Chỉ cần gõ cụm từ "đổi tiền mới", “đổi tiền lẻ” trên các thanh công cụ tìm kiếm của mạng xã hội như Facebook, Zalo hay TikTok, hàng loạt hội nhóm với hàng nghìn thành viên hiện ra cùng những lời lời chào mời hấp dẫn về dịch vụ đổi tiền lẻ. Tại đây, việc mua bán tiền tệ diễn ra công khai như bó rau, con cá ngoài chợ.

Tuy nhiên, bên cạnh việc thu phí cao, nhiều đối tượng còn dàn dựng những kịch bản lừa đảo vô cùng tinh vi mà ngay cả những người cẩn thận cũng dễ dàng sập bẫy.

Đầu tiên là “Thả con săn sắt, bắt con cá rô”. Đối tượng ban đầu sẽ thực hiện các giao dịch nhỏ (khoảng vài trăm nghìn đến 1 triệu đồng) rất uy tín, tiền mới, giao hàng nhanh. Khi khách hàng đã tin tưởng và đặt đơn hàng lớn cho cả gia đình hoặc công ty (lên tới hàng chục, hàng trăm triệu đồng), chúng yêu cầu chuyển khoản đặt cọc 30-50% rồi... biến mất cùng tài khoản mạng xã hội.

Tiếp theo là "rút lõi" và "đánh tráo". Đây là chiêu phổ biến nhất ở các điểm đổi tiền vỉa hè hoặc giao dịch trực tiếp nhanh chóng.

Thứ nhất là rút lõi, một cọc tiền 100 tờ sẽ bị rút khéo léo 5-10 tờ ở giữa. Do tâm lý đi đổi tiền "chợ đen" thường lén lút, vội vàng, người dân ít khi đứng lại đếm kỹ từng tờ.

Thứ hai là tiền "kẹp". Hai đầu xấp tiền là tiền mới, nhưng ở giữa toàn tiền cũ, tiền nát hoặc thậm chí là giấy lộn được cắt bằng kích thước tờ tiền.

Thứ ba là tiền giả trà trộn. Lợi dụng ánh đèn mờ ảo buổi tối hoặc sự thiếu quan sát của khách hàng, các đối tượng trà trộn tiền giả vào các xấp tiền mệnh giá 50.000 đồng trở lên.

Ngoài ra còn “lừa đảo qua link ứng dụng”. Gần đây xuất hiện chiêu trò gửi link "Web đổi tiền nhanh". Khi người dùng truy cập và nhập thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng để thực hiện giao dịch, các đối tượng sẽ chiếm quyền kiểm soát ứng dụng ngân hàng và vét sạch tiền trong tài khoản của nạn nhân.

Về mặt pháp luật, Luật sư Phạm Thanh Bình (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cảnh báo: "Hành vi đổi tiền không đúng quy định của pháp luật là vi phạm hành chính. Theo Nghị định 88/2019/NĐ-CP, hành vi đổi tiền không đúng quy định có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đến 40 triệu đồng. Đây là mức phạt rất nặng dành cho cả người thực hiện dịch vụ đổi tiền và người đi đổi tiền nếu bị cơ quan chức năng bắt quả tang".

Nhìn chung, nhu cầu mừng tuổi, đi lễ là nét đẹp văn hóa không thể phủ nhận. Tuy nhiên, thay vì tìm đến "chợ đen", người dân có thể lựa chọn những phương án văn minh và an toàn hơn.

Ngân hàng Nhà nước đã có chủ trương nhiều năm nay là không phát hành tiền mới mệnh giá nhỏ (dưới 10.000 đồng) vào dịp Tết để tránh lãng phí ngân sách và hạn chế tiêu cực tại các đền, chùa. Để đảm bảo quyền lợi, Ngân hàng Nhà nước khuyến cáo người dân sử dụng các hình thức mừng tuổi hiện đại như chuyển khoản, lì xì qua ví điện tử kèm theo những lời chúc ý nghĩa. Điều này vừa văn minh, vừa tránh được rủi ro tiền giả.

Nếu cần tiền mới, hãy đến các ngân hàng thương mại hoặc các điểm giao dịch hợp pháp để thực hiện. Tuyệt đối không giao dịch với các cá nhân, tổ chức không có chức năng trên mạng xã hội để tránh "tiền mất tật mang".

Châu Anh