Bộ Tài chính cho rằng các khoản bảo hiểm, phí công đoàn… không tính vào thuế của doanh nghiệp

Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố một báo cáo cho thấy, doanh nghiệp Việt Nam phải dành 39,4% lợi nhuận để nộp thuế và một số khoản chi trả khác. Theo cách tính của WB, các khoản được xem là thuế bao gồm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế môn bài, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế... Đánh giá này làm dấy lên nghi ngại doanh nghiệp chịu “gánh nặng” thuế phí quá cao, ví như làm 10 đồng, đóng thuế 4 đồng.

Theo Bộ Tài chính, các doanh nghiệp hiện đang phải đóng góp nhiều khoản chiếm tới 40% lợi nhuận, gồm: bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, phí công đoàn... Song, các khoản này không thuộc về khoản huy động tài chính của Nhà nước mà là các khoản đóng góp của người lao động, doanh nghiệp nhằm đảm bảo chính sách an sinh.

Do đó, việc gộp cả những khoản đóng góp này vào để cho rằng thuế "ăn" tới 40% lợi nhuận của doanh nghiệp là không chính xác.

So sánh về tỷ lệ đóng thuế, phí, Bộ Tài cũng dẫn ra số liệu cụ thể: tỷ trọng tổng số thu ngân sách Nhà nước trên GDP của Việt Nam giai đoạn năm 2011-2015 khoảng 23,3%, trong đó tỷ lệ động viên từ thuế, phí khoảng 20,9%.

Tỷ trọng này ở các nước khác cùng giai đoạn trên như Thái Lan là 23%, Indonesia là 16,6%, Lào 23,4%, Malaysia là 24,5%, Ấn Độ là 19,5%...

Khi loại trừ số thu từ dầu thô thì tỷ lệ động viên ngân sách từ thuế, phí tính chung ở Việt Nam khoảng 17,2% GDP.

Nếu tiếp tục loại trừ thu từ tiền sử dụng đất thì tỷ lệ động viên ngân sách từ thuế, phí ở Việt Nam vào khoảng 15,6%. Bộ Tài chính đánh giá, tỷ lệ động viên của các sắc thuế chính ở Việt Nam hiện đang ở "mức thấp và đang được điều chỉnh theo xu hướng giảm dần”.

Đơn cử, thuế thu nhập doanh nghiệp đã giảm dần, từ mức 25% xuống còn 22% từ năm 2014, từ 1/1/2016 giảm xuống 20%, thuế suất ưu đãi là 10% và 17%. Các mức thuế TNDN này thấp hơn mức bình quân chung của 83 nước thế giới là 27%, thấp hơn các nước Asean có mức thuế suất phổ thông 30% như Philippines, Thái Lan, Trung Quốc 25%, Malaysia 25%...

Tương tự, với thuế giá trị gia tăng của Việt Nam hiện có mức thuế suất phổ thông là 10% (cùng với mức thuế suất 5% được áp dụng cho nhiều loại hàng hóa, dịch vụ). Nhưng thuế suất thuế giá trị gia tăng của 112 nước trên thế giới thì có 88 nước có mức thuế suất từ 12% đến 25%, còn lại 24 nước phổ biến ở mức 10%...

Thu Hằng