Do phải tuân thủ các quy định của NHNN như tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn giảm 60% xuống 50%, hệ số rủi ro trong đầu tư và kinh doanh bất động sản tăng từ 150% lên 200% nên các ngân hàng rất thận trọng khi đưa ra kế hoạch tăng trưởng tín dụng cho cả năm.

Không kỳ vọng sự bứt phá

Hai tháng đầu năm, tín dụng có dấu hiệu tăng trưởng tích cực, cao hơn 0,33% so với cùng kỳ năm 2016, đó là nhờ các ngân hàng đều nỗ lực đẩy vốn ra thị trường, đặc biệt tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) là một trong những ngân hàng đang triển khai nhiều gói tín dụng ưu đãi dành cho các lĩnh vực ưu tiên khác nhau như: gói tín dụng cho 5 lĩnh vực ưu tiên, gói tín dụng 50.000 tỷ đồng cho vay phát triển nông nghiệp sạch theo chỉ đạo của Chính phủ với lãi suất ưu đãi giảm 0,5 – 1,5%.

Tương tự, ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) vừa triển khai gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng để hỗ trợ các cơ sở khám chữa bệnh đầu tư cơ sở hạ tầng, mua sắm trang thiết bị và gói tín dụng dành cho nông nghiệp công nghệ cao 10.000 tỷ đồng.

Hiện dư nợ của Vietcombank cho các lĩnh vực ưu tiên gần 170.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 35% tổng dư nợ toàn hệ thống. Ông Nghiêm Xuân Thành, Chủ tịch HĐQT Vietcombank cho hay, trong tháng 1/2017, tăng trưởng tín dụng của ngân hàng này đạt 4%, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực ưu tiên, các doanh nghiệp làm ăn hiệu quả.

Những ngân hàng thương mại cổ phần cũng dành những gói tín dụng ưu đãi 5 – 7,8%/năm cho doanh nghiệp như DongABank có gói 3.000 tỷ đồng, OCB có gói 3.000 tỷ, KienLongBank có gói tín dụng đồng hành phát triển nông nghiệp 400 tỷ đồng.

Dù tín dụng tăng trưởng tốt nhưng trong kế hoạch cho cả năm, các ngân hàng vẫn thể hiện sự thận trọng. Cụ thể, Vietcombank đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng 18%, thấp hơn mức 18,9% năm 2016; Agribank đặt mục tiêu 14 – 18%, trong khi năm 2016 tăng trưởng tín dụng ngân hàng này đạt 17,5%. Những ngân hàng khác cũng không kỳ vọng tín dụng sẽ tăng cao hơn so với năm 2016.

Bàn về việc các ngân hàng dè dặt hơn với mục tiêu tăng trưởng tín dụng trong năm nay, Ts. Trần Du Lịch, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia cho biết, các ngân hàng không mạnh tay đổ tiền vào những lĩnh vực ”mạo hiểm” nữa mà sẽ kiểm soát chặt chẽ nguồn tín dụng. Vì vậy,nguồn tăng trưởng tín dụng sẽ giảm về lượng nhưng tốt về chất.
Bình luận về động thái này, các chuyên gia ngành ngân hàng cho rằng ngoài quy định siết chặt chất lượng tín dụng của NHNN, có hai yếu tố tác động đến tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng.

Về yếu tố khách quan, biến động nền kinh tế thế giới sẽ ảnh hưởng đến Việt Nam. Quan ngại nhất là chính sách bảo hộ mậu dịch của Chính phủ Mỹ có tác động mạnh đến kinh tế Việt Nam. Cụ thể, ảnh hưởng trực tiếp đến lĩnh vực xuất nhập khẩu nên doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn hơn trong việc hấp thụ tín dụng.

Các ngân hàng không mạnh tay đổ tiền vào những lĩnh vực ”mạo hiểm” nữa mà sẽ kiểm soát chặt chẽ nguồn tín dụng. Vì vậy, nguồn tăng trưởng tín dụng sẽ giảm về lượng nhưng tốt về chất.

Thước đo là hiệu quả dòng vốn

Về nội tại, ngành ngân hàng còn nhiều rào cản chưa được gỡ bỏ như quá trình xử lý nợ xấu còn chậm, áp lực lãi suất tăng. Do đó, phía cơ quan điều hành đã đưa ra thông điệp kiểm soát chặt chẽ tín dụng.

Theo quy định của NHNN, từ năm 2017, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn giảm 60% xuống 50%; hệ số rủi ro trong đầu tư và kinh doanh bất động sản tăng từ 150% lên 200%, cũng là những yếu tố siết lại thị trường tín dụng.

Hệ số rủi ro tăng lên đồng nghĩa với việc động tín dụng cho vay kinh doanh những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, các ngân hàng buộc phải tăng vốn để đạt được hệ số CAR (tỷ lệ an toàn vốn) ít nhất 9% nên các ngân hàng không dám nới room tín dụng.

Theo nhận định của công ty Chứng khoán Vietcombank, để đảm bảo hệ số CAR theo quy định, các ngân hàng có thể hạn chế tín dụng và đẩy mạnh tăng vốn, từ đó gây áp lực lên chi phí vốn. Theo tính toán, để tạo ra mức tăng 1% hệ số CAR, các ngân hàng cần huy động thêm 10 – 15% vốn tự có. Do đó, áp lực tăng vốn trong năm nay là rất lớn.

Ngoài ra, lãnh đạo một số ngân hàng cho biết, việc NHNN ban hành một số Thông tư mới cũng sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng. Như Thông tư 39/2016/TT-NHNN quy định trần lãi suất chỉ áp dụng đối với trường hợp cho vay ngắn hạn bằng VNĐ thuộc các lĩnh vực ưu tiên theo quy định. Hay như NHNN vừa sửa đổi Thông tư 36, ban hành Thông tư 06 về các tiêu chuẩn an toàn hoạt động các tổ chức tín dụng.

Chính vì vậy, cuộc chạy đua cho tăng trưởng tín dụng không còn phù hợp với tình hình hiện nay, thay vào đó các ngân hàng phải lấy thước đo là hiệu quả dòng vốn để xác định hướng đi cho mình.

Huyền Anh