Ông Hiroshi Karashima, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản, thay mặt cho hơn 1.6000 thành viên của các công ty Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam, kiến nghị, ở Việt Nam, tiền lương tối thiếu đã tăng bình quân 7,3%, cao hơn hẳn so với tỷ lệ tăng 2.6% của CPI.

"Dĩ nhiên việc tăng lương giúp người Việt Nam có đời sống thịnh vượng hơn và cũng là một nhân tố cần thiết để khuyến khích nhu cầu nội địa, tuy nhiên, những ngành đầu tàu trong nền kinh tế Việt Nam như ngành may mặc, giày da hay ngành công nghiệp gia công xuất khẩu lại chịu ảnh hưởng tiêu cực từ sự tăng này", ông Karashima cho biết.

Các công ty Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam, kiến nghị, ở Việt Nam, tiền lương tối thiếu đã tăng bình quân 7,3%, cao hơn hẳn so với tỷ lệ tăng 2.6% của CPI

Trong khảo sát đối với doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư ở khi vực châu Á – Thái Bình Dương, tại Việt Nam 75.5% doanh nghiệp đã trả lời rằng việc tăng tiền lương đang ảnh hưởng tới việc kinh doanh, bên cạnh Indonesia và Trung Quốc, tiền lương tăng đang là vấn đề kinh doanh lớn nhất. Để cắt giảm chi phí, tỷ lệ doanh nghiệp nỗ lực thực hiện tự động hóa sản xuất cũng đang cao hơn các nước khác.

Ông Karashima khuyến nghị, khi sửa đổi quy định tiền lương tối thiểu hàng năm, việc dựa vào thực trạng tình hình kinh tế trong và ngoài nước là đương nhiên, cần cân nhắc đầy đủ để trở thành tiêu chuẩn phù hợp để giữ năng lực cạnh tranh quốc tế của Việt Nam.

"Chúng tôi cũng hiểu là chính phủ cũng có phương châm nâng cao tiền lương cơ bản trong đó coi các nước khác của ASEAN làm chỉ tiêu như Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Philipin. Nhưng tiền lương tối thiểu trong khu vực 1 của Việt Nam hiện đang vượt quá các nước khu vực như Philipin, những năm gần đây, Malaysia, Thái Lan đã hạn chế tăng lương tối thiểu nên chênh lệch so với Việt Nam đang được rút ngắn lại. Ngoài ra, nếu bao gồm cả chi phí thuê lao động (chi phí bảo hiểm xã hội và phí công đoàn) vào lương tối tiểu thì đã đuổi kịp Thái Lan", ông Karashima cho biết.

Nếu nhìn vào các chỉ số kinh tế, CPI của Việt Nam từ năm 2013 trở đi đang tăng khá hạn chế do chính sách kinh tế của chính phủ. Ngược lại GDP theo đầu người của Việt Nam trước đây thấp, hiện cũng tăng nhẹ. ông Karashima cho rằng việc ngành công nghiệp phụ trợ chưa phát triển, nền tảng công nghiệp để tạo ra giá trị gia tăng còn yếu chính là 1 nguyên nhân.

Thực tế là so với các nước khác trong khu vực ASEAN, sự ưu tiên về chi phí lao động đang giảm đi. "Tôi cho rằng chính phủ cần tập trung vào chuẩn bị nền tảng công nghiệp bằng hạn chế tăng tiền lương tối thiểu, duy trì năng lực cạnh tranh xuất khẩu và mời gọi tích cực đầu tư nước ngoài hướng tới Công nghiệp hóa năm 2020 mà Chính phủ đề ra".

Yêu cầu với tiền lương tối thiểu năm 2018 và ý kiến đối với việc cân nhắc về hội nghị đánh giá tiền lương quốc gia. Tuy chính phủ đã đưa ra lộ trình về tiền lương tối thiểu và xác định giá trị mục tiêu giữa kỳ, nhưng sự thay đổi kinh tế trong và ngoài nước được dự báo là cực kỳ khó khăn, cần dựa vào các chỉ tiêu kinh tế, khuynh hướng kinh tế hàng năm để quyết định về tiền lương tối thiếu. Việc xác định mục tiêu giữa kỳ là không phù hợp.

Trong đề án chỉnh sửa luật lao động [tiêu chuẩn sinh hoạt tối thiểu cần thiết của người lao động và gia đình họ] là một trong những yếu tố để tính ra tiền lương tối thiểu. Tức là trong định nghĩa về tiền lương tối thiểu, ngoài lương cơ bản, phải bao gồm [tiền lương dựa vào chức vụ và công việc, trợ cấp chức vụ và trợ cấp khác] được chi trả cố định hàng tháng, chúng tôi kính mong được giải thích rõ định nghĩa đó trong luật lao động sửa đổi và chính sách về tiền lương tối thiểu hàng năm.

Để tránh sự hỗn loạn không cần thiết khi xảy ra bãi công, ông Karashima mong muốn chính sách về tiền lương tối thiểu sẽ quy định về tiêu chuẩn là giá trị tuyệt đối. Kính mong các bên hữu quan phổ biến rộng rãi và triệt để cơ chế lương tối thiểu cho các doanh nghiệp để các doanh nghiệp có thể quyết định tăng lương dựa theo tình hình kinh doanh.

Lê Thuý