Nhiều thương nhân đầu mối xăng dầu phản ánh về bất cập khi dự thảo Nghị định xăng dầu nâng số ngày dự trữ lưu thông ở mức tối thiểu từ 20 ngày lên 30 ngày.

Ông Trần Ngọc Năm, Phó Tổng giám đốc Petrolimex đề nghị ngày dự trữ lưu thông đối với thương nhân đầu mối duy trì ở mức tối thiểu 20 ngày. Lý do, hai nhà máy trong nước đáp ứng khoảng 70% nhu cầu nội địa, logistics từ hai nhà máy lọc dầu về các kho xăng dầu của thương nhân đầu mối khoảng 4 ngày.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương đã sử dụng công cụ kiểm soát bổ sung đối với các thương nhân đầu mối thông qua chỉ tiêu mức phân giao tổng nguồn xăng dầu tối thiểu hàng năm, đây là chỉ tiêu rất linh hoạt nhằm ổn định thị trường và sát với nhu cầu tiêu thụ của xã hội.

Thêm vào đó, việc quy định tồn kho nằm trên lãnh thổ Việt Nam bản chất đã tăng số ngày dự trữ so với hiện hành vì hiện nay việc xác định ngày tồn kho đang được thực hiện theo chế độ kế toán (bao gồm hàng đi đường từ cảng xếp nước ngoài trước khi về đến lãnh thổ Việt Nam).

Đáng chú ý, Petrolimex tính toán, nếu dự trữ 30 ngày, tăng 10 ngày so với hiện này cần bổ sung chi phí khoảng 100 đồng/lít (hao hụt 0,22% và chi phí vốn tương ứng khoảng 0,21%). Theo mức phân giao nguồn 2024, toàn thị trường sẽ mất thêm chi phí khoảng 900 tỷ đồng trong một năm.

Theo ông Phạm Văn Thoại, Chủ tịch HĐQT Saigon Petro, theo nghị định hiện hành là 20 ngày, trong khi dự thảo nghị định mới là 30 ngày. Saigon Petro đề xuất giữ nguyên 20 ngày như hiện nay.

Nguyên nhân, ông Thoại lý giải, lượng hàng dự trữ lưu thông tối thiểu bằng 30 ngày làm ảnh hưởng khá lớn đến nguồn tài chính (theo tính toán nếu như doanh nghiệp lớn bình quân lượng hàng dự trữ khoảng 50.000 m3 xăng dầu thì giá trị quy đổi là rất lớn,) bên cạnh đó cũng có những rủi ro về giá của doanh nghiệp khi giá thế giới sụt giảm mạnh.

Ông Cao Hoài Dương, Chủ tịch HĐQT PVOIL cũng cho rằng dự trữ lưu thông an ninh quốc gia là trách nhiệm nhà nước, không thể dồn lên vai doanh nghiệp. Mức 20 ngày như hiện nay là hợp lý, tránh gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp.

Ông Dương nhìn nhận cơ quan soạn thảo đang bỏ qua vai trò lớn đó là dự trữ của 2 nhà máy lọc dầu. Thực tế, họ luôn luôn có lượng dầu thô đáp ứng 20 - 30% lượng dự trữ để đảm bảo vận hành của mình.

Tuy vậy, về phía các nhà máy lọc dầu, đại diện Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn, thông tin thông thường nhà máy lọc dầu ban hành quy trình dự trữ, cam kết bán cho khách hàng nhưng thực tế vận hành có những trường hợp, một số thời điểm thời tiết xấu khiến dầu thô không nhập về được, không đáp ứng được quy định dự trữ 30 ngày.

"Chưa kể, có một số thời điểm thị trường khan hiếm. Lúc đó chúng tôi phải bán hết lượng dự trữ trong kho, trong thời điểm đó mà bắt tồn kho theo quy định thì khó đạt", vị đại diện Bình Sơn cho biết.

Lê Thúy