Đây không khác gì gáo nước lạnh dội vào EU, bởi vừa chưa thể triển khai một trong những mảnh ghép chính sách được kỳ vọng nhất, vừa gây ảnh hưởng đến “khí thế” của nhiều tổ chức đã và đang “vào guồng”.

Người mừng, kẻ lo

MiFID (Markets in Financial Instrument Directive), một quy định do Ủy ban châu Âu (EC) khởi xướng và có hiệu lực từ tháng 11/2007, được sửa đổi thành MiFID II vào năm 2014 và lẽ ra sẽ chính thức triển khai từ tháng 1/2017.

Mục tiêu chủ đạo của MiFID II là tạo lập khung pháp lý điều chỉnh hoạt động của các thị trường tài chính trong khối EU, hướng tới cải tổ mạnh mẽ hệ thống luật pháp hiện hành và giải quyết toàn diện bài toán hậu khủng hoảng. Thế nhưng, hôm 10/11 vừa qua, EC lại tuyên bố phải lùi ngày hiệu lực của nó khoảng 12 tháng nữa.

Việc EC trì hoãn MiFID II đã ngay lập tức nhận được nhiều phản ứng khác nhau. Không ít tổ chức tài chính EU đã thở phào nhẹ nhõm, bởi một số nội dung quy định cũng như phạm vi và cách tiếp cận của MiFID II bị phàn nàn khá nhiều. Trong khi đó, những người ủng hộ MiFID II thì lo ngại càng để lâu thị trường càng dễ bị tổn thương; hay cách làm theo kiểu phân mảnh thế này rất dễ gây lúng túng trong quá trình thực thi.

Ông Anneliese Dodds, một thành viên đảng Lao động Anh trong Nghị viện châu Âu, cho rằng thời gian trì hoãn quá lâu sẽ làm vấn đề bị nguội lạnh và quá trình chuẩn bị triển khai MiFID II của các tổ chức tài chính sẽ bị mất động lực, không loại trừ khả năng một số đối tượng sẽ tranh thủ vận động hành lang để gỡ bỏ những quy định mà khó khăn lắm mới thiết lập được. Điều đó có nghĩa toàn bộ kế hoạch lập pháp sẽ phải chịu tác động chứ không chỉ là chuyện của một mình MiFID II.

Còn theo ông Steven Maijoor, Chủ tịch Cơ quan giám sát Thị trường Chứng khoán châu Âu (ESMA), đơn vị đi đầu trong việc triển khai MiFID II, trở ngại lớn đối với EU là lộ trình thiếu tính thực tế. “Thời gian để các bên liên quan triển khai quy định và xây dựng hệ thống công nghệ thông tin là quá ngắn, ở nhiều giai đoạn thậm chí còn không khả thi”, ông Steven Maijoor nói.

Quyết định của EC rõ ràng là gây tranh cãi, song dường như vẫn nhận được sự ủng hộ của giới lập pháp. Markus Ferber, phụ trách mảng soạn thảo luật của Nghị viện EU, cho biết sẽ tổ chức một cuộc họp để làm rõ tất cả vấn đề và giải quyết mọi vướng mắc.

MiFID II hướng tới mục tiêu là làm cho thị trường tài chính hiệu quả hơn

Chờ “chiếc đũa thần”

Mặc dù MiFID II nhận được sự đồng thuận từ Chính phủ các quốc gia thành viên và Nghị viện châu Âu hồi đầu năm ngoái, song nhà chức trách vẫn phải tiếp tục soạn thảo cả nghìn trang về tiêu chuẩn kỹ thuật để có thể áp dụng vào thực tiễn. Ngân hàng và các định chế tài chính cũng cần thời gian để cập nhật hệ thống máy tính và đào tạo nhân viên cho phù hợp với quy định mới.

Sứ mệnh ban đầu của MiFID chỉ là cập nhật một vài thay đổi khiêm tốn trong các quy tắc của EU, nhằm khuyến khích giao dịch xuyên biên giới, nhưng quy mô và tầm quan trọng của nó cứ lớn dần sau khi cuộc khủng hoảng tài chính xảy ra, để lại những khó khăn, rối ren và bức xúc trên toàn EU, buộc Brussels phải cam kết ban hành một quy định thống nhất nhằm dọn dẹp thị trường tài chính cho gọn gàng trở lại.

MiFID II hướng tới mục tiêu là làm cho thị trường tài chính hiệu quả hơn, khỏe mạnh hơn và minh bạch hơn. Nó thiết lập một cấu trúc thị trường có thể bịt được những lỗ hổng pháp lý và đảm bảo kiểm soát tốt các giao dịch tài chính; giúp giải quyết vấn đề biến động giá quá mức trên thị trường hàng hóa phái sinh cũng như cải thiện điều kiện cạnh tranh trong các giao dịch liên quan tới công cụ tài chính.

“Phiên bản 2.0” của MiFID còn tăng cường khả năng bảo vệ nhà đầu tư bằng những yêu cầu khắt khe về cơ cấu tổ chức; tăng cường vai trò và chức năng giám sát của cơ quan quản lý để ngăn cản hoặc hạn chế việc kinh doanh và phân phối một số sản phẩm nhất định trong từng trường hợp cụ thể.

Hùng Anh