Trong bối cảnh phí vận tải tàu biển tăng cao, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đã và đang tìm kiếm nguồn cung hàng hoá nhập khẩu bằng đường bộ tại Việt Nam. Các doanh nghiệp Việt Nam cũng đang đầu tư mở rộng sản xuất đáp ứng nhu cầu nhập khẩu sản phẩm chế biến sâu từ thị trường Trung Quốc, việc xây dựng cửa khẩu thông minh hứa hẹn nâng cao năng lực thông quan tại các đường chuyên dụng vận chuyển hàng hoá lên gấp 2 đến 3 lần so với hiện nay.

Các mặt hàng lựa chọn thực hiện thông quan theo mô hình cửa khẩu thông minh bao gồm: Mặt hàng hoa quả, linh kiện điện tử xuất khẩu của Việt Nam, các nước ASEAN và mặt hàng linh kiện điện tử nhập khẩu từ Trung Quốc. Trong thời gian thí điểm tiếp tục trao đổi với phía Trung Quốc mở rộng các mặt hàng xuất nhập khẩu để đảm bảo mục tiêu, hiệu quả của Đề án.

Cơ quan hải quan với khối lượng công việc chiếm 70 - 80% trong quản lý xuất nhập khẩu tại cửa khẩu biên giới đường bộ, giữ vai trò quan trọng trong việc triển khai. Ông Nguyễn Anh Tài, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Lạng Sơn nói rằng, với mô hình cửa khẩu thông minh, cơ quan quản lý có thể giám sát được hàng hóa chặt chẽ hơn nhờ sự phối hợp giữa Hải quan Việt Nam và Hải quan Trung Quốc trong việc trao đổi dữ liệu của các lô hàng qua lại giữa hai bên. Đồng thời giúp ngăn chặn hiệu quả hơn những lô hàng bất hợp pháp đưa vào Việt Nam theo các mô hình truyền thống.

“Khi ứng dụng các trang thiết bị hiện đại vào cửa khẩu thông minh thì 100% các lô hàng được soi chiếu. Mô hình này sẽ mang đến những lợi ích rất lớn, đặc biệt là trong công tác phân luồng hàng hóa”, ông Tài nhấn mạnh.

Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị phía Việt Nam và Hữu Nghị Quan phía Trung Quốc, phấn đấu đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tất cả các loại hình qua đường chuyên dụng vận chuyển hàng hoá khu vực mốc 1119 - 1120 đạt khoảng 85 tỷ USD, qua đường chuyên dụng vận chuyển hàng hoá khu vực mốc 1088/2 - 1089 đạt khoảng 25 tỷ USD.

Tính đến nay, Trung Quốc là thị trường Việt Nam nhập khẩu hàng hoá lớn nhất và ở chiều ngược lại đây cũng là thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của Việt Nam. Trong 7 tháng qua, kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với Trung Quốc đạt 112,2 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2023. Theo đà tăng trưởng mạnh mẽ về thương mại nửa đầu năm 2024, dự báo kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Trung Quốc trong năm nay có thể sẽ tiến sát mốc 200 tỷ USD.

Thanh Hoa