HTX chăn nuôi Hoàng Long là mô hình chuỗi khép kín chăn nuôi cung cấp thịt lợn ở làng nghề giò chả Ước Lễ nổi tiếng. HTX thành lập năm 2014, đi từ mô hình THT hình thành năm 2007, hiện có 22.000 m2 chuồng trại chăn nuôi, với 400 lợn nái, hàng năm bán ra thị trường khoảng 1.000 tấn lợn thương phẩm.

Mở rộng chuỗi sản phẩm lợn

Ông Nguyễn Trọng Long - Giám đốc HTX, cho biết HTX đã có gần 10 năm duy trì chuỗi sản phẩm lợn khép kín của mình, tuy lợn giống phải mua nhiều nơi, nhưng cố gắng tự chủ sản xuất cám thức ăn, tự tìm đầu ra tại xã và nội đô Hà Nội.

Hiện tại, HTX đang tự thiết kế lắp đặt dây chuyền, cố gắng hoàn chỉnh hệ thống xử lý môi trường, dự tính đến tháng 11/2016 sẽ vận hành chính thức từ A đến Z chuỗi khép kín sản xuất và tiêu thụ lợn giống và thịt lợn thương phẩm.

Ông Long nói: “HTX Hoàng Long ở đất Thanh Oai, thành viên đều là người Thanh Oai, nên ý nguyện trước mắt là muốn mở cửa hàng giới thiệu bán sản phẩm tại thị trấn huyện lỵ Kim Bài để phục vụ người Thanh Oai. HTX tự làm chuỗi và cam kết bảo đảm đến cùng chất lượng tiêu chí an toàn sinh học đến khách hàng”.

Hiện nay, theo ông Long, HTX đang gặp nhiều khó khăn, nhất là thiếu vốn. Vừa qua, HTX đã và đang đầu tư khoảng 50 tỷ đồng, nhưng các thành viên huy động tất cả tài sản thế chấp cũng chỉ vay được 7,8 tỷ. Như nhiều trại lợn khác, HTX cũng rất lo ngại hiện khắp nơi trong nước đang tăng gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi quy mô chăn nuôi, nếu thị trường Trung Quốc ngừng nhập hàng là tắc luôn đầu ra, theo đó giá lợn sẽ “rơi” tự do…

Đoàn công tác Liên minh HTX Việt Nam khảo sát trại lợn HTX Hoàng Long

Chủ tịch Võ Kim Cự đánh giá HTX chăn nuôi Hoàng Long có tích lũy kinh nghiệm kinh doanh, đi từ THT lên HTX, đang cố gắng thực hiện ý tưởng táo bạo tự lo khép kín chuỗi HTX từ A đến Z.

Tuy nhiên, HTX hiện có ba khó khăn lớn nhất là vốn, đất đai và điểm bán hàng tiêu thụ sản phẩm. Vấn đề đáng băn khoăn là HTX cần phải mở rộng quy mô chuỗi sản phẩm, tăng cường liên kết bên ngoài HTX để xây dựng thịt lợn thành sản phẩm chủ lực có sức lan tỏa quanh vùng và toàn huyện.

Đặc biệt, khi HTX có chiến lược đầu tư lớn, phải tính đến quy mô lớn trên khoảng 3.000 - 4.000 lợn nái, nhất là lúc này phải triển khai ngay dây chuyền giết mổ, quy trình xử lý môi trường mới đạt hiệu quả cao.

Chọn Hà Nội là trung tâm chuỗi

Tại Gia Lâm, báo cáo với đoàn công tác Liên minh HTX Việt Nam và các cấp ngành Hà Nội, ông Nguyễn Văn Minh - Giám đốc HTX Nông nghiệp Văn Đức, cho biết HTX vừa tập trung tuyên truyền những điểm mới Luật HTX 2012 để tổ chức lại hoạt động.

Ông Minh cho biết, về cơ bản được người dân đồng tình xây dựng điều lệ mới. Nhưng điều lệ mới quy định góp 1 triệu đồng/thành viên, nên HTX sau chuyển đổi chỉ còn 148 thành viên đăng ký đóng góp vốn, giảm nhiều thành viên so với “xã viên cả làng” ngày trước. Kết quả 6 tháng đầu năm 2016, HTX đạt doanh thu khoảng 2 tỷ đồng, lãi hơn 100 triệu đồng. Nhưng cái khó là tài sản HTX cũ không còn, trụ sở phải nhờ UBND xã…

Ở Gia Lâm có 28 HTX phi nông nghiệp, 26 HTX dịch vụ nông nghiệp và chuyên sản xuất rau, hoa quả và đặc sản. Hàng năm, huyện đầu tư 2 - 3 tỷ đồng hỗ trợ, song nhìn chung, HTX hiện còn yếu, chỉ đáp ứng một số dịch vụ cơ bản. HTX Văn Đức làm rất tốt dịch vụ tiêu thụ các loại hàng rau quả cho thành viên và nông dân.

Ông Nguyễn Ngọc Thuần, Phó Chủ tịch UBND huyện Gia Lâm, phát biểu, không chỉ ở xã Văn Đức và Đặng Xá, mà các cấp ngành ở huyện Gia Lâm mong muốn từ lâu chuỗi tiêu thụ nông sản thực phẩm an toàn, nhất là chủ trương của Liên minh HTX Việt Nam kết nối HTX dần hình thành ổn định chuỗi tiêu thụ này trên toàn quốc.

Trao đổi với lãnh đạo các huyện Thanh Oai và Gia Lâm, với đại diện các sở ngành, Liên minh HTX và HTX thành phố, Chủ tịch Võ Kim Cự nhấn mạnh Liên minh HTX Việt Nam mong muốn chọn Hà Nội là trung tâm lớn nhất cho chuỗi nông sản thực phẩm Việt Nam, cả về nguồn cung và thị trường tiêu thụ.

Chủ tịch đề cao vai trò HTX và đánh giá cả về nhận thức và cách thức chỉ đạo quản lý HTX nhiều nơi ở Hà Nội chưa được, chưa đúng bản chất HTX kiểu mới theo Luật HTX 2012. Tuy các huyện đều có chương trình quan tâm đến HTX trong nông nghiệp nông thôn, nhưng chưa có chính sách đặc thù riêng cho HTX, đặc biệt cần chú ý phát triển HTX trong thanh niên, phụ nữ và cựu chiến binh.

Lưu Đoàn