Chiều nay (12/6), Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Bộ luật Lao động (sửa đổi). Vấn đề làm thêm giờ vẫn chiếm sự quan tâm của đông đảo đại biểu và có nhiều tranh luận trái chiều xung quanh việc có nên mở rộng khung làm thêm giờ so với luật hiện hành hay không.

Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm (TP.HCM) cho rằng: Công nhân cần làm thêm chứ không phải là nhu cầu.

Theo bà Tâm, đây là vấn đề có tính hai mặt và không hề dễ dàng khi xem xét ở góc độ hài hòa lợi ích cho cả NLĐ và người sử dụng lao động.

Nếu chỉ nhìn ở góc độ thuận lợi cho NLĐ, theo bà Tâm là “có vẻ” quan tâm đến lợi ích của NLĐ. Nhưng thực chất, làm thêm giờ đang đi ngược với tiến bộ xã hội.

“Nếu nói công nhân có nhu cầu làm thêm thì hiểu không đúng bản chất. Đúng hơn là họ cần làm thêm giờ, vì muốn có thêm thu nhập, khi mà đồng lương không đủ trang trải cuộc sống tối thiểu, họ cần có thu nhập thêm để trang trải. Còn nếu nói là nhu cầu thì tôi nghĩ là không! Ai cũng có nhu cầu nghỉ ngơi, dành thời gian cho gia đình chứ không phải là có nhu cầu làm thêm”, bà Tâm nêu quan điểm.

Nhưng xét ở bản chất vấn đề và sự tiến bộ của xã hội, bà Tâm cho rằng, làm thêm giờ có vẻ đi ngược sự tiến bộ của xã hội.

Từ góc nhìn này, nữ đại biểu đề nghị Quốc hội cần đưa chính sách để công nhân làm ít giờ hơn nhưng tiền lương và thu nhập tăng lên. “Cần bàn thảo giải pháp để NLĐ có đủ sức tái tạo lao động, vừa có lợi cho công nhân, vừa có lợi cho người sử dụng lao động, bởi doanh nghiệp (DN) cần có những công nhân đủ sức khỏe, tinh thần sảng khoái, thì năng suất lao động, hiệu suất mới tăng chứ không phải vắt kiệt sức của họ mới tốt. Cần quan tâm NLĐ theo một chính sách khác thì ưu việt và thỏa đáng hơn thay vì tăng giờ làm”, bà Tâm cho biết.

Ngay sau phát biểu của bà Tâm, đại biểu Phạm Văn Tuân (Thái Bình) đã bấm nút tranh luận và tỏ rõ quan điểm: "không nhất trí với đại biểu Quyết Tâm vì theo luật, NLĐ tự nguyện tham gia làm thêm giờ".

Ông Tuân khẳng định, ai cũng mưu cầu hạnh phúc, không phải vì tiền nhưng tiền rất quan trọng để khiến mọi người hạnh phúc.

Dẫn ví dụ trong lĩnh vực y tế, nhiều NLĐ không muốn làm thêm giờ nhưng phải làm. "400.000 cán bộ y tế, mỗi năm trực 8 buổi, làm thêm 16 giờ trong ngày trực. Một tháng làm thêm 80 giờ, một năm làm thêm 1.000 giờ. Trong khi đó, y tế ngoài công lập thì nhiều hơn, họ làm từ 1.500 – 2.000 giờ/năm, nhưng tiền trực quá thấp, 115 nghìn đồng nhân viên y tế loại 1 và 95 nghìn đồng với nhân viên y tế loại 2. Tiền trợ cấp quá ít khiến họ phải làm thêm", ông Tuân nói.

Đại biểu Trương Phi Hùng (Long An) cũng cho rằng, làm thêm giờ xuất phát từ nhu cầu về tiền mặt, phù hợp với đầu tư, nhu cầu chính đáng của NLĐ. Tuy nhiên ảnh hưởng đến sức khỏe, việc chăm sóc gia đình, do đó cần quy định chặt chẽ, tránh áp dụng tùy tiện.

"Có thể trả lương làm thêm giờ theo lũy tiến: 2 giờ đầu ít nhất 150% lương, 1 giờ tiếp theo là 250% và 1 giờ tiếp theo ít nhất 300%. Lễ tết ít nhất phải là 400%. Đặc biêt, hạn chế sử dụng NLĐ, bắt ép NLĐ làm việc quá sức", ông Hùng kiến nghị.

Đại biểu Trương Thị Bích Hạnh (Bình Dương) cho rằng, làm thêm giờ quá nhiều gây hệ lụy lớn vì NLĐ không có thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc gia đình, giao lưu học tập. Nhưng tình trạng DN tổ chức làm thêm giờ vượt quá quy định đang phổ biến, cao 2 – 3 lần mức cho phép, chủ yếu ở các DN thâm dụng lao động.

"Quy định phải hướng đến mục tiêu bảo vệ quyền lợi cho NLĐ. Cần tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước đối với DN", ông Hùng nói.

Thanh Hoa