Thủy Nguyên là huyện đứng đầu Tp.Hải Phòng về số lượng làng nghề (5/12). Mỹ Đồng là làng nghề lớn với 110 cơ sở sản xuất kinh doanh, trong đó 22 DN, HTX sản xuất tập trung trong làng nghề, 88 cơ sở hoạt động, sản xuất ở khu dân cư.

Ô nhiễm môi trường, không ATLĐ

Theo Phó Bí thư Huyện ủy Thủy Nguyên Bùi Văn Vi, phần lớn các cơ sở sản xuất có quy mô nhỏ lẻ, tận dụng diện tích mặt bằng hiện có của gia đình để đúc gang, đồng, nhôm. Do đó, mức độ ô nhiễm nước, không khí, khói bụi, tiếng ồn rất lớn, là nguyên nhân dẫn đến người lao động (NLĐ) và người dân làng nghề mắc nhiều bệnh hiểm nghèo như ung thư, các bệnh về da, mắt…

Anh Phạm Văn Quang, NLĐ tại cơ sở đúc gang ở xã Mỹ Đồng, trăn trở: Những ngày nắng nóng, NLĐ làm việc liên tục trong môi trường nóng bức, ngột ngạt vì khí thải từ các lò nấu thoát ra. Mặc dù thu nhập từ nghề đúc tương đối ổn định, nhưng do công việc nặng nhọc, độc hại, không phải lao động nào cũng bám trụ được lâu dài.

Ô nhiễm môi trường, TNLĐ, bệnh nghề nghiệp (BNN) do điều kiện làm việc hạn chế, thiết bị sản xuất lạc hậu cũng là thực tế diễn ra ở làng nghề Tràng Minh (quận Kiến An). Hiện, làng có khoảng 100 hộ có xưởng sản xuất, tái chế, thu gom phế liệu. Làm việc tại các cơ sở này chủ yếu là lao động phổ thông, trang thiết bị sản xuất thô sơ, lạc hậu, trang bị bảo hộ lao động (BHLĐ) cá nhân đơn giản chỉ là đôi găng tay hoặc chiếc khẩu trang trong khi hằng ngày, hằng giờ tiếp xúc với nhiều loại hóa chất độc hại.

Thực tế, để giảm chi phí sản xuất, chủ cơ sở sản xuất trong làng nghề chưa chú trọng trang bị các phương tiện BHLĐ cá nhân cho NLĐ như quần áo, khẩu trang, kính, mũ, găng tay... Viện dẫn lý do “chỉ là làng nghề”, chủ các cơ sở sản xuất cũng không quan tâm đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại, có độ an toàn cao, chủ yếu sử dụng loại máy móc thiết bị qua sử dụng nhằm thu hồi vốn đầu tư nhanh. Các quyền lợi của NLĐ làm việc tại cơ sở sản xuất trong các làng nghề như ký hợp đồng lao động, đóng BHXH, BHYT... cũng bị “quên”.

Mặt khác do hiểu biết hạn chế, nên NLĐ không muốn tham gia BHXH, BHYT, chỉ cần tiền công cao. Do vậy, khi xảy ra TNLĐ, NLĐ không được hưởng chế độ, chủ sử dụng lao động chỉ hỗ trợ một phần và không mang tính bắt buộc.

Tập huấn ATVSLĐ cho người lao động

Hải Phòng là một trong những địa phương có nhiều làng nghề truyền thống. Ngoài hai làng nghề trên, một số làng nghề khác NLĐ cũng đang đối mặt nguy cơ mất ATVSLĐ, như: Điêu khắc sơn mài Bảo Hà (xã Đồng Minh, huyện Vĩnh Bảo); khai thác đánh bắt thủy sản (xã Lập Lễ, huyện Thủy Nguyên)…

Theo Phó giám đốc Sở LĐ-TB&XH Nguyễn Thị Tâm, muốn giảm thiểu TNLĐ, BNN trong các làng nghề, chính quyền cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để tuyên truyền, nâng cao nhận thức về việc tuân thủ các quy định ATLĐ ở mỗi làng nghề. Về phía ngành chức năng, cùng với việc đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn, thời gian tới, ngành LĐ-TB&XH tiếp tục tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm quy định về ATVSLĐ, PCCN tại làng nghề.

Chủ tịch UBND xã Mỹ Đồng (huyện Thủy Nguyên) Đào Văn Thủy, cho biết: thời gian qua, do tích cực tuyên truyền nên nhận thức về bảo đảm ATVSLĐ của nhiều cơ sở sản xuất tại địa phương nâng lên rõ rệt. Cùng với đó, chính quyền địa phương phối hợp với ngành LĐ-TB&XH mở các lớp tập huấn về công tác ATVSLĐ, PCCN cho chủ sử dụng lao động và NLĐ…

Trên cơ sở nhận thức rõ về quyền lợi, trách nhiệm của DN, HTX, cơ sở sản xuất đối với việc tuân thủ quy định về ATLĐ, mặc dù còn gặp nhiều khó khăn trong sản xuất kinh doanh, song một số cơ sở sản xuất vẫn đầu tư thay đổi lò đốt than truyền thống bằng công nghệ lò trung tần (lò điện), hạn chế mức độ gây nhiễm, đồng thời chú trọng trang bị BHLĐ cho NLĐ.

Thanh Giang