Sáng 8/8, tại Hà Nội, Liên minh HTX Việt Nam (VCA) tổ chức Hội nghị góp ý Đề án trình Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập Trung tâm Kiểm toán HTX trực thuộc Liên minh HTX Việt Nam. Chủ tịch VCA Nguyễn Ngọc Bảo và Phó Chủ tịch Lê Văn Nghị chủ trì Hội nghị.

Theo các đại biểu tại Hội nghị, Đề án Kiểm toán HTX cần được xem xét, đánh giá một cách kỹ lưỡng, nhằm đảm bảo khi áp dụng vào thực tế được thuận lợi, giúp cho các HTX phát triển.

Thể chế hóa đường lối, chủ trương

Phó Chủ tịch VCA Lê Văn Nghị cho biết trong bối cảnh hiện nay, VCA xây dựng Đề án Kiểm toán HTX, tiến tới thành lập Trung tâm Kiểm toán HTX là phù hợp với thực tế và nhằm đảm bảo thể chế hóa đầy đủ, toàn diện các quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển kinh tế hợp tác, tuân thủ các quy định của pháp luật, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.

Việc triển khai hoạt động kiểm toán HTX là phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế hợp tác, HTX nhanh, hiệu quả, bền vững; hỗ trợ HTX nâng cao năng lực quản trị, cải thiện hiệu quả hoạt động, tăng quy mô, phát triển sản xuất. Việc triển khai hoạt động kiểm toán HTX Việt Nam trong phát triển kinh tế hợp tác, HTX nhằm tăng cường liên kết chặt chẽ hệ thống trong mọi hoạt động, nhất là hoạt động cung ứng dịch vụ cho HTX.

Thành lập Trung tâm Kiểm toán sẽ giúp thực hiện toàn diện công tác kiểm toán đối với các HTX, liên hiệp HTX nhằm đáp ứng yêu cầu giúp Nhà nước sử dụng thông tin kiểm toán để tăng cường kiểm tra, giám sát, nắm bắt tình hình hoạt động của các HTX, liên hiệp HTX.

“Liên minh HTX Việt Nam sử dụng thông tin kiểm toán để làm tốt chức năng phát hiện khó khăn, vướng mắc, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các HTX, liên hiệp HTX. Đảm bảo sự công khai, minh bạch trong hoạt động của HTX. Tăng cường công tác quản trị, giúp các HTX nhận diện và khắc phục kịp thời những tồn tại trong hoạt động, đảm bảo sự phát triển bền vững đối với các HTX, đảm bảo quyền lợi của các thành viên; hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế tập thể thành một trong các trụ cột của nền kinh tế đất nước”, Phó Chủ tịch Lê Văn Nghị nêu.

Đóng góp ý kiến tại Hội nghị, Giám đốc Liên đoàn HTX CHLB Đức (DGRV) tại Việt Nam Helmut Pabst cho rằng việc thành lập Trung tâm Kiểm toán sẽ giúp ngăn chặn các HTX sử dụng tiền sai mục đích. Đề án Kiểm toán HTX phải thể chế hóa hoạt động kiểm toán và các HTX phải kiểm toán bắt buộc toàn diện về kiểm toán tài chính và kiểm toán hoạt động sản xuất, kinh doanh. Ngoài ra, kiểm toán HTX sẽ giúp cho HTX bảo quản tài sản của mình và ngăn ngừa thiếu sót, sai phạm có thể xảy ra, bởi hầu hết các HTX đều không có kiểm toán viên nội bộ.

“Các HTX ít có cơ hội tiếp cận các nguồn vốn, nhất là vốn vay ngân hàng, nếu có kiểm toán tài chính, kiểm toán hoạt động sản xuất sẽ giúp cho các ngân hàng tin tưởng hơn vào hoạt động sản xuất kinh doanh, chi tiêu của họ và dễ tiếp cận vốn vay hơn. Về nhân sự thì HTX là những người nông dân, ít được đào tạo, năng lực hạn chế so với các tập đoàn, các doanh nghiệp lớn. Việc thực hiện kiểm toán HTX sẽ là bằng chứng chứng minh HTX hoạt động hiệu quả, sinh lời cao chứ không phải là sự trông chờ hỗ trợ từ bên ngoài”, ông Helmut Pabst đóng góp ý kiến.

Ông Lê Đại Hải, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự kinh tế (Bộ Tư pháp) nhấn mạnh, việc thành lập Kiểm toán HTX ở Việt Nam trong bối cảnh hiện nay là hết sức cần thiết và các HTX phải kiểm toán bắt buộc toàn diện về kiểm toán tài chính và kiểm toán hoạt động sản xuất kinh doanh.

Đảm bảo áp dụng vào thực tiễn

Trong khi đó, ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác (Bộ NN&PTNT) nhìn nhận, phải làm rõ nội dung ai kiểm toán, kiểm toán ai, kiểm toán như thế nào?

Đại diện Bộ Tài chính, bà Lê Thị Tuyết Nhung, Phó Cục trưởng Cục Quản lý giám sát kế toán kiểm toán, cho rằng nên bổ sung thêm từ kế toán vào thành kế toán – kiểm toán chứ không chỉ đơn thuần là kiểm toán. Làm như thế nào để Trung tâm Kiểm toán HTX có thể hoạt động được thì phải cần thiết có Nghị định.

“Nên thay từ “Thí điểm” bằng Đề án thành lập Trung tâm kiểm toán, trong đó có thời gian hoạt động thí điểm, sau đó tổng kết và biên soạn thành Nghị định. Làm rõ vấn đề tại sao chỉ có kiểm toán HTX mới được kiểm toán HTX, kiểm toán HTX bao gồm có kiểm toán quản lý, điều hành sản xuất, kinh doanh chứ không chỉ đơn thuần là kiểm toán về tài chính…”, bà Nhung nêu ý kiến.

Ghi nhận và cảm ơn những đóng góp thiết thực, bổ ích của các đại biểu, Chủ tịch VCA Nguyễn Ngọc Bảo khẳng định, những đóng góp quý báu này sẽ được VCA nghiên cứu, sửa đổi cho phù hợp, tiến tới trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, qua đó nâng cao vai trò của Liên minh HTX các cấp.

“Mục đích chính của việc thành lập Trung tâm Kiểm toán HTX là phải áp dụng vào thực tiễn một cách tích cực, giúp cho các HTX phát triển và hoạt động độc lập. Các HTX không chỉ phát triển kinh tế – xã hội, mà còn đảm bảo an ninh quốc phòng, đảm bảo an ninh biên giới, biển đảo, như một số HTX ở vùng biên, một số HTX đánh bắt thủy hải sản hoạt động tại các vùng biển đảo… Việc thành lập Kiểm toán HTX là cần thiết nhằm kết nối và phát hiện những khó khăn, vướng mắc và có những hỗ trợ tích cực cho các HTX hoạt động được thuận lợi, chứ không chỉ đơn thuần là kiểm soát tài chính hay hoạt động sản xuất, kinh doanh”, Chủ tịch Nguyễn Ngọc Bảo cho biết.

Phạm Duy