Đó là chỉ đạo Bộ trưởng Trần Tuấn Anh tại cuộc họp triển khai xử lý các dự án, doanh nghiệp (DN) chậm tiến độ, kém hiệu quả ngành Công Thương vừa diễn ra.

Hiện trạng 12 dự án thua lỗ

Ông Dương Duy Hưng - Vụ trưởng Vụ Kế hoạch, đã điểm tình hình của 12 dự án của ngành Công Thương thời gian qua. Theo đó, có 4 dự án đầu tư sản xuất phân bón của Tập đoàn Hóa chất: Dự án nhà máy sản xuất đạm Ninh Bình; dự án cải tạo, mở rộng nhà máy sản xuất đạm Hà Bắc; dự án nhà máy sản xuất phân bón DAP số 2 - Lào Cai; dự án nhà máy sản xuất phân bón DAP số 1 - Hải Phòng.

Đến thời điểm hiện nay, 4 dự án nhà máy hoạt động ổn định, thời gian chạy máy đạt 19 - 24 ngày (trừ nhà máy Đạm Ninh Bình đang dừng sản xuất để tiến hành sửa chữa lớn), 3 nhà máy còn lại đang vận hành với phụ tải trên 80%.

Đối với các dự án của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN): Theo báo cáo của PVN, BSR, BSR-BF và PVOil, Dự án Nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học Quảng Ngãi vẫn chưa vận hành sản xuất lại được, do khó khăn về thu xếp chi phí để khắc phục, sửa chữa hệ thống xử lý nước thải để có thể vận hành 100% công suất thiết kế. Nhà máy chỉ có thể hoạt động ở mức 60% công suất thiết kế.

Dự án Nhà máy sản xuất sơ xợi polyester Đình Vũ (PVTex) hiện tại hết sức khó khăn, nhà máy vẫn chưa khởi động lại.
Công ty TNHH một thành viên công nghiệp tàu thủy Dung Quất (DQS), trong 8 tháng đầu năm 2017, tiếp tục thi công đóng mới 2 tàu dịch vụ (chủ tàu Vietsovpetro), tàu Gas 1.200 m3 (chủ tàu Việt Xuân Mới), hoàn thiện sửa chữa tàu Côn Sơn, Chí Linh (phần thi công súc rửa tại Vũng Tàu)... Tuy nhiên, giá các đơn hàng này không lớn nên không thể bù đắp được phần doanh thu bị thiếu so với kế hoạch đã được PVN phê duyệt.

Đối với 2 Dự án đầu tư sản xuất thép: Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 Nhà máy gang thép Thái Nguyên (TISCO), 9 tháng đầu năm SX-KD ổn định với giai đoạn 1 đã hoàn thành trước đó đưa vào sử dụng. Giá trị sản xuất công nghiệp của TISCO ước đạt 2.061 tỷ đồng với lợi nhuận ước đạt 95,89 tỷ. Hiện, các bên đang nỗ lực để cố gắng giải quyết dứt điểm tồn tại của 14 hợp đồng thầu phụ xong trước khi tái khởi động lại giai đoạn 2 dự án.

Dự án khai thác và tuyển quặng sắt mỏ Quý Xa và nhà máy gang thép Lào Cai (Dự án nhà máy thép Việt - Trung, VTM): Từ tháng 3/2017, hoạt động SX-KD bắt đầu có lãi, ước tính lợi nhuận trong 9 tháng đầu năm là 163 tỷ đồng. Tuy nhiên, hoạt động SX-KD của VTM vẫn còn nhiều khó khăn.

Đối với Dự án Nhà máy sản xuất bột giấy Phương Nam, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Công Thương, đến nay, Tổng công ty Giấy Việt Nam đã thực hiện xong khâu định giá, tổ chức phương án và tiến hành tổ chức bán đấu giá toàn bộ tài sản cố định và hàng hóa tồn kho của nhà máy. Đến nay, đã qua 2 lần tổ chức bán đấu giá, nhưng đều không thành công.

Xử lý các Dự án này rất phức tạp nhưng vẫn phải làm

Lộ trình xử lý

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng, về khó khăn liên quan đến vốn vay của các dự án, các Tập đoàn, Tổng công ty cần xem lại các khoản vay để giãn nợ. Tương tự, về vấn đề khấu hao, Tập đoàn, Tổng công ty tiếp tục làm việc với Bộ Tài chính để dự án được giãn khấu hao.

Về việc có hay không việc bỏ thêm tiền để “cứu” các dự án, Thứ trưởng đề nghị, lãnh đạo các Tập đoàn, Tổng công ty phải tự chịu trách nhiệm, chứ không nên trông chờ Chính phủ có cho phép hay không.

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nhấn mạnh, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương cần có nỗ lực cụ thể giải quyết các vướng mắc của 12 dự án tồn đọng lâu nay. “Xử lý các dự án này rất phức tạp, nhưng dù có khó khăn đến mấy, chúng ta vẫn phải làm”.

Theo đó, Bộ trưởng đề nghị thời gian tới, có những công việc phải thực hiện theo lộ trình đề ra, do đó, các Tập đoàn, Tổng công ty không phải đợi các quyết định từ Chính phủ, Bộ Công Thương, phải chủ động triển khai thật tốt để giải quyết triệt để các vấn đề tồn đọng.

Đáng chú ý, Bộ Công Thương đã đề ra lộ trình xử lý với từng dự án thua lỗ. Năm 2017, hoàn thành xây dựng phương án xử lý đối với từng dự án, DN và kế hoạch chi tiết tổ chức triển khai thực hiện, trong đó cần tập trung vào các nhiệm vụ: Xây dựng Dự thảo Báo cáo Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí Thư, Quốc hội về tình hình xử lý các tồn tại, yếu kém đối với 12 dự án, DN thuộc ngành Công Thương thời gian qua trình Thủ tướng Chính phủ trước ngày 30/9; xây dựng phương án và tổ chức thực hiện kèm theo cam kết và lộ trình xử lý cụ thể đối với từng dự án, DN đối với xử lý các khó khăn, tranh chấp của các Hợp đồng EPC; trường hợp phức tạp, còn nhiều vướng mắc thì xem xét cho gia hạn đến hết quý I/2018...

Đến hết năm 2018, phấn đấu xử lý căn bản các tồn tại, yếu kém đối với các dự án, DN. Đến năm 2020, hoàn thành việc xử lý các tồn tại, yếu kém ở các dự án, DN.

Cả giai đoạn 2017 - 2020, xác định rõ trách nhiệm, xử lý nghiêm minh đối với các tổ chức, cá nhân có sai phạm trong quá trình đầu tư, quản lý, vận hành, khai thác từng dự án, DN.

Thy Lê