng tay quen” lên làm trưởng kíp, trưởng chuyền để giảm chi phí nhân công.

Đến nay, khi các xưởng sản xuất quy mô lớn bắt đầu trang bị máy móc công nghệ hiện đại, theo đó các doanh nghiệp bắt buộc phải tuyển dụng đội ngũ quản lý tốt, có kỹ năng cao, am hiểu công nghệ, nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả công việc. Đây là nguyên nhân lợi thế công nhân giá rẻ giảm dần.

Đòi hỏi về trình độ lao động nâng lên chính là lợi thế của học sinh, sinh viên trường nghề, bởi đây là lực lượng lao động được đào tạo chuyên nghiệp, có chất lượng cao hơn rất nhiều so với lực lượng lao động phổ thông. Thậm chí, nhiều lao động trường nghề được đánh giá cao hơn cả lao động xuất phát điểm từ đại học.

Không chỉ có ưu thế về trình độ, kỹ năng, theo ông Lê Văn Hải, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần May Phương Nam, một trong những nguy cơ lớn của các doanh nghiệp may mặc sau thời kỳ giãn cách bởi đại dịch Covid-19 là tình trạng thiếu lao động, đặc biệt là lao động lành nghề.

Khảo sát cho thấy, sau các đợt giãn cách, đặc biệt là đợt giãn cách của lần bùng phát dịch thứ 4 vừa qua, công việc của bộ phận nhân sự tại các công ty may mặc thường rất bề bộn.

Cac doanh nghiệp phải tranh thủ tuyển dụng thêm, thậm chí liên hệ nhân viên cũ để mời về làm việc, đẩy mạnh năng suất bù vào thời gian gần 3 tháng giãn cách vừa qua. Nhiều công ty khẳng định, họ sợ thiếu lao động, còn hợp đồng đơn hàng thì không lo thiếu.

Nhiều cơ hội việc làm, thu nhập cao

Có thể thấy, cơ hội việc làm trong thời hậu Covid-19 của lực lượng lao động ngành may mặc có trình độ là rất sáng sủa. Tuy nhiên, theo các khảo sát, bên cạnh tham gia làm việc tại các công ty, doanh nghiệp, lao động ngành may mặc còn có khả năng tách ra làm riêng, thu nhập ổn định.

Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa, các mạng xã hội có ảnh hưởng lớn, sự lên ngôi của thương mại điện tử đang là môi trường cho những thương hiệu thời trang cá nhân phát triển. Ở đó, người học ngành may - thời trang có nhiều "đất" để phô diễn tài năng và tạo thu nhập cao cho mình.

Điển hình, năm 2018, sau khi tốt nghiệp chuyên ngành thiết kế thời trang tại trường cao đẳng nghề ở Bắc Giang, Nguyễn Hoàng My quyết định mở cửa hàng cắt may, kết hợp bán hàng qua thương mại điện tử.

“Lợi thế của sinh viên trường nghề là được học và thực tập từ năm đầu chứ không mất thời gian cho các môn học khác. Ngay từ khi trong trường, em cùng các bạn đã tập tành thiết kế, tự làm người mẫu, chụp ảnh quảng bá trên mạng. Đây là nền tảng vững vàng để em có được thành công hiện tại”, My chia sẻ.

Đến nay, sau khoảng 3 năm khởi nghiệp, từ một số vốn ít ỏi, My đang có một cửa hàng thời trang độc quyền, lợi nhuận bình quân trên 30 triệu đồng/tháng, tạo việc làm cho gần 10 lao động với mức lương cơ bản 4 – 6 triệu đồng/người/tháng. Nhờ hoạt động thương mại điện tử mạnh, nên dù chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19, cửa hàng của My vẫn hoạt động khá ổn định.

Theo đánh giá, hiện học viên học ngành may - thời trang ra trường có nhiều lựa chọn vị trí làm việc tại các doanh nghiệp may mặc, xưởng may, như thiết kế mẫu rập, thiết kế thời trang, phát triển mẫu, quản lý đơn hàng, quản lý chất lượng, quản lý sản xuất, giám sát quy trình sản xuất, tổ trưởng chuyền may, quản đốc phân xưởng…

Công nghiệp sản xuất may mặc là một trong những ngành khó quản lý nhất do quy trình sản xuất nhiều công đoạn, đòi hỏi độ chính xác cao, chỉ cần nhầm lẫn một khâu nào đó có thể gây ra tổn thất lớn. Do đó, các vị trí quản lý quan trọng đều phải trải qua đào tạo bài bản tại các trường nghề.

Ngoài ra, học viên còn được đào tạo sử dụng các phần mềm chuyên ngành về thiết kế, nhảy size, giác sơ đồ, vi tính… Đây là những kiến thức nền tảng để phục vụ cho công việc tự khởi nghiệp cũng như là tiếp cận các máy móc hiện đại trong các xưởng may.

Lệ Chi