21 hiệp hội doanh nghiệp (DN) và hơn 200 DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đang hoạt động sản xuất kinh doanh tại Tp.HCM đã tham gia buổi gặp gỡ này và mang theo nhiều trăn trở, bức xúc.

Thuế, hải quan, thủ tục hành chính rườm rà, phát sinh giấy phép con… tiếp tục là những “đích ngắm” mà các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) phàn nàn đến lãnh đạo Tp.HCM.

Luật cũ chưa thông, luật mới đã tới

Ông Han Dong Hy, đại diện Hiệp hội DN Hàn Quốc (Korcham) tại Tp.HCM bày tỏ băn khoăn về sự thường xuyên thay đổi luật, từ luật cũ sang luật mới, trong khi các DN vẫn làm theo luật cũ và chưa bắt nhịp luật mới, dẫn đến bị phạt. Do đó, chính quyền thành phố cần tuyên truyền pháp luật cho các DN FDI để họ nắm rõ.

Đại diện Korcham cũng nêu rõ những vấn đề mà các DN FDI còn cảm thấy chưa hài lòng như chuyện ùn tắc giao thông, thiếu kết nối giao thông liên vùng cho đến các bất cập trong các thủ tục hành chính, việc đơn phương áp dụng đánh thuế, hải quan.

Một số hiệp hội DN nước ngoài như AmCham, EuCham, Jetro thì đặt vấn đề về việc nhập khẩu máy móc cũ đã qua sử dụng, cụ thể là việc áp dụng Thông tư 23, quy định việc nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng đã cản trở việc dùng máy móc, thiết bị nhập khẩu của nhiều doanh nghiệp, vấn đề cấp phép lao động nước ngoài, về thủ tục xuất nhập khẩu hàng hoá…

Đại diện cho Hiệp hội Các doanh nghiệp khu công nghiệp Tp.HCM (HBA), ông Nguyễn Văn Bé, Chủ tịch Hiệp hội, nói rằng các DN FDI tuy đồng tình ủng hộ những tiến bộ trong các bộ luật mới sửa đổi nhưng các văn bản dưới luật, thông tư bộ ngành đang tạo ra những ràng buộc mới, dẫn đến hình thành cơ chế xin cho.

Ông Bé chỉ ra cụ thể như ngành hải quan, do ban hành những văn bản dưới luật còn chồng chéo, đã phát sinh nhiều giấy phép con. Hoặc như vấn đề về thuế, với DN FDI, họ chỉ cần ngành thuế làm sao giúp họ làm đúng và làm đủ nhưng cũng gặp khó khăn. Điều đó đòi hỏi vấn đề minh bạch và liêm chính.

Theo phản ánh lãnh đạo HBA, các DN FDI rất cần chính quyền thành phố quan tâm hơn về vấn đề nhà ở cho công nhân tại các khu công nghiệp. Tp HCM hiện có 300.000 công nhân thuộc các DN đầu tư FDI, hiện rất bức xúc về nhà ở. Muốn các DN FDI đầu tư lâu dài tại Việt Nam thì việc chăm lo đời sống công nhân cần phải ưu tiên.

Đại diện một số hiệp hội DN FDI vẫn chưa hài lòng trước bất cập về hải quan, thuế

Cần cải thiện lòng tin

Trong phần giải đáp những bức xúc của khối DN FDI, cách trả lời lòng vòng từ phía lãnh đạo Cục Hải quan và Cục Thuế Tp.HCM đã làm các DN có mặt tại buổi gặp gỡ đối thoại không hài lòng.

Cụ thể, ông Nguyễn Hữu Nghiệp, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Tp.HCM, cho biết những việc thuộc thẩm quyền của hải quan sẽ xử lý hết, còn những việc liên quan đến các cơ quan khác phải kiến nghị lên các bộ ngành mới xử lý được. Cục Hải quan Tp.HCM vẫn tiếp xúc với các doanh nghiệp hai lần trong một năm.

Bí thư Thành ủy Đinh La Thăng nhắc nhở, việc tháo gỡ khó khăn cho DN Cục Hải quan nên gặp doanh nghiệp thường xuyên để tháo gỡ vướng mắc chứ không thể quy định cứng nhắc một năm gặp hai lần.

Thậm chí, trước phần trả lời lòng vòng của ông Nguyễn Hữu Nghiệp về thực hiện một cửa, giấy phép con đã làm Bí thư Đinh La Thăng thực sự “nổi nóng”: “Tôi chả hiểu ông nói năng gì, hỏi một đằng trả lời một nẻo, làm sao DN hiểu?” Bí thư Thăng yêu cầu tất cả những kiến nghị liên quan tới hải quan hôm nay, trong tuần tới, Cục Hải quan Tp.HCM phải trả lời dứt điểm.

Chia sẻ những nỗi niềm với các DN FDI, Chủ tịch UBND Tp.HCM Nguyễn Thành Phong khẳng định chính những đóng góp thẳng thắn sẽ giúp Tp.HCM cải thiện tốt hơn môi trường đầu tư.

Về việc một số đại diện lãnh đạo trả lời dài dòng, chưa đi vào trọng tâm trong buổi đối thoại, ông Nguyễn Thành Phong cho biết cần phải sửa ngay để đáp ứng, giải đáp được thắc mắc từ phía người hỏi là các DN FDI. Và qua những kiến nghị của đại diện các hiệp hội DN FDI, nếu thấy hợp lý thì thành phố sẽ sửa tức khắc, không để kéo dài.

“Những thủ tục hành chính rườm rà đã tác động lớn đến môi trường kinh doanh. Vì vậy, thành phố phải cố gắng giảm thiểu tối đa những cản ngại chính để phục vụ DN tốt hơn” – Chủ tịch Nguyễn Thành Phong chia sẻ.

Ông Phong cũng cam kết lãnh đạo thành phố sẽ gặp gỡ thường xuyên với các DN FDI dưới dạng bàn tròn để làm sao cho Thành phố có môi trường đầu tư tốt nhất.

Đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư tham gia buổi đối thoại này, ông Đỗ Nhất Hoàng, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, đã thừa nhận với các DN FDI ở Tp.HCM rằng các chính sách pháp luật vẫn còn chồng chéo và việc thực thi cũng chưa đồng bộ. Việc góp ý thẳng thắn của các DN sẽ giúp cơ quan quản lý sửa đổi để các chính sách được thuận lợi hơn, phù hợp hơn, nhằm cải thiện môi trường đầu tư.

Kết luận hội nghị, Bí thư Thành uỷ Đinh La Thăng đề nghị các DN FDI tiếp tục nghiên cứu để có những dự án đầu tư mới, đầu tư mở rộng, đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất lao động để đáp ứng yêu cầu hội nhập. Các sở ngành của Thành phố cần xem xét, rà soát để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho DN

“Tp.HCM luôn trân trọng, lắng nghe những ý kiến đóng góp với tư duy nhanh, suy nghĩ nhanh và quyết định nhanh. Môi trường đầu tư của thành phố đã cải thiện nhưng cần nỗ lực, đồng hành phục vụ vì DN và cũng vì sự phát triển của Tp.HCM” – ông Thăng nói với các DN FDI khi kết thúc buổi gặp gỡ.

Thế Vinh