Tính tới ngày 30/6/2015, Cục thuế TP Hà Nội đã công bố 38 dự án khu đô thị, chung cư cao tầng, nhà liền kề… chây ỳ nợ tiền sử dụng đất 2.267 tỷ đồng. Các dự án này thuộc về chủ đầu tư – đơn vị thành viên của một số DN có tên tuổi mang “họ” Viglacera, Handico, Sông Đà, Lilama.

Dự án “cháy hàng”, tiền đi đâu?

Theo tìm hiểu của Thời báo Kinh Doanh, một số dự án nợ tiền đất vẫn đang triển khai xây dựng, bán hàng khá tốt, thậm chí có nơi còn “cháy hàng”. Song tiền bán hàng lại được sử dụng vào các mục đích khác, thay vì phải ưu tiên trả nợ nghĩa vụ tài chính với nhà nước.

Đơn cử, dự án chung cư cao tầng và dịch vụ Phương Đông tại số 62 Nguyễn Huy Tưởng (gọi là Mỹ Sơn Tower, Hà Nội) đã bán hết từ lâu.

Được biết, dự án có tổng diện tích đất 5.039 m2, tòa tháp cao 22 tầng, gồm 340 căn hộ cao cấp và căn hộ Penthouse… Từ cuối năm 2014, chủ đầu tư đã mở bán với giá bán gốc từ 23,2 triệu đồng/m2 (đã gồm VAT, nội thất, chưa có 2% phí bảo trì). Tính trung bình, một căn hộ 80m2 có tổng giá trị hơn 1,8 tỷ đồng. Chưa kể, khách hàng mua các căn hộ đẹp phải trả tiền chênh cho “cò” từ 200-300 triệu đồng cho các “suất ngoại giao” (!?)

Dự án bán rất chạy, đem về nguồn thu lớn, nhưng chủ đầu tư là Công ty CP Đầu tư và Xuất nhập khẩu Mỹ Sơn vẫn không chịu nộp hơn 76,6 tỷ đồng tiền sử dụng đất.

Dự án bán “cháy hàng” song DN vẫn chây ỳ khất nợ tiền sử dụng đất

Cũng tại khu vực này, dự án tòa tháp Hoa Kim Cương (Diamond Flower) do Công ty CP Đầu tư và Phát triển nhà số 6 Hà Nội (Handico 6) đầu tư còn nợ hơn 115 tỷ đồng tiền sử dụng đất. Do nằm ở vị trí đất “vàng” đắc địa, chất lượng công trình tốt, tiến độ xây dựng nhanh nên dự án cũng thuộc hàng “hot”, bán rất tốt. Giá bán gốc ban đầu chỉ 32 triệu đồng/m2, nay dự án sắp bàn giao nên giá tăng lên 36-40 triệu đồng/m2, tổng giá trị căn hộ từ 5-7 tỷ đồng/căn.

Ông Đinh Ngọc Linh, Phó TGĐ Handico 6 cho biết, dự án đã bán được gần hết (khoảng hơn 200 căn hộ). Hiện, khách hàng đã phải đóng tiền tới 50% giá trị căn hộ và trong vòng 1-2 tháng tới, công ty sẽ thu nốt từ 30-50% giá trị còn lại.

“Công ty đã có văn bản gửi Cục thuế TP Hà Nội về tiến độ trả số nợ tiền sử dụng đất hơn 115 tỷ đồng này. Khi bàn giao nhà, công ty thu tiền về thì sẽ trả nợ và hoàn thành nghĩa vụ trong năm nay”- Ông Linh nói, cho hay, trước đó công ty đã nộp được hơn 40 tỷ đồng trên tổng số 155 tỷ đồng tiền sử dụng đất.

Trong khi đang nợ tiền sử dụng đất lớn và được giãn nợ, Handico 6 vẫn đảm bảo tiến độ trả nợ vay ngân hàng (hiện chỉ còn dư nợ hơn 70 tỷ đồng). Đại diện công ty cũng khẳng định “tình hình tài chính rất tốt” và sẽ trả hết nợ cho cơ quan thuế. Tuy nhiên, khi phóng viên đề nghị cung cấp văn bản cam kết tiến độ trả nợ thì vị này lại… xin khất !

Dễ chiếm dụng tiền nhà nước

Không riêng 2 dự án kể trên, một số dự án có nguồn thu tốt mà chủ đầu tư cũng chây ỳ nợ tiền đất lớn. Đơn cử, dự án chung cư Beriver của Công ty CP Đầu tư xây dựng số 9 (Hanco 9) tại  quận Long Biên nợ 99,7 tỷ đồng tiền sử dụng đất. Mặc dù DN đã bán hết nhà, thu được cả nghìn tỷ đồng song đến nay, vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế. Cơ quan thuế cũng đã “bêu tên” DN này trong năm 2014-2015.

Hay số nợ tiền sử dụng đất tới 143 tỷ đồng của dự án tổ hợp nhà ở Thành An Tower (số 21 Lê Văn Lương, Hà Nội) vẫn chưa được Tổng công ty Thành An trả. Còn chủ đầu tư vẫn “âm thầm” mở bán căn hộ, huy động vốn lớn từ khách hàng.

Trường hợp dự án Khu đô thị mới Phú Lương (Hà Đông, Hà Nội) cũng gây xôn xao vì nợ tiền sử dụng đất tới 193,12 tỷ đồng. Đây mới chỉ là số nợ của đợt 1 (hạn nộp ngày 30/4/2015), còn chủ đầu tư phải nộp 6 đợt khác với cam kết phải hoàn thành nghĩa vụ trả 1.544 tỷ đồng tiền đất cho nhà nước (hạn chót ngày 29/1/2017). Đồng thời, chủ đầu tư (đại diện là Công ty CP Đầu tư xây dựng Trung Việt) đã cam kết phải nộp tiền đất theo tiến độ bán hàng thực tế của dự án này.

Thế nhưng, từ năm 2013 đến nay, chủ dự án Phú Lương đã huy động vốn từ khách hàng với giá bán từ 18-21 triệu đồng/m2, có thời điểm tới 23 triệu đồng/m2 với sản phẩm nhà liền kề. Khách hàng góp vốn phải đóng tới 50-70% giá trị. Nói cách khác, chủ dự án vẫn còn nguồn tiền đều đặn mà chây ỳ, không trả nợ cho cơ quan thuế.

Tình trạng chây ỳ, nợ thuế, nợ tiền sử dụng đất của DN diễn ra phổ biến, ảnh hưởng tới nguồn thu ngân sách nhà nước. Có nghĩa, các chủ đầu tư đã và đang chiếm dụng cả nghìn tỷ đồng tiền nhà nước.

So với nợ vay ngân hàng, DN nợ thuế, nợ tiền sử dụng đất đang có lợi hơn vì 3 không “không cần tài sản bảo đảm, không bị quản lý dòng tiền, không chịu rủi ro bắt nợ”. Các DN chỉ phải chịu khoản phạt chậm nộp và lãi phạt… với tỷ lệ rất nhỏ nếu so với số vốn “chiếm dụng” được.

Thế nên, mới có chuyện một chủ dự án “hot” ở đường Lê Văn Lương rất đều đặn trả nợ ngân hàng, trong khi liên tục khất nợ cơ quan thuế suốt 2 năm qua. Cơ quan thuế quyết định “bêu tên” DN để răn đe, đôn đốc thu hồi nợ cho ngân sách. Nhưng việc thu được bao nhiêu lại đang phụ thuộc vào sự “tự nguyện” của DN?

Thu Hằng