Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long thay mặt Chính phủ trình bày tờ trình dự án sửa đổi Bộ luật Hình sự 2015

Theo tờ trình của Chính phủ, kinh doanh trên mạng đang là một hướng phát triển có tiềm năng và ngày càng có nhiều người tham gia. Vì vậy, pháp luật cần có cơ chế thúc đẩy, tạo điều kiện thuận lợi và bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh để phát triển lĩnh vực kinh doanh này. Đối với hành vi kinh doanh trên mạng trái phép, thì tuỳ từng trường hợp cụ thể có thể bị xử lý vi phạm hành chính hay xử lý hình sự.

Bộ luật Hình sự năm 2015 đã bỏ tội kinh doanh trái phép, tuy nhiên, trong bối cảnh các hành vi kinh doanh trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông đang có xu hướng tăng mạnh với khả năng gây nguy hại nhanh, quy mô ngày càng lớn và mức độ nguy hiểm ngày càng cao, để góp phần bảo vệ những người làm ăn chân chính, đúng pháp luật, xử lý nghiêm những người cố tình vi phạm pháp luật và thu lời bất chính lớn từ việc vi phạm đó.

Tuy nhiên, Chính phủ nhận thấy một số vấn đề bất hợp lý, như Bô luật Hình sự đã bỏ tội kinh doanh trái phép nhưng Điều 292 lại quy định tội “kinh doanh trái phép trên mạng” là không phù hợp.

Trong danh mục các ngành, nghề kinh doanh có điều kiện có đến 267 ngành, nghề nhưng Điều 292 chỉ quy định xử lý hình sự đối với một số ít ngành, nghề trong số đó là có sự bất bình đẳng... Ngoài ra, quy định này gây ảnh hướng đến chủ trương khuyến khích và phát triển công nghệ thông tin ở nước ta.

“Để bảo đảm sự thống nhất, bình đẳng trong chính sách xử lý đối với các hành vi kinh doanh trái phép, dự án Luật sửa đổi, bổ sung đã loại bỏ tội cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông quy định tại Điều 292 của BLHS năm 2015”, ông Long nói.

Trình bày thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp Quốc hội Lê Thị Nga cho biết đa số ý kiến trong Ủy ban tán thành với dự thảo Luật về việc bỏ Điều 292.

Nhưng, một số có ý kiến đề nghị giữ lại và đưa vào các chương tương ứng quy định hành vi cấm kinh doanh vàng tài khoản; kinh doanh đa cấp bất chính… trên mạng máy tính, mạng viễn thông vì phạm vi ảnh hưởng, tính chất và mức độ nguy hiểm cao cho xã hội, hậu quả lớn, rất khó khắc phục cần phải có quy định để đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhất trí với ý kiến cho rằng cần giữ lại hành vi cấm kinh doanh vàng tài khoản và kinh doanh đa cấp bất chính.

Trong khi đó, Trưởng ban Dân nguyện Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho rằng đang rất khó quản lý và đánh giá lợi nhuận, mặt tích cực của bán hàng đa cấp như về thu thuế trong khi thực tế hoạt động này tác động tiêu cực, ảnh hưởng lớn tới đời sống người dân. Do đó, bà Hải đề nghị giữ lại quy định hành vi kinh doanh đa cấp bất chính.

H.T