Mới đây, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc đã ký Quyết định phê duyệt Đề án xây dựng cửa khẩu thông minh tại lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành và lối thông quan Bản Vược thuộc cửa khẩu quốc tế Lào Cai.

Mục tiêu của Đề án là xây dựng và áp dụng mô hình cửa khẩu thông minh, phát triển trên nền tảng ứng dụng công nghệ tiên tiến như AI, IoT, vận tải sử dụng phương tiện giao thông thông minh tự động hóa hoàn toàn..., hiện đại hóa đồng bộ hạ tầng logistics đa phương thức, kết nối hiệu quả với hệ thống đường sắt, cảng cạn nội địa, đường cao tốc và kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam - Trung Quốc. 

Đề án định hướng hình thành trung tâm, đầu mối giao thương hàng hóa xuất nhập khẩu, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy hội nhập quốc tế, bảo đảm an ninh - quốc phòng, phát triển bền vững vùng biên giới Việt Nam - Trung Quốc.

Đề án phấn đấu đến năm 2030 năng lực vận chuyển hàng hóa qua lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành và lối thông quan Bản Vược sẽ tăng gấp 2 lần. Đồng thời, chi phí logistics bình quân cho doanh nghiệp sử dụng phương tiện giao thông thông minh tự động hóa hoàn toàn sẽ giảm 20 - 30%; rút ngắn tối đa thời gian xử lý thủ tục; bảo đảm các tiêu chuẩn an toàn, môi trường và dịch vụ logistics hiện đại.

Tổng giá trị xuất nhập khẩu tất cả các loại hình qua lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành và lối thông quan Bản Vược đạt khoảng 9 tỷ USD.

Đề án xây dựng cửa khẩu thông minh tại lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành và lối thông quan Bản Vược thuộc cửa khẩu quốc tế Lào Cai sẽ được thực hiện từ quý II năm nay.

Theo lộ trình, tại lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành, giai đoạn 1 (từ quý II/2026 đến hết quý I/2027) sẽ lựa chọn nhà đầu tư; xây dựng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, hệ thống công nghệ thông tin; hoàn thiện cơ sở pháp lý. Giai đoạn 2 (từ quý II/2027) sẽ triển khai vận hành và phát triển hạ tầng cửa khẩu thông minh.

Tại lối thông quan Bản Vược, giai đoạn 1 (từ quý II/2026 đến hết quý IV/2028) sẽ mở lối thông quan Bản Vược; lựa chọn nhà đầu tư; xây dựng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, hệ thống công nghệ thông tin; hoàn thiện cơ sở pháp lý. Giai đoạn 2 (từ quý I/2029) sẽ triển khai vận hành và phát triển hạ tầng cửa khẩu thông minh.

Theo Đề án, mô hình cửa khẩu thông minh giúp tăng năng lực, hiệu suất thông quan tại cửa khẩu, đáp ứng nhu cầu giao thương ngày càng tăng. Từ đó giải quyết căn bản tình trạng ách tắc hàng hóa, giảm chi phí vận chuyển, tối ưu hóa thông quan. Đồng thời, bảo đảm môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút doanh nghiệp xuất nhập khẩu; tăng nguồn thu ngân sách; nâng cao chất lượng dịch vụ logistics; chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng kém chất lượng. 

Phát triển cửa khẩu thông minh gắn với việc thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới, ứng dụng công nghệ số trong quản lý và vận hành hoạt động xuất nhập khẩu.

Đỗ Kiều